Exclusief voor abonnees

Gaat je kind morgen voor 't eerst alleen te voet of met de fiets naar school? Zo bereid je hen voor

Foto ter illustratie.
Getty Images Foto ter illustratie.
De helft van de Vlamingen is er niet gerust op wanneer hun kinderen alleen het verkeer in moeten. Begrijpelijk, maar je zoon of dochter met de wagen naar school brengen, vergroot de verkeersdrukte alleen maar. De oplossing? Je kroost de nodige verkeersvaardigheden bijbrengen. En daar kan je al vanaf de kleuterleeftijd mee beginnen! Verkeersexpert Werner De Dobbeleer helpt je een handje.

Maar liefst een op de twee Vlamingen maakt zich zorgen over de veiligheid van kinderen in het verkeer; zo blijkt uit een onderzoek van de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV). De bevraging dateert van 2018, maar volgens Werner De Dobbeleer, woordvoerder en verkeersexpert bij VSV, is er weinig veranderd. “Ouders zijn bang om hun kind te voet of met de fiets in het verkeer te laten. Logisch, want het gevaar is reëel. Niet enkel de verkeersdrukte speelt mee, ook de aanwezigheid van vrachtwagens met hun dodehoekproblematiek is voor ouders vaak een breekpunt. Maar hoe meer mensen hun kinderen met de wagen naar school brengen, hoe drukker en onveiliger de schoolomgeving wordt. Die vicieuze cirkel moeten we doorbreken. Je kind in het verkeer laten doe je niet zomaar. Daar gaat een heel leerproces aan vooraf.”

De gemiddelde leeftijd waarop kinderen zelfstandig te voet in het verkeer kunnen, is acht à negen jaar. Voor fietsers mikken we op tien à twaalf jaar

Werner De Dobbeleer

Niet te vroeg 

Dé gouden verkeerstip? Stuur je kind niet te snel alleen de weg op. “De gemiddelde leeftijd waarop kinderen zelfstandig te voet in het verkeer kunnen, is acht à negen jaar. Voor fietsers mikken we op tien à twaalf jaar”, zegt Werner De Dobbeleer. Die richtlijn is niet lukraak gekozen. “Tot de leeftijd van acht à negen jaar weten we dat kinderen slechts aandacht kunnen besteden aan één ding tegelijk. Spotten ze aan de overkant een bekend gezicht? Dan is de kans groot dat ze impulsief de straat oversteken, zonder rekening te houden met het naderende verkeer. Bovendien gaan jonge kinderen er altijd van uit dat andere bestuurders hen gezien hebben, terwijl ze door hun kleine gestalte niet altijd opgemerkt worden. Ze vergissen zich ook vaak bij het inschatten van snelheid en afstand. Een groot object lijkt voor hen dichtbij, een klein voorwerp veraf. Dergelijke vergissingen kunnen gevaarlijk zijn, denk maar aan een motor die ondanks zijn kleine formaat toch gevaarlijk dichtbij kan zijn. Ook het herkennen en lokaliseren van geluiden is  voor kinderen moeilijk. Het is belangrijk dat ouders die beperkingen kennen en er rekening mee houden.”

Verkeerservaring 

Nog belangrijker dan de leeftijd van je kind is de verkeerservaring die het opdeed. Breng je je kind elke dag met de wagen naar school? Dan is het pas later verkeersrijp. “Zelfstandig te voet op pad gaan, lukt dan eerder vanaf 9 à 10 jaar”, zegt de verkeersexpert. “Net daarom is het belangrijk dat ouders al op jonge leeftijd oefenen met hun kind. Ga samen op stap in de stad, vertel je kind over de risico’s op de weg, leer het hoe het de straat moet oversteken,... Dat kan je al doen met kleuters van drie.” 

Ook met fietseducatie wacht je best niet te lang. “De meeste kinderen zijn vanaf 5 à 6 jaar voldoende fietsvaardig om met hun ouders op pad te gaan. Fiets als ouder links van je kind om het af te schermen van voorbijrijdende wagens. Bouw het fietsen voorzichtig op. Waag je niet onmiddellijk in drukke verkeerssituaties, maar start in rustige, veilige straten. Tot de leeftijd van tien jaar mogen kinderen op het voetpad fietsen. Zeker op een druk traject is dat een stuk veiliger. Lukt het samen fietsen goed? Dan kan je overgaan tot de volgende stap: achter je kind fietsen. Zo kan je ingrijpen of verbeteren indien nodig. Pas wanneer dat vlot gaat, is je kind in staat om alleen te fietsen. Oefen de route op voorhand samen goed in.” Verkeersgewenning leer je niet op enkele dagen. Het is een proces van lange adem. “Kinderen die stap voor stap verkeerservaring opbouwen, zijn sneller in staat om zich zelfstandig én veilig in het verkeer te begeven.”

