Exclusief voor abonnees

Kind opvoeden? Kijk eerst naar jezelf: vijf type ouders

Shutterstock
In het boek ‘Hoe voed ik mijn ouders op?’ geven de Nederlandse filosofen Stine Jensen en Frank Meester kinderen, en ouders, lessen over opvoeding. Er zijn namelijk nogal wat papa’s en mama’s die best eens kritisch naar zichzelf mogen kijken. Hier alvast tips voor vijf types ouders.

De vredesduif-ouder

Slaat kleine Victor zijn zusje en bekladt hij de muur met verf? Dan is het volgens de slappeling geen tijd voor straf, maar voor een goed gesprek. Deze geboren vredesduif kan geen strijd verdragen. Elk conflict wordt dwangmatig vermeden, want het moet wel gezellig blijven. Zo bouwt de spanning onderhuids op tot er oorlog uitbreekt.

De les: soms is het belangrijker duidelijk te zijn dan gezellig. En volgens de Griekse filosoof Heraclitus is dat helemaal niet erg, want oorlog is de vader van alles. Daarmee bedoelt hij dat een beetje strijd geen kwaad kan.

Frank Meester: “Vroeger vermeed ik conflict, tot ik op vakantie in Italië opeens vreselijk ruzie met mijn zoons kreeg. Daar ben ik blij om, want we bespraken dingen die anders nooit besproken werden. Daarna was de lucht geklaard.”

De te-veel-op-de-telefoon-ouder
Deze virtuele junkies bevinden zich nooit verder dan een armlengte van hun telefoon en zijn altijd bereikbaar, behalve wanneer hen iets wordt gevraagd. Hun lijf is op het bankje naast de speeltuin, maar hun hoofd is in de cloud. Ondertussen mag kleine Nora niet te veel achter de iPad, want dat is ongezond.

De les: een goede reden om je telefoon weg te leggen, is dat je het verschrikkelijk vindt als je kinderen evenveel tijd achter een scherm doorbrengen.

De Duitse filosoof Immanuel Kant zegt dat je gedrag alleen door de beugel kan als bijna iedereen het mag. Als papa en mama de hele dag op de telefoon mogen zitten, mogen hun kinderen, hun leraren, de huisarts en de caissière bij de supermarkt dat ook. Krijg je de kriebels bij dat idee? Zet een paar WhatsAppgroepen op stil.

Hoe meer ouders de verwachtingen rondom hun kind vastleggen, hoe minder kans het kind heeft zichzelf te ontwikkelen

De mijn-kind-is-geweldig ouder
Natuurlijk ben je trots op je kroost, maar je kan ook overdrijven. Deze ouders weten zeker dat hun kind een genie in wording is. Daarom moet hij of zij nu alvast naar plusklasjes en veel moeilijke testjes doen. Jammer als de koter liever wil voetballen of kapper wil worden, want er zijn Nobelprijzen te winnen.

De les: hoe meer ouders de verwachtingen rondom hun kind vastleggen, hoe minder kans het kind heeft zichzelf te ontwikkelen. Volgens Frank Meester is er niets mis met je kind stimuleren, maar moet je het niet te veel verwachtingen opdringen. “Kinderen krijgen tegenwoordig makkelijk stempels zoals hoogbegaafd of overgevoelig, maar dat duwt ze in een hoekje.” 

En dat zou de Franse existentialist Sartre maar niks vinden. “Volgens de existentialisten ben jij zelf verantwoordelijk voor je leven. Je bent niets behalve wat je van jezelf maakt.”

De overwerkte ouder
De overwerkte ouder wil goed voor de kinderen zorgen, maar daarvoor is geld nodig en dat komt er niet zonder werk. Ook thuis gaat de arbeid door, want iemand moet zorgen voor brood op de plank. Zelf schuiven ze niet mee aan tafel omdat er nog werk moet verzet worden.

De les: als je zo hard werkt dat je het niet uithoudt, ga je aan je doel voorbij. Karl Marx, de vader van het communisme, waarschuwt dat steeds harder werken je een slaaf van de productiviteit maakt. 

Frank Meester: “Marx is nog steeds toepasbaar, alleen gaat het nu vooral om uitbuiting van mensen zonder vast contract. Zij hebben geen zekerheid en werken dus extra hard. Zij buiten zichzelf uit.” En daar verliest zowel ouder als kind mee.

Als je zo hard werkt dat je het niet uithoudt, ga je aan je doel voorbij

De overbezorgde ouder
Het is een gevaarlijke wereld en je kinderen moeten voorbereid zijn. Daarom laat je ze niet naar buiten zonder drie boterhammen, een telefoon met voldoende beltegoed, een extra jas en de belofte niet verder dan de andere kant van de straat te gaan.

De les: kinderen die geen tegenslag ervaren, kunnen zich moeilijk ontwikkelen. Juist omdat ze fouten maken, leren ze met hun omgeving omgaan.

De Zwitserse filosoof Jean-Jacques Rousseau trekt dat idee tot in het extreme door, met het verhaal van een jongen die alles van de natuur leert. “Dat is een beetje absurd, maar een goede reactie op het keurslijf”, vindt Meester. “Mijn zoons vroegen mij of ze in een boom mochten klimmen. Ik zei: ‘Dat moet je stiekem doen’.”

‘Hoe voed ik mijn ouders op?’ verschijnt maandag bij de Nederlandse uitgeverij Kluitman en kost 17,50 euro.




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.