Nieuw bewijs werpt compleet ander licht op hoe onze maan werd gevormd

thinkstock
Als een voorhamer die een watermeloen raakt: dat moet volgens nieuw chemisch bewijs zowat de impact geweest zijn waardoor onze maan werd gevormd, nadat de nog jonge aarde in botsing kwam met een ander ruimteobject ter grote van Mars. Jarenlang dachten wetenschappers dat die impact 4,5 miljard jaar geleden een stuk minder indrukwekkend was geweest.

Dat de maan ooit voor een stuk deel uitmaakte van de aarde is een alom aanvaarde theorie, maar de manier waarop ze van onze planeet werd afgesplitst, bleef voer voor discussie. Het gebeurde ongeveer 20 tot 100 miljoen jaar nadat ons zonnestelsel werd gevormd. Theia, een object met de grootte van Mars, botste met de zich nog ontwikkelende aarde. De impact op onze planeet zou meegevallen hebben, maar het grootste deel van Theia versmolt met de oppervlakte en de kern van de aarde. Uit het stof en het puin dat in een baan rond de aarde werd geworpen, werd de maan gevormd.

50 jaar lang werd aangenomen dat de aarde en Theia elkaar eerder hadden geschampt dan voluit hadden geraakt. Het zou onder meer verklaren waarom de maan zo groot is en een verschillende rotatiegraad heeft van onze planeet. Er was maar één probleem met die hypothese: de maan had dan voor 60 tot 80 procent uit materiaal van Theia moeten bestaan.

Apollomissie
Maar nieuwe en betere chemische analyses op stalen die werden meegebracht door de Apollomissies in de jaren 70 toonden aan dat de rotsen op de maan en de aarde bijna identiek in samenstelling waren. En de kans dat Theia en de aarde ooit uit hetzelfde materiaal bestonden, was erg onwaarschijnlijk.

Meer nog: er werd maar één isotoop gevonden in de maanrotsen dat niet was terug te leiden naar de aarde, namelijk zwaar kalium. En dat kon alleen voorkomen als de rotsen aan een extreem hoge temperatuur waren blootgesteld. Wat onderzoekers tot de conclusie bracht dat de impact van de botsing tussen de aarde en Theia veel groter geweest moest zijn dan oorspronkelijk gedacht.

Gewelddadig
Volgens de auteur van de nieuwe studie - Kun Wang, een geochemicus aan de universiteit van Washington in St. Louis - was de botsing extreem gewelddadig en werden de aarde en Theia bijna volledig verpulverd. De twee hemellichamen zouden daarna samengesmolten zijn in een dichte atmosfeer, die dan condenseerde in onze planeet en haar maan.

Niet iedereen is evenwel overtuigd van die these. Het grootste punt van kritiek is de representativiteit van de (amper) zeven maanstalen waarop de analyse werd uitgevoerd.