VN waarschuwen voor "totale oorlog" in oosten van Oekraïne

Een hooggeplaatste verantwoordelijke van de Verenigde Naties waarschuwt dat er opnieuw een totale oorlog kan uitbreken in het oosten van Oekraïne. Westerse gezanten beschuldigen Rusland ervan dat het het conflict opnieuw aanwakkert. Dit heeft plaatsvervangend ondersecretaris-generaal Jens Anders Toyberg-Frandzen van de VN gisteren gezegd tijdens de spoedzitting van de Veiligheidsraad in New York.

"We zijn zeer bezorgd dat er mogelijk opnieuw een totale oorlog uitbreekt", zei Jens Anders Toyberg-Frandzen, assistent-secretaris-generaal van de VN voor Politieke Zaken, tijdens een spoedzitting van de Veiligheidsraad over Oekraïne. "Daarbij heeft geen van de partijen geen enkele schuld. Maar wij zien de verantwoordelijkheid vooral bij de rebellen in Oost-Oekraïne", aldus de Deen. Hij noemde de levering van zware wapens door Rusland een van de grootste problemen.

De ambassadeur van de Verenigde Staten bij de VN, Samantha Power, beschuldigde Moskou ervan "de oorlog aan te wakkeren". Ze hekelde de "grove minachting van de soevereiniteit van een klein land door Rusland" en stelde dat "Moskou steeds weer beloftes heeft gedaan en die steeds weer heeft gebroken''. Haar Litouwse tegenhanger, Raimonda Murmokaite, waarschuwde dat "Rusland een niet openlijk verklaarde, sluipende oorlog voert tegen Oekraïne".

Rusland op zijn beurt hekelde de "propagandatrucs van het Westen". In Kiev zou een "overdreven vrees voor rebellen" heersen.

De Oekraïense VN-gezant Yuriy Sergeyev zei dat "illegale Russische konvooien met zware wapens" de grens met zijn land "werkelijk elke dag" oversteken. Hij waarschuwde dat de door Rusland gesteunde opstand in een "bevroren conflict" kan veranderen.

Schending vredesprotocol
Vrijdag al meldde Kiev dat Russische tanks en troepen Oekraïne binnengekomen waren. Oekraïne betreurde toen de schending van het begin september afgesloten vredesprotocol. De NAVO heeft vandaag de beweringen van Kiev bevestigd.

Volgens NAVO-commandant Philip Breedlove zijn deze week "Russische tanks, Russische artillerie, Russisch luchtafweergeschut en Russische soldaten" gezien terwijl ze Oekraïne binnen gingen. Om welke aantallen het ging, is niet duidelijk. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt vanavond om 20.30u onze tijd in spoed bijeen om zich te beraden over de situatie.

Een woordvoerder van het Russische ministerie van Defensie zei direct dat Rusland "al lang geen aandacht meer schenkt aan dit soort ongefundeerde beschuldigingen", maar ontkende ze desondanks met klem. De rebellen gaven wel toe dat ze geholpen werden door "vrijwilligers" uit Rusland.

Tanks van pro-Russische rebellen rukken op naar Donetsk.
AP Tanks van pro-Russische rebellen rukken op naar Donetsk.

"Rusland voert een niet openlijk verklaarde, sluipende oorlog tegen Oekraïne"

Raimonda Murmokaite, VN-ambassadeur Litouwen

Opbod

Ook het Oekraïense leger verplaatst intussen troepen om een mogelijk offensief van de Pro-Russische rebellen te kunnen opvangen. Dat liet minister van Defensie Stepan Poltorak weten. De leiders van de Volksrepubliek Donetsk ontkennen  dat er plannen zijn voor een offensief, zo meldt het Russische staatsmedium Spoetnik.

De vrees is dat te midden van dit opbod één van de twee partijen de aanval opent, waarna een toch al broos staakt-het-vuren geschiedenis is. Dat geldt sinds 5 september van dit jaar, maar er wordt nog regelmatig gevochten. Nadat begin november de separatisten controversiële verkiezingen hielden, verhevigde de strijd weer.