Als je peuter grote broer of zus wordt: zo ga je om met jaloezie

Stijn en Nuria met Victor.
Henk Deleu Stijn en Nuria met Victor.
Een tweede baby krijgen verandert niet alleen de wereld van de ouders, maar ook die van het eerste kindje. Daar kunnen Stijn en Nuria - bekend van het eerste seizoen van ‘Blind Getrouwd’ - over meespreken. Hun oudste zoon Victor moet nog wennen aan zijn nieuwe broer. Opvoedingsexperts weten waarom. “Peuters focussen vooral op zichzelf.”

Al die tijd ging jíj lopen met alle aandacht, tot je ouders besloten om het gezin nog wat uit te breiden. Nu zit je daar met een baby, een klein lief verrimpeld wezentje dat plots in het middelpunt van de belangstelling staat. Je zou voor minder jaloers worden. Gelukkig waaien die gevoelens snel over, stelt opvoedingscoach Steven Gielis. “Jaloerse gevoelens zijn best vervelend voor de sfeer, maar meestal zijn ze onschuldig en verdwijnen ze snel naar de achtergrond.” 

Toegegeven: we zijn allemaal wel eens jaloers. Op die promotie van een collega, op de nieuwe partner van je ex, op die ene vriendin die door het leven danst ... Maar waarom komt het groene monster kijken als je peuter een broer of zus krijgt? Hoort die niet blij te zijn? 

Weinig empathie

Integendeel, zegt Gielis. Zo’n vleugje jaloezie is doodnormaal. “De morele ontwikkeling van peuters of kleine kleuters staat nog op een laag pitje. Ze hebben net ontdekt dat ze een eigen persoontje zijn, waardoor ze zich vooral focussen op zichzelf. Hun empathie is vrij beperkt. Ze kunnen zich moeilijk inleven in anderen omdat hun hersenen zich nog volop aan het ontwikkelen zijn”, legt hij uit. 

Pas op latere leeftijd gaan kinderen leren om anderen iets te gunnen. En dat gaat stapje voor stapje. “Oudere kinderen vinden het belangrijk om dingen af te meten. Als er limonade of koekjes worden uitgedeeld, moet iedereen exact evenveel krijgen. Dan merk je dat het empathisch vermogen aan het groeien is.” 

Kinderen kunnen nog niet goed omgaan met complexe negatieve emoties zoals jaloezie. Het gevolg: ze beginnen te wenen, roepen, proberen spullen af te nemen of worden boos op hun broer of zusje. “Natuurlijk mogen kinderen elkaar geen pijn doen. Dat moet je als ouder duidelijk afkeuren. Maar vraag je ook af wat de drijfveer is van het stoute gedrag. Zet jezelf in de schoenen van je kroost. Waarschijnlijk voelen ze zich naar achtergesteld.”

De beste oplossing is om erover te praten. Cliché, maar effectief. Zeg dus niet zomaar: ‘Je mag niet jaloers zijn’. Wel:‘Ik merk dat je het moeilijk hebt met de situatie’. Op die manier toon je dat die emoties oké zijn. “Het is goed voor de ontwikkeling van het kind om diverse emotionele ervaringen mee te maken. Peuters en kleuters moeten zich niet altijd goed voelen. Als ze jaloers - of boos of verdrietig - zijn, leren ze die gevoelens kennen en weten ze hoe ze ermee om moeten gaan.”

Maar waarom?

Het kan goed zijn dat je kleine uk nog met vragen zit. ‘Waarom ligt dat kleine kindje nu vaker in de armen van mama dan ik? Waarom mag hij of zij bij mama en papa in de kamer slapen?’ Ook hier is de gouden raad dezelfde: babbel erover. “Leg uit dat de baby veel aandacht vraagt en dat ‘ie bijvoorbeeld nog niet alleen kan slapen”, aldus de opvoedingsexpert. 

Je kan zelfs nog een stapje verder gaan en je oudste kind betrekken bij de opvoeding. “Vertel wat de baby nodig heeft en hoe de grote broer of zus kan helpen”, stelt Gielis voor. “Maar vergeet niet om voldoende quality time in te bouwen en blijf benadrukken dat je hem of haar graag ziet.” 

Wat ouders niet mogen doen, is straffen. “Voor kinderen die al jaloers zijn, komt dat onrechtvaardig over. Dat maakt die illusie van ongelijkwaardigheid nog groter. Ik raad daarom aan om het omgekeerde te doen. Is je peuter lief tegenover het nieuwkomertje? Probeer dat positief te bekrachtigen. Zo leg je de focus op zaken die goed lopen.” 




1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • DIRK VAN DESSEL

    Ik ben al jarenlang jaloers op mijzelf omdat ik een schoon leven heb en ik,heb daar geen complexen over...;