Overlever mijnramp: "Ik moest over lijken van mijn vrienden lopen"

Een man rouwt tijdens een herdenkingsbijeenkomst gisteren in Istanbul.
AP Een man rouwt tijdens een herdenkingsbijeenkomst gisteren in Istanbul.
'Ik moest over de lichamen van mijn vrienden lopen om te ontsnappen. Ik moest ze vertrappen. Wat er is gebeurd, is onbeschrijfelijk,' dat vertelt de 29-jarige Murat Yokus, een van de 485 mijnwerkers die de dodelijkste mijnramp in Turkije ooit overleefde. 301 kompels stierven onder de grond. Ondanks de dramatische gebeurtenis en het gevaar, laat Yokus weten toch weer in een mijn te gaan werken.

Hij mag dan ontsnapt zijn, de herinnering aan zijn vrienden die één voor één op de grond vielen na het inademen van dikke rook, kan de man niet wissen. "Ik stond op het punt om de mijn uit te gaan om naar huis te gaan, toen we de rook zagen. Mijn baas droeg ons op om te wachten, maar we raakten ongeduldig," zo vertelde hij gisteren.

Dood door verstikking
Met ongeveer honderd man zat hij gevangen op 300 vierkante meter. Toen hij hoorde dat zijn andere collega"s, die vastzaten in een ander gedeelte van de mijn, allemaal dood waren als gevolg van verstikking, besloot hij de orders van zijn baas te negeren. "Ik zei tegen mezelf, ik ga hier niet sterven, niet nu," aldus Yokus.

"Ik nam het zuurstofmasker dat ik tot dan toe nog niet had gebruikt en begon te lopen. Toen ik terugkeek, zag ik veel van mijn vrienden op de grond liggen. Ze waren aan het stikken, en vochten als geofferde dieren om in leven te blijven. Ze streden met de dood."

Laatste gebed
Op dat moment was Yokus ervan overtuigd dat hij zijn laatste adem ondergronds zou uitblazen. Hij dacht aan zijn twee jonge kinderen, zijn vrouw en zijn familie. "Ik zei een laatste gebed op, voordat ik buiten westen raakte."

Kort daarna wordt hij gelukkig geëvacueerd. Reddingswerkers droegen hem naar buiten. Op dat moment raakte hij weer bij bewustzijn en gaf aan zelf naar buiten te willen lopen. "Je kan je de paniek niet voorstellen, mijn collega's die zich heen en weer haastten, de stress, de angst," herinnert Yokus zich.

301 doden
Hoewel mijnwerkers zich bewust zijn van de risico"s van hun vak, is niemand ooit echt voorbereid op een dergelijk ongeluk, zo stelt de Turkse man. De zoek- en reddingsoperatie in de steenkolenmijn in Soma, waar 13 mei meer dan driehonderd kompels de dood vonden na een explosie en brand, werd gisteren afgerond.

Het dodental staat op 301. De ramp was het gevolg van een explosie, die zou zijn ontstaan na een defect in de elektrische apparatuur. De regering zou eerdere klachten over de veiligheid in de mijn hebben genegeerd.

Ook zou er een tekort zijn geweest aan koolstofmonoxidemelders en het plafond van de constructies in de mijn zouden van hout zijn gemaakt in plaats van, zoals voorgeschreven, van metaal.

Terug de mijn in
Toch uit Yokus, die zijn leven elke maand riskeert voor 800 euro, geen kritiek tegen zijn werkgever. En ondanks alles is hij van plan om weer onder de grond te gaan. Als hij het werk nog tien jaar volhoudt, komt hij in aanmerking voor een vervroegd pensioen.

"We kunnen niets anders doen. Er is geen landbouw hier, er zijn geen bedrijven, geen andere banen," legt de man, wiens vader ook in de mijnbouw werkte, uit.

"Maar ik zal naar een andere mijn gaan. In deze heb ik zo veel vrienden verloren dat ik niet in staat zal zijn om daar nog eens naar binnen te gaan."

Vijf medewerkers opgepakt
Vandaag werd bekend dat vijf medewerkers van de Soma Coal Mining Company zijn gearresteerd en vastgezet. Mijndirecteur Akin Çelik, twee ingenieurs en twee ploegbazen zijn na lange verhoren in hechtenis genomen. Ze worden aangeklaagd wegens nalatigheid met "meerdere doden" tot gevolg, dat meldden Turkse media.

Vijftien anderen werden vrijgelaten, maar moeten zich nog wel voor de rechter verantwoorden en voor vijf mensen valt maandag de beslissing of ze worden vrijgelaten of niet.

Onderzoekers gisteren bij de ingang van de mijn.
GETTY Onderzoekers gisteren bij de ingang van de mijn.
Virenden en familie wonen de begrafenis bij van een mijnwerker.
GETTY Virenden en familie wonen de begrafenis bij van een mijnwerker.
GETTY
GETTY
Duizenden protesteerden in de dagen na de mijnramp.
AP Duizenden protesteerden in de dagen na de mijnramp.