Zo help je kinderen bij verlies

Getty Images/Cultura RF
Toen twee weken geleden zijn opa overleed, verloor de kleine Jef (4) uit Tongeren meteen ook zijn beste vriend. Z’n ouders hebben nu een knuffel laten maken waarin de assen van Yvon Vandormael (71) verwerkt zijn. Konijntje Yvon gaat overal met Jef mee. Verre van een vreemde manier om hem te herinneren, zegt een rouwexpert. “Hoe beter de herinnering, hoe beter de verwerking.” Bestaat er een juiste manier om afscheid te nemen? 

De dood is voor volwassenen vaak een onderwerp waar ze moeilijk over kunnen spreken, en dit aan een kind moeten uitleggen is zo mogelijk emotioneel nog zwaarder. Toch is het voor kinderen erg belangrijk dat je - zonder er al te veel doekjes om te winden - uitlegt wat de dood is. De leeftijd van je gesprekspartner is wel erg belangrijk voor de boodschap die je brengt. Manu Keirse, klinisch psycholoog en professor, legt uit waarom je kinderen jonger dan zes anders moet benaderen over de dood.

Duiding
"Voor je zesde begrijp je het begrip dood niet. Daarom is het belangrijk dat je drie dingen voor het rouwende kind duidelijk maakt. Ten eerste moet je uitleggen dat de dood onomkeerbaar is. Daarna leg je uit dat het lichaam niet meer functioneert. De dode ademt niet meer, wandelt niet meer en eet niet meer. En als laatste moet je nog meegeven dat alles wat leeft sterft. Voor kind van 12 is het vooral belangrijk dat je de correcte informatie geeft door precies te vertellen wat er gebeurd is."

Herinneringen ophalen
Wat kun je nog doen om kinderen te steunen in hun rouwproces? Volgens Keirse luisteren volwassenen vaak te weinig naar rouwende kinderen. "Ouders en familieleden leggen kinderen te veel het zwijgen op. Het is echter heel belangrijk om een warme omgeving te creëren met veel genegenheid. Zorg ervoor dat het achtergebleven kind zich niet alleen voelt. Ook is het essentieel dat de kinderen de gelegenheid krijgen de overledene nog te zien en afscheid te nemen. Als ze dit niet willen, dan moet je ze niet dwingen. Maar vraag hen wel waarom, waar ze bijvoorbeeld bang voor zijn. Want dan kan je vaak door te praten die angst nog wegnemen.

Zorg er ook voor dat de herinneringen aan de overledene goed bewaard blijven, dat de overledenen een permanent plekje in het leven van het kind krijgt. Zoals Manu Keirse het mooi kan omschrijven: "Sterven is verhuizen. De overledene verhuist van de buitenwereld naar het hart van de achterblijvers. En dat moet je ook bij kinderen steeds in het achterhoofd houden."

Sterven is verhuizen, van de buitenwereld naar het hart van de achterblijvers.

Manu Keirse, klinisch psycholoog en expert in rouwverwerking

Eigen verdriet
"Heb je als ouder zelf verdriet te verwerken, dan heeft het geen zin om dat weg te stoppen. Je mag je tranen gerust laten zien. Wanneer bijvoorbeeld een kind zijn broer of zusje heeft verloren, dan zijn die kinderen alles kwijt. Niet alleen hun broer of zus, maar ook de ouders die op dat moment door het verdriet opgeslokt worden. Daarom is het belangrijk om voor opvang door familie of vrienden te zorgen. Ook kan het helpen om de school in te schakelen en te maken dat ook daar extra aandacht voor het kind is", aldus Keirse.



Video