‘Je eet beter geen pasta en brood’ en nog 7 hardnekkige misvattingen die voedingsexperts weerleggen

Getty Images/iStockphoto
Kokosvet is gezonder dan boter en je eet maar beter niet te veel noten. Uit het nieuwe onderzoek van het Vlaams Instituut Gezond Leven blijkt dat er nog heel wat misvattingen bestaan over voeding. Wij vroegen aan Loes Neven, coördinator gezonde voeding bij Gezond Leven, om ze de wereld uit te helpen.

“Niets is in steen gebeiteld als het om voeding gaat”, steekt Neven van wal. Dat er nog zoveel misverstanden bestaan over voeding komt volgens haar doordat nog niet alles geweten is over gezonde voeding én dat veel zaken verkeerd geïnterpreteerd worden. “Voeding is een jonge wetenschap. Voortdurend komen we nog tot nieuwe inzichten waardoor er al eens misverstanden ontstaan. Daarnaast worden die inzichten soms op een verkeerde manier vertaald in de media of wat voorbarig over gecommuniceerd door foodbloggers en -influencers.”

En hoe vatbaar mensen zijn voor reclame en foutieve informatie blijkt ook uit de enquête over de nieuwe voedingsdriehoek die het Vlaams Instituut Gezond Leven afnam bij 500 Vlamingen. Zo schatten respondenten aardappelen ongezonder in dan ze werkelijk zijn en weet de helft niet dat je dagelijks noten mag eten. Wij legden de acht grootste misvattingen voor aan Loes Neven.

Kokosvet is gezonder dan boter

“In het algemeen zijn de plantaardige vetstoffen die je gebruikt in de keuken gezonder, maar er zijn een aantal uitzonderingen, waaronder kokosvet en palmolie. Dat zijn twee tropische oliën die bij kamertemperatuur een vaste vorm hebben, en dus niet vloeibaar zijn. Die vaste vorm wijst erop dat ze rijk zijn aan verzadigde vetzuren waardoor ze qua samenstelling vergelijkbaar zijn met boter. Maar een teveel aan verzadigde vetzuren jaagt je slechte cholesterol de hoogte in. Daarom is kokosvet geen geschikte vetstof om dagelijks te gebruiken. Af en toe mag, maar bij het dagelijkse koken, groenten stoven en bakken van vis blijft olijfolie de beste keuze.”

Je eet beter zo weinig mogelijk aardappelen, pasta, brood, rijst en andere bronnen van koolhydraten

“Die misvatting komt er door de actuele trend om koolhydraatarm te eten. Het ketodieet dat momenteel erg veel aandacht krijgt in de media, is daar een mooi voorbeeld van. Daarbij ga je eigenlijk zo weinig mogelijk koolhydraatbronnen verorberen. Koolhydraten zijn namelijk vooral een brandstof voor je lichaam. Wil je afvallen, dan kan je wel met wat minder brandstof en dan is het goed om de hoeveelheid te verminderen, maar wel van de juiste soort koolhydraten. Koekjes, frieten, wit brood en witte pasta hebben amper voedingswaarde, maar volkorenproducten schrap je beter niet uit je eetpatroon. Daarvan is aangetoond dat ze tal van voordelen bieden voor je gezondheid. Het belangrijkste voordeel van bijvoorbeeld volkorenbrood of havermout is het hoge vezelgehalte dat ontbreekt bij geraffineerde producten. Daarvan is aangetoond dat het je helpt beschermen tegen darmkanker en hart- en vaatziekten. Bovendien zitten volkorenproducten tjokvol vitamines en mineralen zoals vitamine B en ijzer. Die leveren een belangrijke bijdrage aan onze voedingsstofinname om zowel op korte als lange termijn gezond te blijven.”

Diepvriesgroenten zijn ongezonder dan verse

“Dat zoveel mensen denken dat diepvriesgroenten ongezonder zijn dan verse, komt doordat er leeft dat alles wat vers en onbewerkt is beter is. Maar het is belangrijk om te kijken over welk product het gaat. Uiteraard bieden koekjes, frisdrank en andere sterk bewerkte producten geen nuttige voedingswaarde. Dat zijn vooral lege calorieën. Maar bij diepvriesgroenten gaat de bewerking niet verder dan dat ze vooraf versneden en ingevroren worden. Er wordt niets aan toegevoegd. De meeste worden puur ingevroren en hebben zelfs als voordeel dat de voedingsstoffen goed bewaard worden. Diepvriesgroenten moeten dus zeker niet onderdoen voor verse groenten.”

Fruitsap is gezond

“Altijd als iets bewerkt wordt, moet je kijken of er ook iets aan de voedingswaarde veranderd is. Bij diepvriesgroenten gaat er niets verloren, maar bij fruitsap verlies je wel veel vezels. Zowel bij versgeperst fruitsap als dat uit de winkel verlies je zoveel van het voordeel van vers fruit. Versgeperst fruit zal nog iets beter scoren qua vitaminegehalte, maar het is niet de bedoeling om het elke dag te drinken. Fruit eet je beter in zijn oorspronkelijke vorm. Alleen dan geniet je van alle voordelen. Bovendien moet je er dan iets langer op knabbelen, waardoor je langer een voldaan gevoel ervaart. Een glaasje fruitsap gaat je honger niet stillen.”

Zachte en vloeibare margarine en minarine eet je het best zo weinig mogelijk

“Ook zachte en vloeibare margarine en minarine worden vaak gepercipieerd als minder gezond omdat ze bewerkt zijn. Maar dat is niet wetenschappelijk bewezen. Ze zijn plantaardig en bevatten vooral goede, onverzadigde vetten waardoor ze een gunstigere samenstelling hebben dan pure kokosolie of boter. Je mag dus met een gerust hart zachte en vloeibare margarine gebruiken in de keuken of op je boterham. Bij vetstoffen is het vooral belangrijk om af te wisselen. Ikzelf heb altijd zowel roomboter, olijfolie als minarine in huis. Sommige vetstoffen zijn ook meer geschikt om te koken of wokken bij hogere temperaturen, terwijl andere, bijvoorbeeld met omega 3 zoals notenolie, beter gebruikt worden voor koude gerechten zoals een mayonaise of vinaigrette.

Vegetarische producten zijn altijd gezonder dan vlees

“We moedigen zeker aan om de vleesconsumptie te verminderen. We eten immers met z’n allen te veel vlees. Aan de andere kant mag je je portie vlees niet vervangen door eender welk ander voedingsmiddel. Het assortiment aan vleesalternatieven is de laatste jaren sterk toegenomen, maar vegetarisch betekent daarom niet dat het altijd gezonder is dan vlees. Je moet altijd de ingrediëntenlijst bekijken. Als er veel zout in zit, of het eiwitgehalte ligt veel lager dan een stukje vlees, is het geen goed idee om het te gaan vervangen. Om je meteen een goed beeld te geven van de voedingswaarde van een product, kan je ook naar de Nutri-Score kijken. (Dat voedingslabel toont de voedingswaarde van een product aan de hand 5 letters, A is daarbij de te verkiezen keuze, E de te vermijden keuze, nvdr.) Let ook op met bijvoorbeeld gepaneerde burgers, of burgers in het algemeen. Als je die net zoals een gewone vleeshamburger samen met saus, een broodje en frietjes oppeuzelt, heeft het weinig zin om voor een plantaardig alternatief te kiezen. Je kan vlees ook vervangen door peulvruchten zoals kikkererwten of bonen of minder vlees gebruiken in je gerechten en bijvoorbeeld wat meer groenten of linzen toevoegen.”

Je eet beter niet te veel noten omdat ze vetrijk zijn

“Bij velen heerst nog altijd een vetfobie. Dat je sowieso dik wordt van voedingsmiddelen die rijk zijn aan vet is achterhaald. Ook hier moet je kijken naar het voedingsmiddel. Uiteraard zal je van koekjes en gebak letterlijk aandikken, maar noten zijn vezelrijk, zitten boordevol nuttige voedingsstoffen en geven je ook een voldaan gevoel. Een koekje is op een-twee-drie verteerd, waardoor je daarna toch naar iets anders grijpt. Een handjevol noten, ongeveer 20 g, is het ideale tussendoortje, ook omdat je het overal mee naartoe kan nemen en kan opeten in noodgevallen.”

Kraantjeswater is ongezond

“Veel mensen staan nog weigerachtig tegenover kraantjeswater en blijven tegendraads zeulen met glazen of plastic flessen water. Met water van de kraan is echter niets mis. Bovendien is het zowel op financieel vlak als duurzaamheidsgewijs een veel interessantere optie dan flessenwater.”




55 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Michel Philippe

    Ik heb vroeger veel excelbladen uitgeschreven om na te gaan als we voldoende vitaminen binnen kregen met het gene wij op aten. Alles intypen dat ge eet werd wel wat te tijdrovend voor mij voor mij.Dat viel nogal mee bij de meeste vitaminen en mineralen. Er was één grote uitschieter, namelijk vitamine E. Veel te weinig. Weet ge waar de meeste vitamine E te vinden is ? In noten. In de ene noot meer dan de andere. Dus ?

  • Wim Desmet

    scheelt meer dan 10kg bij mij als ik het niet of zeer weinig eet...that's a fact !

  • Robin Hufton

    Vleesconsumptie is beter voor het milieu (staat er niet letterlijk maar is wel wat men bedoeld), dit is NIET waar er zijn al veel gronden kapot door het overmatige planten en ploegen. Ook worden er heel veel beesten/insecten verdreven/'vermoord' om gewassen te planten.. Kraantjes water is gezond, ja en nee, maar maakt allemaal niet uit want je lichaam kan veel aan en da beetje rotzooi kan uw lichaam makkelijk aan, er zijn mensen die uit een beek drinken en lang leven...

  • Soy Vermeulen

    Zzzzzzzzzzzz mijn vader alles geeten wat niet mag 90 geworden... Yolo.. Vergeet dat niet eet alles wat je lekker vindt ga op tijd slapen en geen stres. Doe aan sport.. En misschien wordt dan oud als je geluk heb

  • Dennis Eijs

    Kraanwater gezond? Het is niet echt slecht maar er komen wel steeds meer medicijn resten in voor. Maar flessenwater is ook niet altijd even 'fris'. En dan de stoffen die plastic afgeven in het water. En onderzoeken zijn niet meer te volgen, er zijn er veel, en hebben vaak weer andere bevindingen van elkaar. Ik eet dus gewoon wat ik eet.