Oekraïense president bevestigt aftocht leger in Debaltseve

President Porosjenko gaf het verlies van Debaltseve toe.
REUTERS President Porosjenko gaf het verlies van Debaltseve toe.
Het Oekraïense leger verlaat de stad Debaltseve en laat het over aan de pro-Russische rebellen, na een tiental dagen van gevechten. Dat kondigde de Oekraïense president Petro Porosjenko nu ook zelf aan. Daarmee gaf hij voor het eerst toe dat het Oekraïense leger het gevecht om Debaltseve heeft verloren. De rebellen zeggen dat ze ondertussen begonnen zijn hun zware wapens terug te trekken.

"Deze ochtend hebben de Oekraïense strijdkrachten met de nationale garde de geplande en georganiseerde evacuatieoperatie van onze militaire eenheden in Debaltseve afgerond", verklaarde de president in een toespraak tot de natie, op de luchthaven van Kiev. "Momenteel heeft 80 procent van onze eenheden de stad verlaten. We wachten nog op twee konvooien."

Porosjenko is intussen afgereisd naar het crisisgebied Donbass in Oost-Oekraïne. Het precieze reisdoel van de president is niet bekend. Bij zijn terugkeer in Kiev vanavond wil hij een zitting van de Veiligheidsraad leiden.

Eerder op de dag hadden journalisten gemeld dat de terugtrekking was begonnen. Het Franse persagentschap AFP stelde ter plaatse vast dat tanks en ander militair materieel uit de stad reden. De opstandelingen hadden gisteren verklaard de controle over het grootste deel van Debaltseve te hebben.

De aftocht is begonnen om 6 uur, zei de journalist Anastasija Stanko van Hromadske.tv. Volgens AFP kwamen de legervoertuigen rond de middag aan in Artemivsk, op ongeveer 35 kilometer van Debaltseve. Vele Oekraïense soldaten gingen te voet, terwijl ze nog beschoten werden. De leider van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk, Aleksandr Zachartsjenko, raakte lichtgewond in de stad, zo berichtte de Russische televisiezender LifeNews.

Volgens een woordvoerder van de rebellen gaven de Oekraïense soldaten hun wapens "bij honderden" over aan de pro-Russische separatisten. Een Oekraïense militieleider bevestigde op het lokale tv-kanaal 112 dat een aantal troepen zich hebben teruggetrokken "om levens te sparen", maar benadrukte dat niet alle soldaten zich terugtrekken. "We spreken hier enkel over eenheden die omsingeld zijn in dichtbevolkte gebieden in en rond de stad."

Volgens rebellenwoordvoerder Edoeard Basoerin, geciteerd door het door de opstandelingen uitgebate Donetsk-nieuwsagentschap, zijn de rebellen tegelijkertijd vandaag begonnen met het weghalen van zware wapens, zoals bepaald in het akkoord dat vorige week in Minsk is afgesloten. Hij zei dat vijf houwitsers worden teruggetrokken uit het district Yelenovka, waarbij hij verwees naar Olenivka, een dorp ten zuiden van Donetsk. Dat is relatief ver van Debaltseve.

Soldaten van het regeringsleger verlaten Debaltseve.
REUTERS Soldaten van het regeringsleger verlaten Debaltseve.
REUTERS
REUTERS
REUTERS
REUTERS

Strategische én symbolische stad

Debaltseve is een belangrijk en strategisch knooppunt in het oosten van Oekraïne en ligt tussen rebellensteden Donetsk en Loehansk. De separatisten hadden het stadje omsingeld en bestookten het met projectielen, ook nadat in de nacht van zaterdag op zondag een wapenstilstand was ingegaan. Gisteren werd duidelijk dat de rebellen snel terrein wonnen.

De rebellen vonden dat de wapenstilstand niet van toepassing was op Debaltseve en vochten door. Oekraïne weigerde vervolgens de zware wapens zoals artillerie en raketten terug te trekken van het strijdtoneel. Ook dat was een afspraak die was gemaakt in het Wit-Russische Minsk, waar ook de wapenstilstand was beklonken. De Russische president Poetin riep de Oekraïeners in Debaltseve op zich over te geven.

De stad was lang in handen van de rebellen, maar de regering in Kiev kon ze toch opnieuw innemen, een van de weinige successen in de strijd tegen de pro-Russische rebellen. Ook symbolisch lijkt de val van de stad voor de Oekraïense regering daarom een zware slag en grote nederlaag te zijn.

In een propagandavideo van de pro-Russische rebellen was gisteren al te zien hoe een eenheid van het Oekraïense leger zich overgeeft en wordt weggevoerd.

REUTERS

"Alle militaire activiteiten stopzetten"

EU-topdiplomate Federica Mogherini veroordeelt de inname van de stad door de pro-Russische separatisten. "Een duidelijke schending van het staakt-het-vuren", hekelt ze. "De separatisten moeten alle militaire activiteiten stopzetten."

In naam van de EU roept Mogherini Rusland en de separatisten op "de engagementen die zijn afgesproken in Minsk onmiddellijk en volledig na te leven". Naast het staakt-het-vuren gaat het dan om de terugtrekking van zwaar wapentuig, het toelaten van OVSE-waarnemers en het verzekeren van een veilige doorgang voor al wie wil vertrekken.

"De Europese Unie staat klaar om gepaste acties te ondernemen indien de gevechten en andere negatieve ontwikkelingen in schending van de Minsk-akkoorden blijven voortduren", aldus nog de hoge vertegenwoordiger van het Europese Buitenland- en Veiligheidsbeleid.

ANP