Zweedse werknemers zijn minder gestresseerd. Hun geheim? Fika

Vier letters die het verschil zouden kunnen betekenen tussen een goede en een slechte werkdag: fika. In Zweden zweren ze erbij, en laten de werknemers daar nu net het minst gestresseerd rondlopen, vergeleken met de rest van de wereld. Toeval? Dat lijkt ons niet.

Eigenlijk is het zoveel als een korte koffiepauze. Het woord kan zowel zelfstandig als bijvoeglijk gebruikt worden, en is afgeleid van het Zweedse woord voor koffie (kaffe). Maar in tegenstelling tot de ochtendlijke kop koffie die wij gewend zijn, slaan de Zweden die niet snel achterover terwijl ze al aan hun bureau zitten. Nee, de Zweedse koffiepauze is een moment om het werk voor even te vergeten. Geen minivergadering of poging tot multitasken, maar een tijd om even de pauzeknop in te drukken en in het gezelschap van je collega's te ontspannen.

Wat is fika?

"Het is het uitgelezen moment om pauze te nemen, meestal met een kopje koffie, maar soms ook met thee en een gebakje," legt Anna Brones, mede-schrijfster van het boek 'Fika: The Art of The Swedish Coffee Break', uit. "In andere landen is koffie vaak iets dat je snel snel meegrabbelt in een kartonnen beker voor onderweg, maar in Zweden is koffie iets om naar uit te kijken. Het is een gewoonte waarbij alles even stopt en je van het moment geniet," legt ze uit. "In de wereld van vandaag is dat iets dat we hard nodig hebben. Een excuus om tot rust te komen."

Waarom fika?

"Zo'n fika-pauze houden we twee à drie keer per dag, en het maakt ons een stuk productiever en efficiënter," stelt ook Lars Åkerlund. Hij opende onlangs zijn eigen Zweedse koffieketen in New York, genaamd - u raadt het al - Fika. En die stelling is niet ongegrond. In 2010 bleek immers al uit een studie van Grant Thornton dat Zweedse werknemers het minst onder stress stonden in vergelijking met de andere landen.

Volgens professor Viveka Adelsward van de Linkoping Universiteit zou fika ervoor zorgen dat de productiviteit een boost krijgt. "Studies hebben aangetoond dat mensen die af en toe een pauze nemen niet minder werk verzetten. Het tegenovergestelde is waar: efficiëntie kan er net een enorme boost door krijgen."

Ook de creativiteit en relaties tussen collega's hebben baat bij deze kleine koffiepauzes. "Je ziet elkaar in minder formele omstandigheden," legt Adelsward uit. "De hiërarchie verandert. Iedereen is samen, ongeacht positie en functie." Tijdens zulke momenten voelt iedereen zich vrijer om met elkaar te praten en in interactie te gaan. Bovendien is het de ideale gelegenheid om eens van gedachten te wisselen met iemand die een totaal andere functie beoefent, "en voor je het weet zit je plots boordevol nieuwe en creatieve ideeën," aldus Adelsward.

Wij weten alvast wat ons te doen staat: iedereen naar de koffie automaat!