De gruwelijke beelden van het slachthuis in Tielt gaan druk over de tongen deze dagen. Maar dat we er gechoqueerd over praten tijdens diezelfde lunch waarop we in een boterham met vleessalade bijten, is op zijn zachtst gezegd contradictorisch. "We maken het verband niet tussen het stuk vlees dat op ons bord ligt, en het feit dat we eigenlijk datzelfde varken uit die slachterij aan het verorberen zijn", legt Stijn Bruers uit, doctor in de moraalfilosofie en wetenschappen die zich onder meer in (dieren)ethiek verdiept. "Het is een soort selectieve blindheid. Er is al veel psychologisch onderzoek gedaan naar hoe wij collectief dingen kunnen doen die botsen met onze normen en waarden, en met vlees is dat ook het geval. Als je iemand op straat vraagt hoe belangrijk dierenrechten zijn, dan antwoorden mensen bijna altijd een acht, negen of tien op een schaal van tien. Daarom dat beelden uit een slachterij ons ook zo aangrijpen. Maar we blijven intussen wel vlees eten."

Dat die voorverpakte kippenworsten ons niet meteen doen stilstaan bij de laatste levensuren van die kip, is dus één factor. Maar ook onze omgeving en cultuur spelen een grote rol. "Als je familie, vrienden, leraars, bekende chef-koks en noem maar op het allemaal oké vinden om vlees te eten, dan zal je er zelf ook veel minder problemen mee hebben," legt Bruers uit. "We willen daar dan niet verder bij stilstaan omdat het ons dan een slecht gevoel bezorgt. We gaan dan allemaal vreemde gedachtekronkels maken om ons gedrag goed te praten. 'Het zijn toch maar dieren,' is daar een voorbeeld van, een vorm van discriminatie die je kan vergelijken met racisme. We beschouwen onszelf als meerderwaardig en willen zo ons gedrag rechtvaardigen. In een andere vorm gebeurde dat jaren geleden met slavernij: door je superieur te voelen aan een bepaalde groep, geef je jezelf het recht om die te behandelen zoals jij dat wil. Terwijl varkens bijvoorbeeld de intelligentie hebben van een peuter van 3 jaar, wat best indrukwekkend is."

'Ons lichaam heeft vlees nodig', is ook één van die klassieke gedachtekronkels waarmee we ons verlangen naar een sappige biefstuk willen goedpraten. Maar proteïnen die je lichaam nodig heeft kan je net zo goed uit pakweg bonen of linzen halen. "Vlees eten is puur een cultureel fenomeen. Dat verklaart ook waarom wij wel varken eten en onze neus ophalen voor hond, terwijl dat in andere culturen andersom is. We eten wat de cultuur ons als norm aangeeft." Ook Marta Zaraska, auteur van het boek Meathooked, verklaart dat we zo moeilijk zonder vlees kunnen omwille van het sociale aspect. Het ritueel waarbij we een dier delen om samen op te eten gaat al 2,5 miljoen jaar terug in de tijd, zelfs nog voor de Homo Sapiens. Een gewoonte die er in onze tradities over millenia heen zo diep zit ingebakken, dat we maar moeilijk kunnen 'afkicken'.