Loegansk overweegt referendum over aansluiting bij Rusland

Inwoners van Svatove bij een lokaal 'mobiel stembureau'.
AFP Inwoners van Svatove bij een lokaal 'mobiel stembureau'.
Terwijl het geweld in Oost-Oekraïne aanhoudt, heeft het Kremlin laten weten het omstreden referendum over zelfbestuur te respecteren. Rusland ziet de uitslag van het referendum in het Oost-Oekraïense Donetsk als de uitdrukking van de wil van de bevolking. Pro-Russische separatisten in de Oost-Oekraïense regio Loegansk claimen dat 96 procent van de kiezers voor een soeverein Loegansk heeft gestemd. Volgens een woordvoerder van de separatisten overweegt de regio nu een volksraadpleging over aansluiting bij Rusland.

"Als het besluit wordt genomen om een referendum over aansluiting bij Rusland te houden, dan moet de wil van het volk gerespecteerd worden", zegt een woordvoerder van de pro-Russische separatisten.

Het Kremlin riep de pro-Russische separatisten vandaag op "op een beschaafde manier zonder geweld" uitvoering aan de uitslag te geven. President Vladimir Poetin drong vorige week nog tevergeefs aan op uitstel van het door separatisten op eigen houtje georganiseerde referendum.

Bijna 90 procent van de kiezers in de Oost-Oekraïense regio Donetsk heeft gisteren middels het door separatisten georganiseerde referendum gekozen voor zelfbestuur.

"Een farce"
Van degenen die gisteren in Loegansk hun stem hebben uitgebracht, was 96,2 procent procent voor onafhankelijkheid. Dat blijkt uit de definitieve uitslag, meldt persbureau RIA. De regio gaat de Verenigde Naties vragen hun onafhankelijkheid te erkennen. Loegansk zal niet deelnemen aan de presidentsverkiezingen van Oekraïne op 25 mei, liet de leider van de separatisten in de regio weten.

De Oekraïense interim-president Oleksandr Toertsjinov heeft het referendum afgedaan als "een farce", geïnspireerd door Ruslands intenties om de machthebbers in Kiev uit hun functie te zetten en het land te destabiliseren. De uitslag van het referendum "heeft geen legale consequenties voor Oekraïne", zei hij verder.

Meer autonomie
Inwoners van de zelfgeproclameerde Oost-Oekraïense 'Volksrepublieken' Donetsk en Loegansk konden gisteren stemmen over meer autonomie, al was het motief van het referendum onduidelijk. Sommige kiezers dachten voor aansluiting bij Rusland te stemmen.

De organisatie van het referendum rept over een hoge opkomst; plaatselijk zijn 80 of 50 procent genoemd. Onafhankelijke bevestiging hierover is niet mogelijk. De centrale regering in Kiev, de Verenigde Staten en de Europese Unie erkennen het referendum niet.

Doe-het-zelf-referendum
De organisatie van het referendum was verre van professioneel. "Het is een doe-het-zelfreferendum", zegt correspondent Olaf Koens van de Volkskrant. "In sommige stembureaus zijn de stembussen transparant en verzegeld, in andere worden ze in de loop van de ochtend van triplex gemaakt en op het laatste moment in elkaar geschroefd. De stembiljetten zijn halve A4'tjes, gestencild, vers uit desktopprinters of gewoon gekopieerd. Overal werkt het anders. Bij een school in Donetsk loopt een kiescommissie de stemlijsten uit 2010 streng na, verderop mag iedereen met een paspoort een stem uitbrengen."

"In vier klaslokalen in Donetsk wezen stemmen", schrijft de Oekraïense journalist Sergej Soechobok op Facebook. "Twee keer ook voor mijn vrouw, en dat terwijl ik niet eens getrouwd ben."

Leden van een kiescommissie tellen de stemmen na sluiting van een stembureau in Donetsk.
AP Leden van een kiescommissie tellen de stemmen na sluiting van een stembureau in Donetsk.
Inwoners van Krasnoarmisk helpen een gewonde man.
EPA Inwoners van Krasnoarmisk helpen een gewonde man.
Valeriy Bolotov, de zelfbenoemde gouverneur van Loegansk.
AP Valeriy Bolotov, de zelfbenoemde gouverneur van Loegansk.

Doden en gewonden
De antiterreuroperatie van de regering in Kiev ging gisteren gewoon door. Soldaten van de Oekraïense Nationale Garde openden in de avond het vuur op een menigte voor het stadhuis in Krasnoarmeisk in het oosten van Oekraïne. Volgens een leider van de separatisten zijn daarbij doden gevallen, de Russische televisiezender RT spreekt van twee doden en meerdere gewonden. Ook in het separatistenbolwerk Slavjansk werd gevochten. Er waren geweerschoten en explosies hoorbaar.

In de zuidoostelijke havenstad Marioepol, waar ook gestemd kon worden, werd het lichaam van politiechef Valeri Androesjtsjoeka gevonden. Volgens een pro-Russische website is hij door een 'militair volkstribunaal' berecht, schuldig bevonden en ter dood veroordeeld.

Koens: "Wat een paar weken geleden nog een politiek conflict was, is inmiddels uitgegroeid tot een burgeroorlog."

Meer sancties
De ministers van Buitenlandse Zaken komen vandaag in Brussel bijeen om te praten over meer sancties tegen Rusland inzake het conflict met Oekraïne. Minister Timmermans van Buitenlandse Zaken verwacht dat de Europese Unie zal instemmen met een uitbreiding van de sanctielijst. Diplomaten hebben tegen Reuters gezegd dat twee bedrijven op de Krim mogelijk ook worden getroffen door sancties.

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, heeft laten weten dat er voorlopig geen nieuwe internationale gesprekken over Oekraïne gepland staan. Vooruitgang in de de-escalatie van de crisis is alleen mogelijk als de rivaliserende partijen in Oekraïne rechtstreekse gesprekken houden.

Inmiddels gaan de gevechten door, zoals in de Oost-Oekraïense stad Slovjansk. Daar hebben regeringsmilitairen opnieuw slag geleverd met pro-Russische separatisten. De separatisten schoten granaten af op de televisietoren en militairen. Er vielen dit keer geen gewonden.