Potvolkoffie! Wat als je kind vuile woorden gebruikt?

Pop art style comics panel angry woman grinding teeth with speech bubble and swear words symbols vector illustration
Getty Images/iStockphoto Pop art style comics panel angry woman grinding teeth with speech bubble and swear words symbols vector illustration
Eigen kind, schoon kind, tot er plots schuttingtaal uit de mond van je snoezige zoon of dochter komt. Hoe je dat het best aanpakt? Wij vroegen advies aan de orthopedagoog.

“Hoe hard je ook je best doet, je kan je zoon of dochter niet afschermen voor vloeken”, zegt Steven Gielis, lector in de orthopedagogie en bezieler van Zitdazo. “Op school, in de kinderopvang, via broers of zussen of radio, televisie of internet: kinderen zullen altijd bepaalde woorden opvangen. Toch begrijp ik dat het even schrikken is als je je kind ‘godverdomme’ of ‘fuck’ hoort zeggen. Hoe je daar het best mee kan omgaan? Dat hangt af van de leeftijd van je zoon of dochter. Jonge kinderen begrijpen niet wat ze zeggen als ze vloeken. Ze herhalen woorden die ze opgevangen hebben en gebruiken ze vooral om een reactie uit te lokken. Een effectieve aanpak is het vloeken gewoon negeren, want dan wordt het voor je zoon of dochter al een pak minder interessant. Houdt het vloeken aan? Dan moet je je kind er wél op aanspreken. Leg uit wat het woord in kwestie betekent en maak duidelijk dat je niet wil dat hij of zij het gebruikt. Je kan vloekwoorden eventueel vervangen. Dan wordt ‘shit’ bijvoorbeeld ‘chips’. Maar er zijn ook onderzoeken die aantonen dat dat niet werkt, omdat je dan alleen nog méér aandacht vestigt op bepaalde termen.”

Praten, praten en nog eens praten

Ook oudere kinderen begrijpen vaak niet wat ze precies zeggen wanneer ze schuttingtaal gebruiken. “Neem nu ‘je moeder’”, gaat Steven Gielis verder. “Kinderen vinden dat grappig om te zeggen, maar weten vaak niet wat die uitdrukking precies inhoudt. Leg dus uit dat je eigenlijk zegt dat iemands mama vuil of vies is en vraag aan je kind wat het ervan zou vinden als iemand dat tegen hem of haar zou zeggen. Door zo in gesprek te treden met kinderen beseffen ze dat hun woorden een ernstige impact kunnen hebben. Nog een belangrijke tip: pick your battles. Je kan niet op alles vitten. Kinderen maken nu eenmaal fouten en zeggen soms dingen die niet oké zijn. Wat je bijvoorbeeld kan doen om ervoor te zorgen dat je niet de hele dag loopt te corrigeren, is elke avond even met je zoon of dochter samenzitten om het over de voorbije dag te hebben. Bespreek wat je fijn vond, wanneer je trots was en wat minder goed liep, en probeer van daaruit afspraken te maken.”

Een kind is geen dolfijn

En wat met het zogenaamde vloekpotje, oftewel een systeem waarbij je je kind vijf cent in een potje laat stoppen telkens als het vloekt of een vuil woord gebruikt? “Ik ben geen voorstander van materiële straffen en beloningen”, zegt Steven Gielis. “Zo gaan kinderen alleen maar verwachten dat ze beloond worden voor gedrag dat van hen verwacht wordt in de maatschappij. Je ziet vaak dat dieren zoals pakweg dolfijnen trucjes aangeleerd krijgen door hen te belonen met een snack. Dat werkt, maar een kind is geen dolfijn. Het is belangrijk dat het ook nog iets leert. Als je toch kiest voor een beloningsysteem, zou ik eerder met stickers werken. Zo kan je je kind een sticker geven wanneer het nette taal gebruikt of flink in contact treedt met anderen. Als het vijf stickers verzameld heeft, kan je het dan belonen door samen iets te doen, waardoor je ook nog eens werkt aan de langdurige relatie met je kind. Win-win!”

Het goede voorbeeld

Op vlak van vloeken is het niet altijd evident als ouder om het goede voorbeeld te geven. “Nooit vloeken is onhaalbaar”, geeft Steven Gielis toe. “Bovendien is het nergens voor nodig. Gebruik je een woord waar je niet trots op bent in het bijzijn van je kinderen? Geef dan toe dat je dat niet had mogen doen. Vergelijk het met een ruzie met je partner waar je kinderen bij zijn. Veel ouders proberen dat te vermijden, maar ik vind er niks mis mee, zolang je het goedmaakt. Zo leren je kinderen dat conflicten normaal zijn en dat je dingen kan uitpraten.”




3 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Carlos Simonis

    Bij ons thuis werd dat never nooit geaccepteerd. De flauwekul, dat leren ze op straat/ school of van de tv, was geen enkele excuus om te vloeken. Nu wij op leeftijd zijn en zelf kinderen hebben, wordt er nog steeds niet gevloek in huis. Kwestie van opvoeding.

  • Koenraad Verstraeten

    Meteen optreden, vinden wij. Ook vrienden en/of vriendinnen van onze kinderen dienen zich bij ons thuis te gedragen. Het niet gebruiken van krachttermen en/of vloeken valt daaronder uiteraard onder. En dat wordt probleemloos gehandhaafd. Wel steeds kordaat en consequent blijven is de boodschap.

  • Geert Vande Walle

    Vroeger, jaren 60, mochten we vloeken zoveel als we zin hadden . Als beloning kregen we een lap op onze kop . Rap afgeleerd !