Van latte-papa’s tot grasmaaiervaders: welk nieuw type vader ben jij?

Debora Lauwers
De nieuwe generatie papa’s is betrokkener dan ooit. Dat die ‘dad-ication’ heel uiteenlopende invullingen krijgt, bewijzen de huidige parentingtrends. Herken jij een van deze nieuwe types bij je thuis of aan de schoolpoort?

Type 1: de latte-papa

Autofabrikant Volvo lanceerde dit jaar een baanbrekende nieuwe ouderschapsregeling, waarbij alle werknemers in Europa, het Midden-Oosten en Afrika straks recht hebben op zes maanden betaalde qualitytime met hun kinderen. Man of vrouw. Het proefproject lanceert de autoreus niet toevallig in Zweden, waar jonge ouders vandaag al recht hebben op 480 (!) dagen ouderschapsverlof, vrij te verdelen over beide ouders. Een overheidsbeslissing die resulteerde in het fenomeen van de ‘latte-papa’s’: kersverse papa’s zetten hun carrière massaal op pauze om fulltime te vaderen over hun jonge kinderen. En die Scandinavische ‘stay at home’-papa’s verzamelen ’s morgens vooral in koffiebars, met een baby op de arm en een stomende latte in de hand.

Ook in ons land maken steeds meer papa’s gebruik van het wettelijk gegunde ouderschapsverlof – drie op de tien mannen tegenover bijna uitsluitend vrouwen in 1999 – en genieten met volle teugen van kostbare tijd met hun jonge kinderen. En de koffiebars, die schieten ook in België als paddenstoelen uit de grond. Toeval?

Type 2: de Tarzan-papa

Tarzan-papa’s brengen hun kinderen groot met veel zin voor avontuur en natuur. Zonder angst om hun knieën te schaven, een worm uit een appel te peuteren of in het zand te bijten. Deze survivalvaders klimmen met hun kroost in bomen, bouwen vlotten en zien hun kinderen graag uitgroeien tot moedige, creatieve plantrekkers. En misschien wel de volgende generatie kandidaten voor Expeditie Robinson. Acteur Jason Momoa is er zo eentje. We kennen hem als Aquaman en als Game of Thrones’ Khal Drogo, maar zelf beschouwt hij het vaderschap als zijn ultieme glansrol. Zelf groeide hij op met een grote liefde voor de natuur en voor klimmen. “Klimmen confronteerde me met mijn angsten en leerde me problemen op te lossen met mijn handen en voeten. Het hielp me letterlijk evenwicht te vinden.” Een filosofie die hij ook zijn eigen, zelfverklaarde “wilde kinderen” wil meegeven.

Een rapport van de Amerikaanse National Wildlife Federation bevestigt het nut van die aanpak: kinderen die elke dag minstens een uur doorbrengen in de natuur slapen beter, zijn creatiever, geconcentreerder en hebben sterkere botten dankzij de blootstelling aan natuurlijk licht en vitamine D. Het boek Wolvenkinderen staat vol inspiratie voor onvergetelijke avonturen! (€ 29,90, www.wolvenkinderen.com)

Type 3: de (wannabe)bloggende papa

Het papaperspectief was tot voor kort ondervertegenwoordigd in de blogosfeer, maar daar komt verandering in. Na de tsunami aan momblogs kruipen steeds meer papa’s in de pen om het wel en wee van het vaderschap te documenteren en te delen. In Vlaanderen lanceerden Pieter Declercq en Dimitri Desender in 2016 de blog Vaderklap.be. Een platform vol inspiratie voor papa’s in hart en nieren. Dat er behoefte was aan zo’n dad-icated papaplatform, blijkt uit het succes van de blog: intussen volgden ook al een Vaderklap-boek en de app iDad. En onder het motto ‘een beeld zegt meer dan duizend woorden’ zien we steeds meer papa’s terrein veroveren op Instagram. Insta-dad Simon Hooper (@father_of_daughters) deelt er hilarische snapshots uit zijn leven met vier dochters, iets dichter bij huis laat ook papa Bart (@roeckiesworld) in zijn vaderkaarten kijken. Toch blijft het aandeel bloggende vaders in Vlaanderen nog beperkt, dus … papa’s, claim je URL en kruip in je pen!

