"Taken uitstellen, minder werken en vaker 'nee' zeggen, kan een burn-out voorkomen"

Thinkstock
We worden de laatste jaren om de oren geslagen met berichten over burn-out en iedereen kent intussen minstens één iemand die eraan ten prooi is gevallen. Maar kun je het eigenlijk voorkomen of is iedereen er vatbaar voor?

Jackie van der Werff, Nederlandse psycholoog, vindt het belangrijk dat mensen beter luisteren naar de signalen die het lichaam afgeeft. "Mensen met een burn-out gaan door waar een ander stopt. De mensen die hier op bezoek komen met een burn-out, zeggen altijd: Ik sta op en ik kán niet meer, zomaar opeens. En dan ga je terugkijken en dan zien ze dat ze klachten als moeheid, hoofdpijn en buikpijn al maanden of jaren volstrekt hebben genegeerd."

Uit onderzoek van Universiteit Leiden bleek onlangs dat vier op de tien ziekenhuispersoneelsleden op de spoedafdelingen zich als ‘emotioneel uitgeput' zouden bestempelen. Dat begrijpt Van der Werff: "Mensen met een burn-out zijn harde werkers, die zichzelf tot het uiterste drijven. Zeker in die sector staan er mensenlevens op het spel, en dan is het moeilijk om nee te zeggen."

Je moet het vergelijken met een bankrekening: geef je energie verstandig uit. Anders raak je failliet: een burn-out

Jackie van der Werff

Vergeten

Maar volgens Van der Werff zijn niet alleen lichamelijke klachten een signaal dat er iets mis is. De geestelijke problemen moeten zeker niet minder serieus worden genomen. "Bij een aankomende burn-out ontwikkel je onder meer donkere gedachten. Vinden mensen mij wel goed? Ik doe het niet goed! Ik moet sterk zijn. Ik moet niet zo zeuren. Dat mondt langzaam uit in een situatie waarin je zaken gaat vergeten, zoals je sleutels of afspraken. En uiteindelijk heb je nergens meer zin in: geen zin in verjaardagen, geen zin om uit te gaan. En in die vicieuze cirkel is het steeds lastiger om het gedrag stop te zetten."

Het strakke arbeidsethos waar veel mensen mee leven, kan de nekslag betekenen. Want als je iets al jaren zo doet, waarom zou je het dan ineens niet meer kunnen? Moet je jezelf straffen voor je 'luie' gedrag als je uitrust? "Als je deze mix van gevoelens, gedachten en klachten gaat samenvatten, kom je eigenlijk uit op de conclusie dat het ineens zo lijkt te zijn, maar dat een burn-out zich eigenlijk heel langzaam aandient. Gelukkig kunnen we er tegenwoordig wat meer over praten dan lang geleden: het is immers een bekend fenomeen. Begin jaren 70 is het woord 'burn-out' bekend geworden. Maar in deze huidige maatschappij, waarin succes een keuze lijkt en je zelf verantwoordelijk bent voor je eigen voorspoed, is het relevanter dan ooit."

Het artikel gaat verder onder de foto.

Young woman working on laptop and have problem
Thinkstock Young woman working on laptop and have problem

Relativeer!

Een belangrijk onderdeel van een burn-out te lijf te gaan, is relativeren. "Probeer vaker nee te zeggen, of zaken uit te stellen. Moet datgene echt nú gedaan worden door jou? Of kan het ook een andere keer? Als je af en toe overwerkt, kan dat wel. Maar je moet je energiepeil vergelijken met een bankrekening: verdeel je energie verstandig. Je kunt best een keertje hard doorwerken - dan sta je zogezegd rood - maar zorg dat je er dan weer bovenop komt, want als je een burn-out hebt, ben je failliet. En, slaap goed. Pak je rust en zorg voor ontspanning. Ga naar de film, ga iets leuks doen: laad op. Zonder je daarbij schuldig te voelen. Achteraf zeggen mensen altijd: dit gaat mij niet meer gebeuren. Maar, naast ontzettend klote, kan een burn-out ook leerzaam zijn. Als het nodig is om je werkgedrag te veranderen, en dat is uiteindelijk gelukt, kom je er sterker uit."




5 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Patrick Kelchtermans

    burnouts treft vooral introverte werkpaardjes en controlefreaks. Zij die de lat voor zichzelf veel te hoog leggen, die vooral focussen op hun eigen -al dan niet- ingebeelde tekortkomingen en die niet kunnen begrijpen waarom niemand ziet dat ze beter presteren dan de blaaskaak aan het bureau naast hen, die met veel blahblah en aanzienlijk minder inspanning toch carriere maakt en een dikke pree opstrijkt. Dat gebrek aan appreciatie en doorgroeimogelijkheiden wekt veel frustratie op.

  • Eida Lam

    Vooral dat laatste is toepasbaar op meer dan je carrier, met name; bepaalde politieke strekkingen die zich graag voordoen als godsdienst.

  • Thierry Vansweevelt

    Het fysieke aspect wordt onderschat. Wie altijd stress heeft, of het nu fysiek of mentaal is, verbruikt zijn cortisol, zijn adrenaline, mineralen en vitaminen. Natuurlijk heeft dat ook mentale gevolgen, maar het zijn toch vooral die chemische stoffen die eerst dringend aangevuld moeten worden. Alleen al van een mineralentekort kan men niet meer uit bed soms.

  • Max Maximus

    Dat is nu net hoe ik al jaren probeer om te gaan met de dagelijkse sleur,maar mijn vrouw denkt daar anders over.

  • Peter Buyck

    De grootste reden van burn-out is volgens mij schaamtegevoel door de kleine grootverdieners. (Veel geld om schijnbaar weinig te doen). Zoals een vertegenwoordiger die altijd bereikbaar wil zijn en dus ook altijd beschikbaar is. De verzekeringsmakelaar die alleen werkt en dus ook wakker blijft om de nachtelijke ongevallen te akteren. Laat staan dat de sommige klanten van hun contactpersoon eisen dat hij of zij 24/7 beschikbaar is of 'last-minute' kan en zal en moet reageren/helpen.