Meer dan duizend ongevallen in Franse kerncentrales in 2010

UNKNOWN
Nu een kernramp in Japan onafwendbaar lijkt, begint de Franse publieke opinie zich te roeren. Misschien is het toch niet zo veilig leven in een land met 58 nucleaire reactoren. Een gisteren gelekt document bevestigt hun vrees: 2010 was goed voor meer dan duizend ongevallen in Franse kerncentrales.

Frankrijk is het Europese land met het grootste aantal actieve kerncentrales. Daarnaast is Frankrijk wereldwijd het meest afhankelijk van kernenergie: maar liefst tachtig procent van de totale hoeveelheid verbruikte energie is er verkregen door kernsplitsing. Elke Franse burger treft in een straal van 300 kilometer rond zijn of haar huis een kernreactor aan.

Meer dan 1.000 ongevallen
Nu de ogen van de wereld gericht zijn op de nucleaire nachtmerrie van het Japanse Fukushima, hebben enkele Franse kranten cijfers gepubliceerd waaruit blijkt dat steeds meer Fransen een nieuw energiebeleid willen: een energiebeleid dat minder afhankelijk is van atoomkracht.

De overwegend conservatieve Franse pers, traditioneel een groot voorstander van nucleaire energie, heeft gisteren (16 maart) bekendgemaakt dat er in het jaar 2010 meer dan duizend ongevallen geweest zijn in de Franse nucleaire centrales. De gegevens zijn afkomstig uit een officieel rapport over nucleaire veiligheid in Frankrijk. Het zou volgende maand besproken worden in de Assemblée Nationale.

Oude reactoren
Anti-nucleaire activisten vallen niet uit de lucht. "De helft van alle reactoren in Frankrijk is ouder dan 25 jaar", zegt activist Stephane Lhomme, voorzitter van het Observatorium voor Kernenergie, "die komen aan het eind van hun operationele leeftijd." Frankrijk is de laatste tien jaar verschillende keren aan een nucleaire ramp ontsnapt. In 1999, bijvoorbeeld, toen orkaan Martin over de Atlantische kust woedde. De kerncentrale van Blayais bij Bordeaux werd verwoest door zeewater en moest worden afgesloten voor meerdere dagen.

Een jaar eerder: in mei 1998 trof men een scheur aan in het koelsysteem in de Civaux elektriciteitscentrale. Dat veroorzaakt een ongecontroleerde ontsnapping van radioactief materiaal. De fabriek werd stilgelegd voor tien maanden.

Seismische zones
Lhomme wijst er ook op dat verschillende Franse kerncentrales in seismische zones gevestigd zijn. "Het risico op een aardbeving is hier minder groot dan in Japan", zegt Lhomme, "maar onze kerncentrales zijn dan op hun beurt een stuk fragieler opgebouwd dan hun Japanse tegenhangers." Fessenheim, de oudste nucleaire kerncentrale van Frankrijk ligt vlakbij de grens met Duitsland en Zwitserland, een zone met hoge seismische activiteit. Bovendien zijn er door de ouderdom tal van technische problemen, vooral in de koelsystemen. De centrale moest onlangs stilgelegd worden omdat bijna 50 kubieke meter radioactief gas in de atmosfeer lekte.

Geen alternatief
Ondanks voldoende bewijs van de tekortkomingen in de Franse kerncentrales acht Lhomme het onwaarschijnlijk dat Frankrijk haar energiebeleid zal wijzigen. "Frankrijk heeft geen alternatief", aldus Lhomme, "er is bovendien geen enkele politieke partij die nucleaire energie in vraag stelt omdat alle partijen nauwe banden onderhouden met de nucleaire industrie."

"Geen catastrofe"
Frankrijk deed aanvankelijk haar best om de nucleaire ramp in Fukushima te minimaliseren. De Franse minister van Energie Eric Besson zei in een eerste reactie dat de explosie in de fabriek "geen catastrofe" was. Later is hij op zijn woorden teruggekomen. In andere verklaringen stelde Besson dat "een debat over kernenergie in Frankrijk legitiem is, maar niet onmisbaar. Ik blijf geloven in het civiele gebruik van kernenergie."

De Franse oppositiepartijen hebben opgeroepen tot een referendum over kernenergie. De Groene partij stelde zelfs een geleidelijke afbouw voor, met een volledige afschaffing over 25 jaar. De Franse premier François Fillon heeft dit voorstel al afgedaan als "absurd".

Energie sparen
Maar echt absurd is het niet. Volgens Lhomme kan Frankrijk gemakkelijk maatregelen treffen om zijn afhankelijkheid van kernenergie te verminderen: "We moeten dringend iets doen aan ons onzorgvuldig elektriciteitsverbruik. We zouden enorme hoeveelheden energie kunnen uitsparen als we onze woningen en gebouwen beter beginnen isoleren, als we ermee ophouden ze met elektriciteit te verwarmen."

Momenteel verwarmt zo'n tachtig procent van de Franse huishoudens zich met elektrische radiatoren. "Dat is het gevolg van een afspraak tussen staatsbedrijf en monopolist Electricité de France en de Franse bouwsector. In Frankrijk worden geen gas- of andere verwarmingssystemen in gebouwen geïnstalleerd", aldus Lhomme.

Kernuitstap
Volgens négaWatt, een Franse vereniging van circa 350 deskundigen op het gebied van energie en milieu, is het voor Frankrijk perfect mogelijk om tegen 2035 uit kernenergie te stappen. Thierry Salomon, directeur van négaWatt: "Met waterkracht, kleinschalige geothermische generatoren, grote windturbineparken, zonnepanelen en biomassa kunnen we in 2035 genoeg elektriciteit produceren om in de noden van het land te voorzien." Volgens Salomon zal Frankrijk in 2050 dubbel zoveel energie consumeren als vandaag. En ook dat zou zonder het behulp van kerncentrales kunnen. (ips/adb)