"Het is een enorme luxe om zelf je uren te kunnen kiezen. Al kies ik er altijd wel net teveel"

An in het atelier van Kastaar
Wendy Van Den Bossche An in het atelier van Kastaar
Hoewel zelfstandige worden vaak een mannenzaak is (de verhouding is nog steeds maar 60-40), zijn er toch steeds meer vrouwen die een eigen bedrijf opstarten. Elke week spreken wij met een vrouw die de sprong aandurfde. Vandaag vertelt An Eisendrath over haar werk als grafisch vormgever en haar printshop met oude drukpersen Kastaar.

An Eisendrath werkt al 15 jaar als grafisch vormgever, sinds 2008 is ze zelfstandig en ontwerpt ze onder de naam Studio Anorak. Naast haar werk als grafisch vormgever richtte ze samen met zakenpartner Stoffel Van den Bergh Kastaar op, een analoge printshop die werkt vanuit een atelier boordevol ambachtelijke oude drukpersen. An geeft ook workshops en lezingen over deze manier van drukken.

Een uit de hand gelopen verzameling

"Ik werkte zelf als zelfstandige vormgever enkel op computer. Maar die oude druktechnieken en de geschiedenis van de typografie hebben me altijd gefascineerd. En ik vind die oude drukmachines ook gewoon erg mooi. Ik hou van het ambachtelijke werk. Binnen de beperkingen vind je meer creativiteit in ontwerpen ook. Dus keek ik er naar uit of ik zo geen drukpers op de kop kon tikken. Toen ik Stoffel tegenkwam bleek die deze passie te delen. Dus begonnen we samen drukpersen te redden van de schroothoop. Tot we er op een dag zoveel hadden dat daar wel een atelier van moest komen. Zo is Kastaar geboren. Naast het ambachtelijke drukwerk voor klanten geven we nu ook workshops in ons atelier of op locatie om mensen weer vertrouwd te maken met deze oude technieken."

Kastaar

Bijna burn-out

"12 jaar heb ik in dienstverband als grafisch vormgever gewerkt in een erg leuk bedrijfje met heerlijke collega's. Ik amuseerde mij er, maar na een tijdje begon het te knagen. Taken die ik normaal met twee vingers in de neus klaarspeelde vroegen nu meer tijd. Het ontwerpen ging moeizaam, ik voelde me niet meer creatief. Noem het een burn-out of gewoon gewenning. Ik voelde dat ik iets anders moest doen. Ik wou graag van A tot Z bij het creatieproces betrokken zijn, niet enkel ontwerpen maar ook het papier kiezen, het drukproces. En ik zat al 12 jaar aan de computer, het was tijd om mijn handen vuil te maken. Zo startte ik in bijberoep mijn eigen business in 2008, in 2013 kwam daar Kastaar bij. Ik voelde meteen dat dit het was. Deze job ligt zoveel dichter bij wie ik ben.  Ik mis mijn collega's enorm, maar toch ben ik gelukkiger."  

Work - life balance, wat is dat?  

"Ik heb altijd graag veel gewerkt. Toen ik nog in dienst was, deed ik mijn zelfstandige activiteit er nog naast en gaf ik ook les. Toen ik ook met het atelier startte zat ik zelfs met vier jobs. Maar sinds ik volledig voor de zelfstandigheid heb gekozen werk ik meer uren dan ooit. Soms verlies ik mezelf daar wel in. Ik verwacht heel veel van mezelf, het moet het beste zijn wat ik kan afleveren. Dat is toch normaal? Vroeger was ik ook al zo. Als mijn broer om 17u de studieboeken dicht deed om soaps te gaan kijken, ging ik zo lang mogelijk door.  Ik noem het liever "gedreven" dan "streefbol" (lacht) Soms ga ik over mijn grenzen en heb ik het wel eens moeilijk. Dan zit ik om 2u 's nachts te werken en denk ik aan al mijn vrienden die op dat feestje zijn waar ik weer voor heb afgebeld."  

