Exclusief voor abonnees

Onze opinie: iedereen Olga

VIER

1986, zei ze. Zeker van haar stuk was ze niet, maar een gok was het evenmin. Even tevoren had ze 1985 gezegd. Naar jaartallen mag je in De Slimste Mens tweemaal raden. 1986 was er boenk op. Straf, denk je dan, voor een meisje van 19. De ontploffing van de Challenger kort na zijn lancering mag dan tot het collectieve geheugen behoren, maar daarom nog niet tot het hare. Toch herkende ze Ronald Reagan. Toch wist ze dat de shuttle uiteen was gespat en dat er een lerares aan boord was geweest. Toch wist ze het voorval precies te situeren in de tijd. Sterk.

Olga Leyers is geboren in 1997. Zelfs de aanslag op de Twin Towers in New York, op 9/11 in 2001, heeft ze niet bewust meegemaakt. Toen zat ze in de kleuterklas. Voor wie zo jong is als Olga, is alles geschiedenis en gaan de meeste vragen in De Slimste Mens over de prehistorie. Ouderen hebben die zelf meegemaakt, zelf gezien, zelf gehoord. Iemand van 19 is aangewezen op wat ze aan kennis heeft verworven, thuis, op school, op Wikipedia en op YouTube. Ruim voldoende, bleek gisteravond. La Leyers evenaart maandag het record van elf deelnames. Tien keer na elkaar heeft ze afgerekend met tegenkandidaten die haar leerkrachten of haar ouders hadden kunnen zijn, dié generatie die doorgaans wat meewarig doet over de jeugd van tegenwoordig, hun gebrek aan parate kennis en de gaten in hun cultuur. Dat ze hun talen niet meer spreken. Dat ze niet meer spellen zonder dt-fout. Dat 1302 en 1945 hen niets meer zeggen. Het is een generatie die niet beseft wat haar kinderen dan wél kennen en kunnen, veel meer dan zij, omdat ze van al die nieuwe kennis zelf geen flauw benul heeft - tot u spreekt een ervaringsdeskundige.

Het zou te gek zijn om de triomftocht van Olga Leyers te zien als het ultieme bewijs dat ons onderwijs qua kennisoverdracht nog altijd top is. Daarvoor is die ene 19-jarige studente natuurlijk te weinig. Daarvoor is dochter Leyers ook niet representatief genoeg. Olga is niet alleen bovengemiddeld intelligent en weetgierig, ze is vooral wereldwijs en van huis uit vertrouwd met de media, de camera's en het spelletje zelf. Bovendien peilt De Slimste Mens niet naar inzicht. Het spel beloont veeleer slimmigheid dan intelligentie en vereist meer alertheid dan diepgang, meer focus dan alwetendheid. Beter iets weten van alles dan alles van iets. De Slimste Mens is Quiz Me Quick.

Meisjes van 19 winnen nooit de harde kwissen van Herman Van Molle. Die zijn doorgaans een kluif voor nerds van 49, boekhouders van 59 en gepensioneerde onderwijzers van 69. Schaterlachen hoor je daar niet, een jong bloot been zie je er nooit. In De Slimste Mens is kennis geen garantie voor succes, maar zonder red je het niet. Olga Leyers heeft ze. Anders breng je Himmler niet thuis en hoor je het in Pearl Harbor donderen. Anders pin je president Reagan niet trefzeker vast in 1986.

Al decennia woedt in het Vlaamse onderwijs het debat tussen zij die vinden dat leerlingen vooral vaardigheden moeten worden bijgebracht in functie van de snel wijzigende arbeidsmarkt en zij die vinden dat elke generatie vooral tijdloze kennis moet overbrengen aan de volgende. Het is een loze discussie, want beide zijn broodnodig. Laat de weetjesparade van Olga Leyers de doemdenkers alvast een troost zijn: zo erg is het met onze kennisoverdracht niet gesteld. Vlaanderen biedt zijn kinderen uitstekend onderwijs op elke leeftijd. Maar niet iedereen heet Olga. Niet iedereen kan bogen op haar IQ en op een stimulerende thuis. Ongeacht haar of zijn naam, talent of thuissituatie moet Vlaanderen de ambitie hebben om van elke leerling De Slimste Mens Ter Wereld te maken.

Dit artikel is exclusief
voor abonnees.

Word ook abonnee en lees onbeperkt alle artikels. Meer dan 200.000 mensen gingen je voor.

Kies hier je voordeelperiode: