Stress, dé ziekte van de 21ste eeuw

Professor Paul Verhaeghe (UGent).
PHOTO_NEWS Professor Paul Verhaeghe (UGent).
"Almaar meer mensen komen bij me binnen, en zeggen: 'Ik kan niet meer'." In een driedubbelgesprek in De Tijd trekken minister van Werk Monica De Coninck, psychologen Paul Verhaeghe en Dirk De Wachter aan de alarmbel: "We willen alles tegelijk. Dat veroorzaakt veel stress."

"Stress is voor mij de stoflong van de 21ste eeuw. Dat is volgens Europa de tweede grootste ziekmaker, na cardiovasculaire aandoeningen, die overigens sterk met stress correleren." Voor UGent-hoogleraar Verhaeghe lijdt het geen twijfel: stress is de ziekte van de 21ste eeuw. Beleidsmaatregelen dringen zich dan ook op. "Alles wordt in de schoenen van het individu geschoven. Ik vind dat krankzinnig. Het beleid moét collectieve maatregelen nemen."

Gebroken
Psychiater De Wachter (KU Leuven) krijgt dagdagelijks gebroken carrièremannen en -vrouwen over de vloer.  "Er worden ons gedurig nieuwe normen aangepraat, nieuwe idealen opgedrongen. Almaar meer mensen zijn leeggegeven."

"We leven in het tijdperk van de individuele verantwoordelijkheid. En dus ook de individuele schuld. En de individuele schaamte."

Hoge eisen
Bij bedrijfsbezoeken voelt minister van Werk De Coninck (sp.a) dat maar al te goed aan. "Overal waar ik kom, spreken mensen me erover aan. We kunnen daar als beleidsmakers niet blind voor zijn."

Maar De Coninck wil duidelijk aangeven dat het probleem structureler is dan stress op het werk alleen. "De 21ste eeuw stelt hoge eisen. We willen alles tegelijk: en een succescarrière, en een uitgebalanceerd familieleven, en veel vrienden, en tijd voor hobby's. Daar hebben we als beleidsmakers weinig vat op."

Lange weg
Een paar maanden geleden lanceerde De Coninck een preventiecampagne én een voorstel om de welzijnswet te versterken, met meer aandacht voor werkdruk en stress. Er is nog een lange weg te gaan om mensen gezonder ambities te laten kweken, zoveel is duidelijk.

Maar hoogleraren Verhaeghe en De Wachter hebben er vertrouwen in. "Ik ben optimistisch. Je voelt dat er dingen aan het verschuiven zijn.", geeft Verhaeghe aan. "Bedrijven die een radicaal menselijke koers varen, hebben veel minder ziekte-uitval. Almaar meer mensen zullen zulke inzichten krijgen."