Studio Anorak

Soms is het moeilijk. Als ik om 2u 's nachts aan het werk ben en weet dat al mijn vrienden op dat ene feestje zitten waarvoor ik weer heb afgebeld.

Kastaar

Luxe om te kiezen

"Daar tegenover staat wel de absolute luxe en vrijheid om zelf te kunnen kiezen. Ik kies ervoor om te werken voor klanten en projecten die me energie geven, waar ik blij van word. Gelukkig heb ik die luxe, de aanvragen lopen vlot binnen. Daardoor verveel ik me geen moment meer op het werk. En ik kan zelf mijn uren kiezen. Al kies ik er wel meestal te veel (lacht). Maar toch, als het creatieve proces even niet loopt - soms heb je gewoon van die dagen - dan kan ik ervoor kiezen om die dag minder te werken of het atelier eens grondig op te ruimen. Dat kan je op een vaste job niet, dan zit je die tijd naar je scherm te staren en moet je het 's avonds inhalen. Ik verlies geen tijd meer. Ook fijn is dat ik kan gaan winkelen of sporten wanneer het minder druk is. Dat lijkt me ook heel handig als je kinderen hebt. Je kan ze ophalen van school en verder werken als ze in bed liggen."    

Niet alleen  

"Als ik Stoffel niet ontmoet had, had ik misschien niet de stap gezet om met het atelier te beginnen. Ten eerste kan ik het letterlijk niet alleen af. De loden letterkasten wegen...als lood. De drukpersen zijn flinke kastaars die ik echt niet alleen kan verplaatsen. In de eerste periode voelde ik me soms een trucker, ik reed met de camionette oude drukkerijen af om loodzware machines op te laden en te verhuizen. Het is lichamelijk heel zwaar werk. Ik voel het in mijn rug, mijn handen, of in mijn vingers (als er één heeft klemgezeten tussen de machines). Maar ik moet ook toegeven dat de reflex om voor financiële veiligheid te kiezen bij mij ook erg aanwezig is. Ik had dat duwtje in de rug nodig om het te durven."

Financiële stress versus enorme voldoening  

"Dat brengt me ook meteen bij het moeilijkste stuk van zelfstandig ondernemen. Ik ga gebukt onder constante financiële stress. Ga ik wel genoeg verdienen? Gaat dit lukken? Het atelier is groot, de machines kosten geld. Dat is een flinke investering. De Belgische markt is niet meteen makkelijk voor ondernemers en als je dan nog eens geconfronteerd wordt met wanbetalers bijvoorbeeld, dan kan ik er wel eens wanhopig van worden. Dan roep ik vaak dat ik ermee stop. Maar ik meen het nooit. Om de financiële druk wat minder te maken woon ik ook in het atelier. Dat is een beetje kamperen, ik heb geen living, een piepkleine douche en één kookplaatje. Maar ik spaar geld en tijd, om naar mijn bureau te gaan hoef ik maar de ladder af te dalen van mijn slaapzolder. Het neemt wat van de druk weg. Ik weet ook dat het tijdelijk is, als ik het niet meer trek kan ik altijd op zoek naar een appartementje in de buurt.  Het allerleukste is dan weer de voldoening die ik krijg. We krijgen zoveel leuke reacties, de opdrachten komen vlot binnen en mijn vaste klanten zijn ondertussen allemaal vrienden geworden. Onlangs kwam een vader me vertellen dat zijn dochter helemaal onder de indruk was van een workshop bij ons. Hij vond het zo mooi dat we die oude drukprocessen weer in de aandacht brachten. Dat zijn de mooiste momenten. En dan voel ik plots niets meer van mijn pijnlijke rug of vermoeide ogen"

Helemaal op mijn eentje zou ik altijd ergens voor zekerheid hebben gekozen. Ik had een duwtje nodig.

Studio Anorak