Kasteelmoord: "Stijn Saelens leefde na schot nog enkele minuten, maar moet bewusteloos geweest zijn"

BELGA
Voor de Brugse correctionele rechtbank is om 10.15 uur het proces over de kasteelmoord opnieuw van start gegaan. André Gyselbrecht (66), Pierre Serry (66), Evert de Clercq (53) en Franciscus Larmit (40) staan er terecht voor de moord op Stijn Saelens uit Wingene. Vandaag kwamen wetsdokter Geert Van Parys en wapendeskundige Erik De Durpel getuigen. Het relaas van hun getuigenissen kan u hieronder lezen.

12.47 uur: Pleidooien

De verhoren van de wetsdokter en de wapendeskundige zijn afgerond. Op 22 mei zal de verdere kalender van het proces bepaald worden. De pleidooien starten wellicht op 13 oktober.

Deze week waren in principe drie dagen uitgetrokken voor getuigenverhoren. Door de plotse bekentenissen van André Gyselbrecht zijn de getuigenissen van woensdag voor onbepaalde tijd uitgesteld. Die zeven mensen zullen pas later aan het woord komen. Het verhoor van de beklaagden was eerder al uitgesteld naar 12 juni, maar het is niet duidelijk of die timing haalbaar blijft.

Alle beklaagden zullen eerst allemaal opnieuw verhoord worden door de politie. Indien nodig volgen ook nog confrontaties tussen de verschillende beklaagden. Ondertussen is het ook de bedoeling dat het onderzoek naar mogelijk gesjoemel met de computer van Stijn Saelens aan het moorddossier gevoegd wordt. Over dat nevendossier zullen waarschijnlijk nog getuigen opgeroepen worden.

Op 22 mei om 14 uur zal tijdens een zogenoemde relaiszitting de stand van zaken besproken worden. Dan zal normaal gezien de verdere agenda van het proces vastgelegd worden. In die planning zal ook nog ruimte voorzien worden voor het vervolg van de getuigenissen van onderzoeksrechter Koen Wittouck en hoofdinspecteur David Roelant. De start van de pleidooien is voorlopig voorzien op 13 oktober. De pleidooien zullen minstens een week in beslag nemen.

12.41 uur: Bewusteloos

Volgens wetsdokter Geert Van Parys heeft Stijn Saelens nog enkele minuten geleefd na zijn dodelijke schot, maar moet hij bewusteloos geweest zijn. Volgens Van Parys is moeilijk te achterhalen in hoeverre Stijn Saelens na het schot nog bij bewustzijn was. "Maar hij moet toch voor een stuk bewusteloos geweest zijn", zei Van Parys. "Anders kan ik niet verklaren wat er gebeurd is."

Van Parys preciseerde dat Stijn Saelens nog enkele minuten geleefd heeft na het schot, tussen de drie en de tien minuten. "Maar of hij nog te redden was? Nee. De ravage was dusdanig groot dat zijn longen binnen de drie minuten verwijderd hadden moeten worden. Dat is technisch gezien niet mogelijk, zelfs niet in een ziekenhuis."

Had Stijn Saelens nog bij bewustzijn geweest, had hij zich op een of andere manier moeten verzetten toen hij de trappen van het kasteel af werd gesleept. Maar omdat het bloedspoor er niet breder was, gaat Van Parys ervan uit dat hij dus niet bij bewustzijn was.

Van Parys zei ook dat het zijn aanvoelen was dat het bijtend product dat op Stijn Saelens werd gegooid bedoeld was om sporen te verdoezelen. "Let wel, dat is een interpretatie, geen wetenschappelijke vaststelling. Mogelijk waren de daders er niet van op de hoogte dat het product net de ontbinding vertraagde", zei Van Parys.

Op een vraag van advocaat Luc Arnou, die optreedt namens de weduwe van Stijn Saelens, antwoordde wapenexpert Erik De Durpel nog dat de slagen in het gezicht van het slachtoffer "mogelijk" afkomstig waren van een vuurwapen. "Ik heb dergelijke verwondingen al gezien bij slagen met een vuurwapen."