Loopt de kortste weg langs een drukke baan, gevaarlijk kruispunt of een weg zonder fietspad? Dan kies je beter voor een langere, maar veiligere route

Werner De Dobbeleer

Kortste route = veiligste route?

Dat een rustige straat een pak veiliger is dan een drukke steenweg spreekt voor zich. En ook beveiligde oversteekplekken hebben een belangrijk streepje voor. Daar hou je het best rekening mee wanneer je samen met je kind de route uitstippelt. “Loopt de kortste weg langs een drukke baan, gevaarlijk kruispunt of een weg zonder fietspad? Dan kies je beter voor een langere, maar veiligere route.”

Zichtbaarheid 

Dat je bij valavond en in het donker maar beter opvalt, kunnen we niet genoeg herhalen. “Reflecterende strips of fluohesjes zijn absoluut aan te raden”, benadrukt de verkeersexpert. “Ook overdag is kleurrijke kleding dragen een goede manier om extra op te vallen in het verkeer.” Maar daar blijft het niet bij. “Het is belangrijk om je ook op andere manieren zichtbaar te maken. Leer je kind communiceren met andere weggebruikers. Zien is niet gelijk aan gezien worden, dat is wellicht de allerbelangrijkste les die ouders hun kind mee moeten geven. Leer je kind oogcontact te maken met bestuurders om er zeker van te zijn dat zij hen gezien hebben.” En last but not least: zorg voor goede fietsverlichting. “Helaas zien we nog steeds veel fietsers zonder juiste verlichting de weg opgaan. Goede fietsverlichting voor- en achteraan én de verplichte reflectoren zijn een must.”

Alleen of in groep? 

Met een hoop vrienden met de fiets naar school? Gezellig, maar zo’n groepsfietstocht kan ook gevaren met zich meebrengen. “Door de drukte kunnen minder vaardige kinderen zich gevaarlijker gaan gedragen”, benadrukt De Dobbeleer. “Leer je kind dat het ook in groep altijd de verkeersregels moet respecteren. Met twee naast elkaar fietsen mag en is zelfs veilig – want je valt extra op – maar met meer naast elkaar rijden is absoluut verboden. Koprijders hebben de taak om achterliggers in te lichten over mogelijke obstakels op de weg. Ook aangepaste snelheid is een belangrijk aandachtspunt. Racen op de baan is uiteraard geen goed idee.”

Poolen 

Als ouder speel je zelf een grote rol bij het aanleren van verkeersvaardigheden aan je kind. Maar niet iedereen krijgt het organisatorisch voor elkaar om kinderen met de fiets of te voet naar school te brengen. “Fiets- en voetpools kunnen dan een goede oplossing bieden”, zegt de verkeersexpert. “Steeds meer scholen richten zulke pools in om kinderen in groep en onder supervisie van een volwassene veilig naar school te brengen. Vaak neemt het oudercomité daarvoor het initiatief. Informeer zeker naar de mogelijkheden bij jouw school.” 

Zo oefen je met je kind 

• Oversteken 
Leer hem eerst oversteken op plekken waar hij de aandacht zo min mogelijk moet verdelen. Verkeersluwe straten in een zone 30 zijn ideaal. 

• Afstand inschatten 
Oefen spelenderwijs met je kind. ‘Welke auto rijdt het snelst?’ of ‘Rijdt die wagen snel of traag?' 

• Het goede voorbeeld geven 
Durf jij weleens een rood licht negeren? Dan leert je kind al snel dat het niet zo erg is. En hoewel het niet verplicht is, doe je er goed aan om een fietshelm te dragen, ongeacht je leeftijd. 

• Dezelfde volgorde aanhouden 
Pak het altijd zo aan: eerst tonen, dan samen doen, dan waarnemen en ten slotte alleen laten doen. 

Lees ook:

De waarheid komt uit de kindermond: de grappigste uitspraken van jullie kroost over de coronavakantie

Neen, het is niet alleen bij jou: gezinspsychologe Nina Mouton verklaart waarom kinderen zich net nu extra aanhankelijk gedragen (+)

Dit zijn de veiligste kinderfietshelmen volgens Test Aankoop




Reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.