Rusland, Iran en Turkije bereiken akkoord over 'veilige zones' in Syrië

VN-gezant voor Syrië Staffan de Mistura (links) en Russisch onderhandelaar Alexander Lavrentiev tijdens de vierde ronde van de vredesgesprekken over Syrië in Astana.
AFP VN-gezant voor Syrië Staffan de Mistura (links) en Russisch onderhandelaar Alexander Lavrentiev tijdens de vierde ronde van de vredesgesprekken over Syrië in Astana.
De landen die zich garant stellen voor de wapenstilstand in Syrië - Rusland, Iran en Turkije - zijn het vandaag in de Kazachse hoofdstad Astana eens geworden over het inrichten van "de-escalatiezones" in Syrië, zeg maar "veilige zones" of "safe havens". De Syrische oppositie wijst het plan af omdat het volgens hen het land zal verdelen. Onderhandelaars van de Syrische rebellen zijn kwaad weggelopen bij de vredesbesprekingen. Toch zal de maatregel vanaf zaterdag al van kracht gaan.

Rusland gaat er alles aan doen om er voor te zorgen dat boven de "veilige zones" die in Syrië zullen worden ingesteld, geen militaire vliegtuigen mogen vliegen. Dat heeft Aleksandr Lavrentjev, het hoofd van de Russische delegatie bij het vredesoverleg in Astana, Kazachstan, over Syrië, vandaag eraan toegevoegd. In de praktijk komt dit neer op het uitroepen van "no-fly zones", waarvoor tot het inrichten ervan in het verleden al verscheidene partijen hebben opgeroepen. De Syrische regering heeft al met de maatregel ingestemd, zei Lavrjentev, aangehaald door het agentschap Tass. Ook Russische vliegtuigen zullen niet boven tot veilige havens uitgeroepen gebieden vliegen, tenzij er pogingen worden ondernomen "om de toestand te destabiliseren".

In die de-escalatiezones moet de door de oorlog geplaagde bevolking haar toevlucht vinden. Het idee van veilige zones was gisteren al geopperd tijdens een ontmoeting in Sotsji van de Russische president Vladimir Poetin en zijn Turkse collega Recep Tayyip Erdogan. Er wordt een werkgroep opgericht die zich over de concrete uitwerking van het plan moet buigen.

In Astana is momenteel de vierde ronde van de vredesgesprekken over Syrië bezig. Aanwezig zijn daar ook afgevaardigden van regering en oppositie in Syrië, de speciale VN-gezant Staffan de Mistura en een Amerikaanse diplomaat.

De Syrische gewapende oppositie weigert de 'veilige zones' te aanvaarden omdat die volgens hen de territoriale integriteit van het land in het gedrang brengen. Daarnaast erkent de oppositie Iran niet als garantie-staat van het vredesplan.

Bovendien gaapt er volgens oppositieleider Osama Abu Zaid een diepe kloof tussen wat Rusland belooft en wat het land doet.

De rebellen besloten vandaag toch aan tafel te gaan nadat zij gisteren hun medewerking opgeschort hadden vanwege aanvallen die volgens hen door de regeringstroepen van president Bashar al-Assad worden uitgevoerd. Zij eisten dat die zouden stoppen, anders zouden de onderhandelaars van de milities wegblijven.

De boze rebellen verlieten de zaal omdat ze het niet eens waren met de tekst in het memorandum. Een afgevaardigde van de oppositie, Osama Abu Zaid, zei bepalingen te willen voor de onaantastbaarheid van het Syrische grondgebied. "We zijn tegen de verdeling van Syrië''. De opstandelingen zijn ook niet van plan in te stemmen met de-escalatiezones zolang Iran een 'garantiestaat' is.

Het overleg over de oorlog in Syrië in de Kazachse hoofdstad vindt plaats op initiatief van Rusland, Turkije en Iran. Rusland en Iran steunen de regering-Assad. Zij staan formeel garant voor naleving van de wapenstilstand, maar worden ook beschuldigd van tal van schendingen. Volgens Abu Zaid gaapt er een groot gat tussen Russische beloftes en daden.

De gesprekken gaan midden juli in Astana verder, zo liet de Kazachse minister van Buitenlandse Zaken weten.