Type 4: de progressieve papa

De progressieve papa duikt met volle overgave én een duidelijke visie in het ouderschap. Een visie die vaak lak heeft aan traditie en conservatieve ideaalbeelden en het kind alle ruimte laat om zijn/haar eigen identiteit in te vullen. De Britse prins Harry bijvoorbeeld, noemde zijn kersverse spruit lekker tegendraads – en erg onkoninklijk – Archie, en gaf al tijdens Meghans zwangerschap aan dat de kleine prins(es) genderneutraal zou worden opgevoed. Geen blauwe kroontjes dus, wel een blanco persoonlijkheid die het met het opgroeien zelf mag invullen. In de Verenigde Staten zien we een niche van jonge ouders daar nog een stapje verder in gaan: zij geven hun kind bij de geboorte een ‘tijdelijke naam’, tot hij of zij er zelf eentje kan kiezen. Ouderschapsexperts spreken van een logische tegenbeweging als antwoord op het heersende helikopterouderschap, waarbij vader en moeder de touwtjes stevig in handen houden.

Type 5: de grasmaaierpapa: een vignet met een rood vlaggetje

De termen grasmaaier- en bulldozerouderschap waaiden recent over uit Hollywood. Enkele celebouders kwamen er in opspraak nadat ze sjoemelden met de procedures om hun nageslacht in de beste universiteiten binnen te loodsen. Deze grasmaaierouders gaan nog een stapje verder in het (over)beschermen van hun nageslacht dan helikopterouders: zij cirkelen niet gewoon boven hun kroost om in te grijpen als er zich een obstakel presenteert, nee, ze rijden voorop om het pad te effenen en elke hindernis weg te maaien. Met de beste ouderlijke bedoelingen weliswaar, maar die zijn niet zonder gevaar.

Laat je kind toe om fouten te maken

Perfectionismecoach Johan Stiers is zelf vader van drie en begeleidt in zijn praktijk heel wat kinderen, jongeren én hun ouders. Hij werpt zijn licht op de zorgwekkende trend van de helikopter- of grasmaaierouders.

“Als coach – en als vader – kijk ik naar de opvoeding van kinderen vanuit een gelijkwaardigheidsprincipe. Om die reden gebruik ik ook zo weinig mogelijk het label ‘kind’. Ik heb het liever over kleine en grote mensen, zonder uitgesproken hiërarchie. Wat we zien bij helikopter- of grasmaaierouderschap is dat de ouder zich – met de beste intenties – gaat verheffen boven het kind en net de persoonlijke ontwikkeling gaat afremmen.”

Hoe verklaar jij die tendens?

“Terwijl nog niet zo heel lang geleden vooral de moeders instonden voor de opvoeding, zijn vandaag in de meeste gezinnen zowel mama als papa heel aanwezig. Dat is een positieve evolutie, want de ouderlijke
betrokkenheid en bezorgdheid zijn extra groot. Maar nu krijg ik in mijn praktijk dus ook papa’s die moeten gaan leren combineren en doseren, en daar tegen muren aanlopen. Die tendens weerspiegelt zich bij ons nageslacht, want kinderen doen niet wat ouders zeggen, maar wat ouders doen. Als coach zie ik vandaag soms zevenjarigen die al worstelen met stress, burn-outs en bore-outs. Precies dezelfde issues die op ouderlijk niveau spelen.”

Welk advies heb je voor vaders die naar dit extreem beschermende gedrag neigen?

“Ouders die in de helikopter- of grasmaaiervalkuil dreigen te vallen, krijgen vaak het advies om hun kind ‘los te laten’. Ik adviseer hen liever om hun kind ‘toe te laten’. Toe te laten om fouten te maken en op verkenning te gaan. Grasmaaierouders willen in se het perfecte kind of het perfecte parcours uitstippelen voor hun kind. En dat is onrealistisch. Daar struikelen op termijn niet alleen de kinderen, maar ook de ouders zelf over.”

En last but not least … welk type vader ben je zélf?

“Ik zie mezelf als ‘coachende vader’, in die zin dat ik eerder inzet beloon dan prestatie. Ik leg mijn kinderen (van 16, 18 en 20 jaar) zo weinig mogelijk verwachtingen op en laat hen voelen dat ze mij niet kunnen teleurstellen. Als we dan in de lijn blijven van labels zoals helikopterpapa of grasmaaierpapa – machines die brandstof nodig hebben – dan geef ik mezelf graag het etiket van ‘tankstationpapa’: een papa waar de kinderen kennis of ervaring kunnen komen tanken wanneer ze het nodig hebben.” 




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.