Wie is die vrouw die als beroep terroristen bespioneert?

Rita Katz.
Twitter Rita Katz.
Het afschuwelijke bloedbad in Parijs werd op het internet opgeëist door terreurgroep IS, met een verklaring in het Arabisch en in het Frans. Hoe die informatie via Twitter zo snel tot bij ons kwam, daar zat de Amerikaanse organisatie SITE Intelligence Group voor veel tussen. SITE wordt gerund door Rita Katz, de vrouw die als beroep de bewegingen van terroristen op sociale media constant monitort. Wie is zij?

SITE is voor het westen vaak de eerste bron van belangrijke nieuwsfeiten, zoals de onthoofdingsvideo van de Amerikaanse journalist Steven Sotloff vorig jaar. De organisatie van Katz speurt tot in de donkerste hoekjes van het internet naar informatie over moslimterreur, tot zelfs op de gecodeerde jihadistische chatdienst Telegram. SITE vertaalt de berichten en mailt ze naar haar betalende abonnees, die voornamelijk uit de zakenwereld en regeringskringen komen. Omdat SITE een privéorganisatie is en dus niet van de overheid afhangt, kan het beelden doorgeven die anders achtergehouden zouden worden.

Wat drijft het non-profitbedrijf en Rita Katz, de vrouw die het mee oprichtte? SITE staat voor 'Search for International Terrorist Entities. De kantoren zijn gevestigd in de Amerikaanse staat Maryland. Medestichtster Rita Katz is een 52-jarige joodse die in Irak geboren werd. Haar vader werd geëxecuteerd op verdenking van spionage voor Israël. Katz tweet zelf publiekelijk over groot nieuws, zoals over de IS-video van vrijdag, waarin gedreigd wordt met een bombardement op het Witte Huis. Of over de onthoofdingen vorig jaar en over de recente aanslagen in Parijs.

Steven Sotloff met 'Jihadi John' in een still uit de onthoofdingsvideo.
reuters Steven Sotloff met 'Jihadi John' in een still uit de onthoofdingsvideo.

Link naar brein terreur

Katz geeft zelden of nooit interviews. We moeten al teruggaan naar 2006, toen ze met de New Yorker sprak. De interviewer mocht de geheime locatie van haar kantoren zeker niet prijsgeven. Haar missie werd omschreven als: "De Amerikanen duidelijk maken dat de dreiging serieus is door een directe link te leggen met het brein van de terreur." Daarin lijkt ze geslaagd. Een paar dagen nadat SITE de beelden van de onthoofding van Steven Sotloff verspreidde, kreeg de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, de steun van de NAVO voor luchtaanvallen tegen IS in Syrië en Irak.

Op de website van SITE staat dat Katz de VS en de spionagediensten al lang vóór de aanslagen van 9/11 briefte. "Als onderdeel van haar job ging mevrouw Katz meermaals undercover naar bijeenkomsten van terroristen om cruciale informatie te verzamelen en om terreurcellen in de VS bloot te leggen", staat er op de website. FBI-directeur Robert Muller erkende in 2004 haar "buitengewone bijdrage aan het onderzoek van de FBI".

In 2003 publiceerde ze anoniem het boek Terrorist Hunter: The Extraordinary Story of a Woman Who Went Undercover to Infiltrate the Radical Islamic Groups Operating in America. Op televisie maakte ze er promo voor, met een pruik, een valse neus en een onherkenbare stem.
Lees hieronder verder

Twitter

Kritiek

Rita Katz krijgt ook veel kritiek. Er zijn er die zich storen aan het feit dat ze een grote platform geeft aan terreurgroepen als IS om hun barbaarse boodschappen te verspreiden. De linkerzijde beschuldigt haar er zelfs van dat ze propaganda maakt voor oorlog. De authenticiteit van bijvoorbeeld de onthoofdingsvideo's valt moeilijk te achterhalen en ook dat zint de criticasters niet.

De bekende Amerikaanse feministe Naomi Wolf trok de bedoelingen van SITE op Facebook openlijk in twijfel na de Parijse terreur. "Er is maar één internet. We zouden zelf zonder enig probleem deze bronnen online moeten kunnen checken. We kunnen ze zelf best wel vertalen. Journalisten moeten ervoor zorgen dat gatekeepers met hun eigen agenda de gebeurtenissen niet verdraaien voor hun eigen winstgevende doeleinden. Dat brengt de slachtoffers van een vreselijke tragedie geen schade toe, maar eert hen."

Warren Reed, een Australische terreurexpert en voormalige spion, vindt het werk van SITE dan weer "van onschatbare waarde" in de strijd tegen terrorisme. "Ze zijn behendig en snel. Ze krijgen vaak bepaalde informatie die veiligheidsdiensten meestal veel te laat krijgen." Reed vindt het een ongelooflijk voordeel voor SITE dat hun ingewonnen informatie niet eerst door een enorme bureaucratische analysefilter moet alvorens ze te verspreiden.

Naomi Wolf.
GETTY Naomi Wolf.