Merkel: "Doodstraf in Turkije betekent het einde van de EU-gesprekken"

Als Turkije de doodstraf weer invoert, betekent dat het einde van de toetredingsgesprekken met de Europese Unie. Die boodschap heeft de Duitse bondskanselier Angela Merkel telefonisch overgebracht aan de Turkse president Recep Tayyip Erdogan.

De Turkse regering gaf na de mislukte staatsgreep van vorige week aan dat de doodstraf mogelijk terugkeert om de coupplegers te straffen. Het land schafte de doodstraf in 2004 net af om te voldoen aan een van de voorwaarden van het EU-lidmaatschap. De laatste keer dat een executie werd voltrokken in Turkije was in 1984.

In het telefoongesprek met Erdogan heeft Merkel onder meer op het belang van een behoud van de principes van de rechtsstaat gewezen. Ze heeft ook gezegd dat de golf van arrestaties en ontslagen in het leger, bij de politie en binnen het gerecht, "aanleiding zijn tot grote zorgen". Haar woordvoerder, Steffen Seibert, zei daarnaast in Berlijn dat Duitsland "de doodstraf categorisch afwijst. Een land dat de doodstraf heeft, kan geen lid van de EU zijn."
    
Vandaag was ook een gelijkaardig geluid te horen bij de secretaris-generaal van de Navo, Jens Stoltenberg. Ook hij wees op het belang de rechtsstaat te beschermen en zei dat het voor Turkije, "als lid van een unieke waardegemeenschap", onontbeerlijk is om zoals alle andere leden van de Navo "onbeperkt respect voor de democratie en haar instellingen, de grondwettelijke orde, de rechtsstaat en de fundamentele vrijheden" te betonen.
    
De Raad van Europa, waarvan Turkije een van de 47 leden is, is vooral bezorgd over de mogelijke herinvoering van de doodstraf in Turkije. "Geen enkele lidstaat mag de doodstraf uitoefenen. Dat is een van de verplichtingen die in het Europees verdrag ter Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM) staan", zegt secretaris-generaal Thorbjørn Jagland, die erop wijst dat Turkije de de protocollen 6 en 13, die de doodstraf afschaffen, heeft geratificeerd.
    
Eerder vandaag drongen onder meer Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken John Kerry, de vertegenwoordigster van het Europees buitenlands beleid Federica Mogherini, Frans Buitenlandminister Jean-Marc Ayrault, de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders en de Eurocommissaris voor Uitbreiding Johannes Hahn, er al op aan om de rechtsstaat in Turkije overeind te houden.