Waarom we ons niet kunnen concentreren op het werk

Ulrika Leons: "Mensen met een burn-out moeten leren 'nee' zeggen en rust vinden, maar de informatievervuiling op het werk blijft hetzelfde."
Thinkstock Ulrika Leons: "Mensen met een burn-out moeten leren 'nee' zeggen en rust vinden, maar de informatievervuiling op het werk blijft hetzelfde."
Van het brein van de moderne werknemer wordt veel gevraagd. Een constante stroom prikkels kost zoveel energie, dat een burn-out op de loer ligt. De oplossing ligt bij de werkgever, stelt gezondheidszorgpsycholoog Ulrika Leons.

Je concentreren op je werk, het is tegenwoordig lastiger dan ooit. Een telefoon die om de haverklap piept, constant geroezemoes en een manager die voor ieder wissewasje een nieuwe e-mail stuurt: allemaal prikkels die de aandacht afleiden van je taken en je zo uitputten.

"De hersenen krijgen te veel informatie binnen, waardoor de aandacht versplintert. Het kost telkens weer energie om je opnieuw te concentreren. Mensen die overbelast zijn, zeggen vaak dat ze er 'een vol hoofd' van hebben", zegt Ulrika Leons, gezondheidszorgpsycholoog en mindfulnesstrainer. Als directeur van het bedrijf Skils Zorg van de Zaak geeft zij leiding aan zeventig psychologen die cliënten helpen met onder meer burn-outklachten.

Breinwerkers

Dat volle hoofd ligt voor een groot deel aan de veranderde manier van werken. "De meeste mensen zijn tegenwoordig 'breinwerkers'. We zijn veel bezig met het produceren en verwerken van informatie, waarbij een enorm beroep wordt gedaan op ons werkgeheugen." Complexe taken waar een goede concentratie voor vereist is. Tegelijkertijd zijn er meer dingen dan ooit die de aandacht afleiden, zoals de bliepjes van de telefoon die werknemers op hun bureau hebben liggen.

"Je kan wel zeggen dat je er onder werktijd niet op moet kijken, maar de verleiding is simpelweg te groot. We spreken er schande van dat iedereen alleen maar op zijn telefoon kijkt, maar we doen het massaal. Het is een soort verslaving", stelt Leons. "Die telefoon op je bureau is net een schaal snoepjes. Het kost moeite om ervan af te blijven en ook dat leidt af."

Gepraat naast je is dubbel zo afleidend.

Ulrika Leons

Ook de omgeving maakt het voor werknemers vaak lastig om zich te concentreren. "Open kantoorruimtes zijn funest voor de mentale gezondheid. Ons brein is namelijk altijd op zoek naar dingen die opvallen. Geluiden hoeven daarom niet hard te zijn om ons af te leiden." Ook het soort geluid en de voorspelbaarheid ervan – wanneer komt het en wanneer stopt het – spelen een rol. "Gepraat naast je is dubbel zo afleidend: niet alleen door het geluid zelf, maar ook omdat er inhoud is waar je naar gaat luisteren."

Wie denkt dat hij wel prima kan werken op een drukke afdeling, heeft het mis. "Sommige mensen zeggen 'ik kan mij goed afsluiten', maar uit onderzoek blijkt dat je er onbewust toch mee bezig bent." Onderzoek toont ook aan dat te veel prikkels op de werkvloer niet alleen leiden tot meer fouten, maar ook zorgen voor meer stress. Dat is niet goed voor de gezondheid. "Wie in een open kantoor werkt, verzuimt 60 procent meer."

Dan is er nog afleiding in de vorm van communicatie. "Alle nieuwe berichten, e-mailtjes en telefoontjes onderbreken de concentratie. Ook buiten werktijd is het een belasting. Als je baas ook weleens in het weekeinde belt, ga je je toch elke keer afvragen of hij straks weer van zich laat horen."

Informatievervuiling

Als iemand overprikkeld raakt, wordt de oplossing volgens Leons te vaak bij het individu gezocht. "Mensen met een burn-out moeten leren 'nee' zeggen en rust vinden, maar de informatievervuiling op het werk blijft hetzelfde", vertelt Leons. "Na een tijdje gaan cliënten met goede moed weer aan de slag, maar als ze terugkeren zijn al de prikkels nog steeds hetzelfde."

Dat moet veranderen. "Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever om een goede werkomgeving te bieden", stelt Leons. "Voorheen waren we veelal lichaamswerkers en ontstonden klachten bij werknemers door het zware fysieke werk. Zo kwamen we aan het uiteindelijke tilbeleid in de Arbowet. In de huidige digitale tijd is er ook beleid nodig voor de mentale belasting van de werknemer."

Afspraken

Wat moeten werkgevers doen om een teveel aan prikkels te voorkomen? "Er moeten ten eerste duidelijke afspraken gemaakt worden, bijvoorbeeld dat er alleen onder werktijd gemaild mag worden en dat je niet mag bellen op de afdeling. Leidinggevenden hebben hierin een voorbeeldfunctie. Als mensen merken dat de baas in het weekeinde ook niet mailt, dan zijn ze er gerust op dat het van hen ook niet verwacht wordt."

Stilte bevordert de productiviteit.

Ulrika Leons

In de strijd tegen informatievervuiling ziet Leons de open kantoorruimtes het liefst verdwijnen. "Als de taken enigszins complex zijn qua informatieverwerking, dan is het geen geschikt systeem", zegt Leons. "Als het echt heel belangrijk is dat mensen bij elkaar zitten om te overleggen, moeten er tenminste ook plekken zijn waar je in stilte kan werken. Stilte bevordert de productiviteit. Of het bedrijf moet koptelefoons verschaffen, waarbij de afspraak is dat je niet stoort als iemand die opheeft."

Werkgevers zullen volgens Leons moeten investeren. "Alle werknemers gewoon met elkaar in een ruimte proppen, zal goedkoper zijn. Maar goedkoop is duurkoop. Kijk alleen al naar de kosten als mensen een burn-out krijgen." Leons spoort werkgevers aan te investeren in preventie. "Er zit te veel winst in om het te laten liggen."




2 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Mario Adams

    Thuiswerken is nog niet genoeg ingeburgerd in het Belgische bedrijfsleven. Ik vind het nochtans veel rendabeler als je 'relaxed' je dag kan doorbrengen. Ik sta wat later op, ga tussendoor even boodschappen doen, en aan het eind van de dag heb ik meer gedaan dan wanneer ik naar kantoor ga. Ipv 1 à 2 dagen per week te kunnen thuiswerken pleit ik voor 1 à 2 dagen per 2 weken naar kantoor gaan voor meetings, en de rest thuiswerken.

  • james vroman

    omdat er geen werk is ..