Exclusief voor abonnees

‘Omgekeerde’ manier is beter bij dyslexie: “Leer kinderen eerst schrijven en dan pas lezen”

Illustratiebeeld.
Getty Images/iStockphoto Illustratiebeeld.
De manier waarop kinderen leren lezen, dateert nog uit de jaren 30 en is nefast voor leerlingen met dyslexie. Dat beweert Daan de Laat, die een eigen leesmethode ontwikkelde. "Leer kinderen eerst schrijven en dan pas lezen. Als je weet hoe een woord eruitziet, gaat het lezen vanzelf."

Daan de Laat runt samen met zijn collega Natalie Christiaensen, die zelf de diagnose dyslexie kreeg, het NeuroVisueel Centrum in Wommelgem. Hij heeft de voorbije tien jaar naar eigen zeggen al duizend kinderen met dyslexie geholpen met zijn leesmethode. "Dyslexie is geen ziekte, maar een diagnose die kinderen kunnen krijgen als lezen en schrijven moeilijk gaat. Eens die diagnose er is, krijgt het kind een batterij aan oplossingen voorgeschoteld. Denk maar aan voorleessoftware of hulp van een logopedist, die allerlei trucjes en strategieën aanleert. Alleen pak je zo enkel de kenmerken van het probleem aan en niet de oorzaak. Je raakt niet aan het feit dat mensen met dyslexie niet hebben geleerd lezen en spellen te automatiseren."

Te veel trucjes

Volgens De Laat is het grote probleem dat er nu enorm auditief gewerkt wordt in de klas, wat nefast is voor de 5 tot 7% kinderen die het label 'dyslexie' opgeplakt krijgen. "De leerkracht vertelt aan de kinderen dat ze goed moeten luisteren. Dan weten ze hoe het woord klinkt en hoe ze het moeten schrijven. Maar sorry, ik hoor het verschil niet tussen 'boom' en 'bomen'. Iemand die voor het eerst 'bed' moet schrijven, zal 'bet' schrijven. De truc is dan om het meervoud te vormen - bedden - om de juiste spelling te kennen. Iemand met dyslexie zal die trucjes blijven nodig hebben. Maar het is onmogelijk om al die regeltjes te onthouden, gezien het grote aantal uitzonderingen in onze taal. Wij gaan er daarentegen van uit dat taal niet klankgericht is, maar visueel. Om te kunnen schrijven, moet je weten hoe een woord eruitziet. Daarna lees je het zonder enige aarzeling. Dus eerst schrijven en dan pas lezen. Schrijven doe je met je ogen, zei één van onze klantjes ooit."

"Als je gevraagd wordt om het woord 'fietsbel' letter voor letter achteruit te spellen, zie je dat woord in gedachten voor je en dan begin je eraan. Maar mensen met dyslexie kunnen dat niet, want zij kunnen de letters niet visualiseren. Ze gaan niet automatiseren, omdat de lesmethodes veel te klankgericht zijn."

In het centrum van Daan de Laat wordt dus net omgekeerd gewerkt: hij leert de kinderen hoe de klank eruitziet. "Dan ontstaat er géén probleem met het automatiseren van de taalbeginselen. We leren de kinderen al in de derde kleuterklas hoe een letter eruitziet. Zo kunnen we zelfs preventief werken. Na het letterbeeld volgt het woordbeeld. We leren hen schrijven en dan pas lezen. Als je goed kan schrijven, gaat het lezen vanzelf." In een Vlaamse basisschool loopt nu een proefproject om de methode uit te proberen. De eerste resultaten worden rond Pasen verwacht.

Achterhaald

Professor Pol Ghesquière, specialist dyslexie aan de KU Leuven, kan zich vinden in het feit dat er al in de derde kleuterklas gestart wordt én zegt dat het klopt dat spelling helpt om te leren lezen. Maar verder meent hij dat de globaalwoordmethode, waarbij volledige woorden worden ingeprent, intussen achterhaald is. "Wetenschappers hebben inderdaad een tijdje gedacht dat dit dé oplossing was in plaats van te vertrekken van individuele tekens en klankjes, maar men is ervan afgestapt. Nu leren kinderen opnieuw lezen en spellen met een methode die eerder vertrekt bij individuele tekens en klanken, maar vooral de koppeling tussen beide. Het is juist dat het koppelen van letters en woordbeelden aan klanken veel langzamer gaat bij mensen met dyslexie. Maar óók het opslaan van visuele woordbeelden gaat bij hen trager. Trouwens, alle woorden als woordbeeld opslaan is bijna niet doenbaar, zeker bij mensen met dyslexie."




7 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Myriam Van Asch

    De aanpak van Daan en Nathalie werkt écht. Mijn dochter heeft dyslexie, lezen was moeilijk..toen ze in het 1ste jaar vd middelbare school zat heb ik het NeuroVisueel Centrum ontdekt ..ze is er ongeveer 1 jaar in therapie geweest. Dankzij deze speciale aanpak en hard werken heeft ze de middelbare school met succes afgemaakt zonder ook maar 1 keer te struikelen. Nu zit ze in het 1 jaar op de Erasmushogeschool.

  • Paul Keulemans

    In een boek van Suske en Wiske (de pompenplanters) staat een ventje te beweren dat hij niet kan lezen maar wèl schrijven. Op de vraag wat hij dan kan schrijven komt als antwoord' dat weet ik niet, ik kan niet lezen !' Kennelijk een inspirerende bron geweest, maar volgens mij was dat toch grappig bedoeld !

  • Jonny Van den Bruel

    Ik geloof deze man en geef zijn methode veel kans op slagen. Nog een extra stap voorwaarts zou zijn als de spelling hervormd wordt en in die commissie naast een germanist, een historicus en een onderwijzer ook eersteklassers, ja, van zes, zeven jaar en dyslectici zitten. De goedkoopste en meest efficiënte manier voor gelijke kansen.

  • Sjonny Martero

    Ze hebben weer het warm water uitgevonden. Leraars. Bijscholingen komen er aan en extra planlast.

  • Liliane Depauw

    Dat deden wij vroeger ook en met het alfabet aub dan weet je ten minste wat je leest en gaat je schrijven beter nu alles vanbuiten leren, onze handelsvertegenwoordiger kan geen klantendossiers opzoeken kent zijn alfabet niet, dan sta je versteld dat het zo slecht gesteld is met de taal. Denken dat ze vooruitgaan maar het tegendeel is waar. Er zijn nooit zoveel mensen geweest die aan dislectisch zijn dat is toch een teken.