Exclusief voor abonnees

"Al in de baarmoeder kan een foetus onder- of overvoed raken": dit moet je (w)eten als je kinderen wil

Thinkstock
Wie in deze donkere dagen een kind wil verwekken, kan maar beter op zijn eten letten. Vier inzichten van hoogleraar voeding en gezondheid Jaap Seidell.

De meeste stellen met een kinderwens verwekken hun eerste baby in deze donkere dagen, zo blijkt uit gegevens van het CBS. Wie zijn wens in vervulling wil laten gaan, kan maar beter op zijn voeding letten. Al in de baarmoeder kan een foetus onder- of overvoed raken.

1. Foliumzuur, foliumzuur, foliumzuur

Wat moet in de voeding zitten zodat een kind zijn hersenen optimaal kan ontwikkelen? In elk geval spelen de hoeveelheid ijzer, eiwit en verschillende vetzuren een belangrijke rol. Ook stoffen die een gunstig effect hebben op het immuunsysteem en op ontstekingen, kunnen schade voorkomen aan het kwetsbare groeiende brein. Als een moeder bijvoorbeeld te weinig foliumzuur inneemt in de maand vóór de conceptie tot aan de twaalfde week van de zwangerschap, kan dat leiden tot een open ruggetje bij de baby.

Kinderen met spina bifida hebben vaak levenslang problemen met hun blaas, darmen en motoriek. Ze moeten levenslang antibiotica slikken tegen infecties. Daarom wordt vrouwen met een kinderwens aangeraden om pilletjes met circa 400 microgram foliumzuur in te nemen. Dat gebeurt lang niet altijd. Het zou helpen om ons voedsel te verrijken met foliumzuur, maar daar willen we in Nederland nog niet aan.

2. Te zware moeder is niet goed voor de baby

Niet alleen een voedingstekort, maar ook overvoeding in de baarmoeder kan schaden. Kinderen van moeders met overgewicht, een te hoge bloeddruk of zwangerschapsdiabetes hebben later een verhoogd risico op obesitas, suikerziekte of hart- en vaatziekten. Bij steeds meer jongvolwassen vrouwen ontstaat diabetes doordat ze te zwaar zijn als ze in verwachting raken.

Hun baby's zijn vaak abnormaal groot en zwaar, waardoor er complicaties ontstaan en een keizersnee nodig is. Hoe dat komt? Deels door het groeibevorderende effect van insuline. De kans dat te zware vrouwen zwangerschapsdiabetes krijgen, is ongeveer drie keer zo groot als bij vrouwen zonder overgewicht.

3. Voedingstekort schaadt de foetus

De Britse epidemioloog David Barker stelt in 1990 dat baby's die tijdens de zwangerschap onvoldoende groeien door een tekort aan voedingsstoffen later een groter risico hebben op hart- en vaatziekten, obesitas en type 2 diabetes. Het Hongerwinteronderzoek van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam bevestigt wat hij zegt: de basis voor onder meer hart-, vaat-, long- en nierziekten, maar ook borstkanker en depressie ligt in de baarmoeder.

Op bepaalde momenten in de zwangerschap vormen en ontwikkelen de organen van de foetus zich. Bij een tekort aan essentiële stoffen, zoals ijzer en de vetzuren omega-3 en omega-6, ontwikkelen die organen zich niet optimaal. Dat valt later niet te repareren. Worden de alvleesklier, de nieren en het bloedvatenstelsel niet perfect aangelegd, dan kunnen later gemakkelijker diabetes of hart- en vaatziekten ontstaan.

4. Borstvoeding in plaats van de fles

En als de baby er eenmaal is? Hoe groot het belang is van voeding laat ook een experiment in Engelse ziekenhuizen zien. Vroeg geboren baby's die minder dan 1850 gram wegen, werden verdeeld in twee groepen. De ene kreeg een maand flesvoeding, de andere groep kreeg een fles met een dosis extra voedingstoffen. Achttien maanden later bleken grote verschillen te bestaan in de motorische vaardigheden en de mentale ontwikkeling van de kinderen. Op 8-jarige leeftijd onderzochten artsen hen opnieuw. De groep die gewone flesvoeding dronk, scoorde twaalf punten lager op verbale intelligentie. Het verschil in algemeen IQ is tien punten. Door één maand extra voedingsstoffen. (Tien punten markeert het gemiddelde verschil tussen leerlingen van havo en vmbo.)

Een vergelijkbaar effect vinden de onderzoekers als Deense moeders na een voldragen zwangerschap hun zuigelingen de borst geven. Het blijkt dat baby's die langer dan 9 maanden borstvoeding krijgen, op 18-jarige leeftijd gemiddeld vijf IQ-punten hoger scoren dan kinderen die minder dan één maand de borst hebben gekregen. Dit is na correctie van verstorende factoren in het onderzoek.




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.