Onze kiesman in de VS: "Zal 'jammeraars'-uitspraak Hillary Clinton stemmen kosten?"

ap
Onze reporter Jelle Brans volgt vanuit New York de meest onvoorspelbare kiesstrijd ooit in de Verenigde Staten. Elke maandag schrijft hij een column. Uitzonderlijk kan u zijn opinie online gratis lezen.

Het zou een nieuwsarm weekend worden in de presidentiële campagne, zo verzekerde een Amerikaanse collega me vrijdag. 9/11 werd herdacht en dat zou de kandidaten toch voor even het zwijgen opleggen. Zou, zou, zou.

Dat was buiten Hillary Clinton gerekend, die gisteren besloot flauw te vallen tijdens de herdenkingsceremonie. Een dag nadat ze haar nu al beruchte uitspraak deed over de Trump-kiezers. De helft van z'n fans zijn volgens Clinton 'jammeraars'. "Racisten, seksisten, homofoben, xenofoben, islamofoben..." De Trump-campagne aarzelde geen moment. The Donald zelve tweette dat Clinton 'miljoenen hardwerkende Amerikanen heeft beledigd', vicepresidentskandidaat Mike Pence noemde het 'een monumentale flater en een gebrek aan respect'. Beiden eisten een verontschuldiging, en kregen die nog ook. "Mijn uitspraken waren veel te veralgemenend en dat is nooit een goed idee", aldus Hillary. "Ik heb er spijt van dat ik 'de helft' zei, dat is verkeerd." In datzelfde statement herhaalde ze wel dat Trump grote steun heeft onder 'racisten die blanken als superieur zien'.

Op het eerste zicht was de verklaring over de 'jammeraars' inderdaad geen al te verstandige uitspraak. Eerste regel van presidentiële politiek: het is oké om te spotten met de tegenstander, nooit een goed idee om te spotten met het kiespubliek. Maar Clinton heeft au fond natuurlijk een punt als ze het racistische aspect van Trumps campagne aanhaalt. Hij noemt Mexicanen verkrachters, wil moslims de toegang tot de VS ontzeggen, prijst het enthousiasme van zijn supporters die zwarten en latino's in elkaar slaan op zijn rally's, geniet de steun van Ku Klux Klan-leiders, en zo kunnen we nog even verder gaan. En een significant deel - misschien de helft, waarschijnlijk minder - van Trumps supporters steunt hem precies omwille van z'n racistische trekjes. Daar zijn geen excuses voor, hoe moeilijk de economische omstandigheden voor die mensen ook mogen zijn.

Nog veel belangrijker: zal Clinton door haar uitspraak stemmen verliezen? De kans is klein. Om te beginnen maakte ze een duidelijk onderscheid tussen de twee groepen die Trump steunen, en had ze woorden van begrip voor de anderen, zij die 'hunkeren naar verandering'. De groep 'jammeraars' zit onherroepelijk in Trumps kamp. Maar in de andere groep én bij de onbesliste kiezers bevinden zich heel wat mensen die Clinton nodig heeft om te winnen, namelijk hoogopgeleide blanken en jonge Bernie Sanders-fans. Als zelfs maar een piepklein deel van die mensen zich door Clintons uitspraken herinnert dat ze zich toch wat ongemakkelijk voelen bij Trumps discours, dan is dat pure winst voor Hillary. Ook mooi meegenomen: door de controverse werd er met geen woord meer gerept over Clintons e-mailschandaal.

De 'jammeraars'-uitspraak zou dus een flater zijn van de extreem berekende Clinton, in deze cruciale fase van de campagne? Zou, zou, zou.

VANDAAG GEVEN WE DE OPINIE VAN ONZE REPORTER JELLE BRANS INTEGRAAL OP HLN.BE. WIL JE ONZE OPINIE WEKELIJKS LEZEN? DAT KAN IN ONZE PLUSZONE, EXCLUSIEF VOOR ABONNEES. SMS HLN NAAR 6630 (KOST €1) EN PROEF DRIE WEKEN.

Onze reporter Jelle Brans in New York.
Bram Christiaens Onze reporter Jelle Brans in New York.