Meer peulvruchten, minder zout: dit zijn de nieuwe richtlijnen van de Gezondheidsraad

Mogen we nu nog aardappelen eten en is een boterham met kaas een goed ontbijt? Na alle controverse rond Pascale Naessens en de nieuwe voedselzandloper van Kris Verburgh, schept de Hoge Gezondheidsraad duidelijkheid in de chaos. Zij brengen vandaag de nieuwe richtlijnen uit van wat we zouden moeten eten om gezond te blijven. Opvallend: complexe koolhydraten en vezels blijven belangrijk, en er wordt meer rekening gehouden met onze zittende levensstijl.

Het is sinds 2009 geleden dat de voedingsaanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad werden aangepast, een verzameling richtlijnen die voor elk voedingsmiddel de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH) geven om gezond te zijn en blijven.

Wetenschappelijke kennis rond voeding en gezondheid evolueert voortdurend, waardoor een update om de zoveel jaar noodzakelijk is. Voor wie door de bomen het bos niet meer ziet na al het tegenstrijdig voedingsadvies van de laatste jaren: dit zijn de belangrijkste aanbevelingen van de Hoge Gezondheidsraad van 2016.

Energieverbruik versus levensstijl

Nieuw in deze richtlijnen van 2016 is dat er meer rekening wordt gehouden met de mate waarin iemand actief is en hoeveel voeding hij of zij nodig heeft. Waar in de vorige aanbevelingen maar drie categorieën van levensstijl werden onderscheiden (licht, gemiddeld en zwaar actief) zijn dat er nu zes (inactief, sedentair of weinig actief, matig actief, actief, erg actief, uitgesproken actief).

Wie een hele dag zit, heeft vanzelfsprekend minder calorieën nodig dan wie erg actief is. Met deze richtlijn moet overgewicht en diabetes ingeperkt worden.

thinkstock

Verschillende soorten vetten

De richtlijnen blijven benadrukken dat vetrijke voeding zoveel mogelijk te vermijden valt, maar er worden wel nuances aangebracht over de verschillende soorten vetten. Industriële transvetzuren moeten zoveel mogelijk vermeden worden, terwijl andere vetzuren, zoals omega-6 en omega-3 vetzuren, net wél genoeg gegeten moeten worden.

Over de controversiële verzadigde vetten blijven de richtlijnen hetzelfde: die moeten beperkt blijven, om het risico op hart- en vaatziekten te verkleinen. Vooral boter, vette vleeswaren, maar ook bepaalde tropische oliën vormen een risico. Veel variëren en bepaalde vetten doseren is de algemene boodschap.

Minder suiker, meer koolhydraten en vezels

We krijgen massaal te veel toegevoegde suikers binnen. De Hoge Gezondheidsraad wil de aandacht richten op het feit dat honing, rietsuiker of kokossuiker, tarwesiroop en geconcentreerd fruitsap soms onterecht beschouwd worden als gezonde alternatieven voor andere suikers. De consumptie van al deze suikers moet beperkt blijven, om overgewicht tegen te gaan.

Maximaal 10% van de dagelijkse energie mag uit toegevoegde suikers bestaan. Ook complexe koolhydraten en vezels blijven een belangrijke bron van energie. Kies voor volle granen (bruin brood, volkoren brood, volkoren rijst en pasta, ...), peulvruchten, aardappelen, groenten en fruit als bron van koolhydraten.

De aanbevelingen voor calcium bij ouderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven zijn lichtjes gedaald, al blijft het wel belangrijk om voldoende binnen te krijgen via melkproducten, calciumverrijkte plantaardige dranken, calciumrijk mineraalwater en voldoende groenten.

Opletten met zout

Overmatig gebruik van zout zorgt voor een hoge bloeddruk, iets waar mensen met overgewicht en ouderen extra gevoelig aan zijn. 5 gram zout - 2 gram natrium - per dag blijft daarom de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Dat houdt concreet in dat het huidige zoutverbruik met 50% moet afnemen. Vooral via verwerkte producten krijgen we te veel zout binnen. De Gezonheidsraad beveelt dan ook aan om het toegevoegd zout in brood, kaas, fijne vleeswaren, saus en specerijen, bereide maaltijden en in maaltijden op school terug te schroeven. Ook de consument beter inlichten en stimuleren om thuis minder zout te gebruiken is noodzakelijk.