"Pak alcohol aan zoals tabak"

500.000 VLAMINGEN DRINKEN TE VEEL: OVERHEID BEKIJKT 5 VOORSTELLEN

Pak alcohol even streng aan als tabak, soms zelfs nog strénger. Dat eist het Vlaamse expertisecentrum voor Alcohol en andere Drugs (VAD). Maandag beraden de bevoegde ministers zich over een nationaal plan. Dat (sterke)drank nu de klok rond verkrijgbaar is in ons land, is een doorn in het oog van VAD. Er wordt dan ook ernstig nagedacht over een verbod op de verkoop in tankstations én over een gelimiteerde verkoop in nachtwinkels, waar na 21 of 22 uur geen alcohol meer aangeboden zou mogen worden.

Ook de leeftijdsgrens moet omhoog, meent het expertisecentrum. Op dit moment kunnen 16-jarigen nog probleemloos bier en wijn kopen, terwijl je daar in zo goed als alle andere Europese landen 18 of ouder voor moet zijn.

Daarnaast wordt ervan uitgegaan dat een plotse, gigantische prijsverhoging van alle alcoholische dranken het verbruik drastisch zou doen dalen. Op dit vlak pleit VAD voor een strengere aanpak dan het tabaksbeleid, want de prijs voor sigaretten werd de laatste dertig jaar telkens heel geleidelijk opgetrokken. Hoewel er in het verleden soms twee prijsstijgingen per jaar waren, was het effect op het aantal rokers amper voelbaar - net omdat ze het niet voldoende voelden in hun portemonnee.

Totaalverbod
En zoals er nu al een totaalverbod geldt op tabaksreclame, moeten er straks ook veel minder advertenties voor alcohol te zien en te horen zijn. De inhoud van de spots en affiches moet ook een stuk soberder. "Alcohol wordt te veel voorgesteld als iets positiefs, iets wat alleen voor gezelligheid zorgt", zegt VAD-directeur Marijs Geirnaert.

Lees in onze Pluszone, exclusief voor abonnees alle pistes die de VAD bekijkt om alcohol minder aantrekkelijk te maken voor consumenten. Proef nu vier weken voor maar twee euro.

Poll

De verkoop van alcoholische dranken in tankstations moet aan banden worden gelegd.

  • Akkoord 52%
  • Niet akkoord 39%
  • Geen mening 9%

Unizo: "Hogere leeftijdsgrens enkel nuttig als klant zelf aansprakelijk is"

Zelfstandigenorganisatie Unizo pleit ervoor om niet alleen de winkelier maar ook de klanten zelf aansprakelijk te stellen voor de leeftijdscontrole bij de verkoop van alcohol. "Over de impact van die maatregel op volksgezondheid willen we ons niet uitspreken, maar de leeftijdscontrole kan enkel werken als ook de klant zélf aansprakelijk wordt gesteld", klinkt het bij Unizo.

Voor zelfstandigenorganisatie Unizo is vooral het voorstel voor een hogere leeftijdsgrens problematisch. Unizo pleit ervoor de verantwoordelijkheid voor de leeftijdscontrole niet enkel bij de winkelier te leggen, maar ook bij de klanten zelf.

"Over de effecten van een hogere leeftijdsgrens op volksgezondheid willen wij ons niet uitspreken, maar we zien nu al dat het in de praktijk gewoon niet werkt. Het overgrote deel van de winkeliers wil de wet toepassen, maar ze krijgen nog te vaak te maken met verbale of fysieke agressie wanneer ze identiteitskaarten opvragen. Maak de klant mee verantwoordelijk", klinkt het bij Unizo.

NSZ verzet zich tegen strengere aanpak alcoholverkoop

Het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen (NSZ) verzet zich tegen een strengere reglementering van de alcoholverkoop in tankstations en nachtwinkels. Volgens de zelfstandigenorganisatie lost de beperking van de verkoop het probleem niet op en "betalen de handelaren het gelag", omdat de consument zijn alcohol gewoon ergens anders zal kopen.

Vooral de beperking op de verkoop in tankstations en nachtwinkels is een doorn in het oog voor het NSZ. "Als deze winkels geen alcohol meer mogen verkopen, verliezen ze een erg belangrijk deel van hun omzet en wordt het moeilijk overleven voor hen", zegt NSZ-voorzitster Christine Mattheeuws. "Bovendien lost deze heksenjacht op tankshops en nachtwinkels het probleem niet op. Consumenten zullen hun alcohol gewoon elders aanschaffen en de handelaar betaalt het gelag".

Het NSZ is naar eigen zeggen "niet blind voor de gevaren van alcohol", maar benadrukt dat de consument daar in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor is. Mattheeuws pleit daarom voor "efficiënte, doorgedreven en choquerende preventie", om alcoholmisbruik tegen te gaan en hekelt tegelijkertijd de huidige "halfslachtige" campagnes, "die weinig indruk nalaten".

S.pa: "Verbied ook de verkoop van alcohol in automaten"

Sp.a-Kamerlid en lid van de commissie Volksgezondheid Karin Jiroflée pleit ervoor de verkoop van alcohol te verbieden in drankautomaten. Ze doet dat voorstel om alcoholmisbruik bij jongeren tegen te gaan. "Het kan niet dat alcohol zomaar te verkrijgen is in automaten, zonder leeftijdscontrole", zegt het Kamerlid.

"Dat de verkoop in tankstations verboden zou zijn, is de logica zelve", zegt Jiroflée. "Verkeer en alcohol gaan nu eenmaal niet samen". In het kader van alcoholpreventie bij jongeren vindt Jiroflée ook de beperking van de verkoop in nachtwinkels -zeker in studentensteden- een goed idee. "Op die manier gaan we het 'bingedrinking-fenomeen', waarbij jongeren massaal goedkope drank gaan kopen in nachtwinkels, tegen", klinkt het.

De opmerking van zelfstandigenorganisatie NSZ (Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen) dat de voorstellen niet zouden werken en de winkeliers de dupe zouden zijn, noemt Jiroflée "onzin". "Als je ervoor zorgt dat alcohol niet meer voorhanden is op plaatsen waar jongeren vaak komen, stop je vanzelf een deel van hen af. Bovendien geef je als maatschappij tenminste een signaal: alcohol is geen glas melk, het is gevaarlijk", zegt ze.

CD&V: "Dit is géén anti-horecaplan"

De plannen van het Vlaams expertisecentrum voor Alcohol en andere Drugs (VAD) zijn "geen anti-horecaplan" en zijn "noodzakelijk om tot een goed globaal alcoholplan te komen". Dat zegt CD&V-Kamerlid en ondervoorzitster van de Kamercommissie Volksgezondheid Nathalie Muylle.

In 2013 mislukte de opstelling van zo'n plan nog, omdat Open Vld zich toen tegen het verbod op de verkoop in automaten verzette. "Ik hoop dat de minister maandag met een goed geïntegreerd plan komt. We horen in elk geval dat de gemeenschapsministers klaar zijn met een aantal voorstellen voor wat preventie betreft, maar om echt goed te kunnen werken moeten in het plan ook federale maatregelen met betrekking tot de verkoop komen", zegt Muylle.

"Preventiecampagnes alleen zijn onvoldoende. We kunnen wel inzetten op vroege detectie en medische begeleiding bij alcoholmisbuik, maar als we de 'anonieme' verkoop in tankstations, automaten en nachtwinkels blijven toelaten, komen we niet ver", concludeert het Kamerlid.