Wapendeskundige Erik De Durpel.
BELGA Wapendeskundige Erik De Durpel.

12.08 uur: Tramspoorfenomeen

Voorzitter Els D'Hooghe vroeg onmiddellijk bijkomende uitleg bij de verwondingen in het gezicht van het slachtoffer. "We moeten die letsels omschrijven als scheurwonden, hematomen en ecchymosen. Verklaard door bruut, stomp geweld: dat kunnen vuistslagen of stampen zijn", verduidelijkte de wetsdokter. Een val, bijvoorbeeld tegen de radiator, wordt eigenlijk uitgesloten, omdat de verwondingen zich op verschillende plaatsen in het gezicht bevonden.

Dokter Van Parys sprak van een 'tramspoorfenomeen', wat erop wijst dat er een slag is toegebracht met een voorwerp. "Dat kan een staaf zijn of de kolf van een pistool. We weten enkel zeker dat er geslagen geweest is toen het hart nog klopte." Daarbij komt nog dat Stijn Saelens al voor het fatale schot op de grond lag. "Zonder die slag is er geen verklaring voor het feit dat Stijn Saelens al op de grond lag op het moment van het schot", bevestigde de wapendeskundige.

Het is niet duidelijk of Stijn Saelens zich nog heeft kunnen verzetten. Enkel op zijn rechtervoorarm werden mogelijke afweerletsels teruggevonden, maar de oorsprong van die letsels staat niet vast. De wetsdokter stelde wel dat Saelens zelf zeker geen vuistslagen heeft uitgedeeld.

11.57 uur: Sleepspoor

Op vraag van onderzoeksrechter Wittouck voerden de deskundigen in de inkomhal van het kasteel een technische reconstructie uit. Vier mogelijke posities van schutter en slachtoffer werden onderzocht. "Twee van die posities zijn met alle elementen verenigbaar. Vanuit de andere posities zou de kogelhuls in principe op een andere plaats teruggevonden zijn", aldus Erik De Durpel. Volgens dokter Van Parys heeft het slachtoffer tijdens het verslepen niet meer bewogen, aangezien het sleepspoor erg nauw was.

Op 29 februari 2016 werd ook een echte wedersamenstelling gehouden. Franciscus Larmit legde toen uit hoe hij buiten bleef wachten terwijl Antonius van Bommel naar binnen ging. "Volgens Larmit was er een korte woordenwisseling, een schreeuw en een schot. Pas dan zou hij naar binnen gegaan zijn. "Daar heeft hij Stijn Saelens in buiklig zien liggen, maar de plaats komt niet overeen met de kogelinslag en met de daarnet aangeduide posities", getuigde de wapendeskundige. De reconstructie bevestigde wel dat Larmit buiten perfect het schot kon horen.

Larmit legde tijdens de reconstructie ook uit hoe hij het lichaam van Saelens naar buiten sleepte. "Tijdens dat verslepen is het aangezicht van het slachtoffer niet in contact gekomen met de ruwe grond", aldus dokter Van Parys. Over waterstofperoxide was Larmit naar eigen zeggen niet op de hoogte.

11.48 uur: Buik op de vloer

"Wat we zeker wisten, was dat Stijn Saelens met zijn buik op de vloer lag en de kogel via de achterzijde zijn lichaam binnendrong. Stijn Saelens moet met de voorzijde van de thorax tegen vloer gelegen hebben. We zijn daar zeker van door de fragmentering en de manier waarop de kogel op de tegenvloer insloeg", zei De Durpel.

Ook deed Van Parys uit de doeken hoe kon bepaald worden dat de inhoud van een bidon, die aangetroffen werd in de chalet van Pierre Serry, werd teruggevonden op het lichaam van Stijn Saelens. Het gaat om een stof die in de landbouwsector wordt gebruikt voor de ontsmetting van stallen en die voor 49 procent uit waterstofperoxide gaat. De stof zou wel pas na het overlijden van Stijn Saelens aangebracht zijn.

11.39 uur: Bloed inslikken

Wetsdokter Geert Van Parys beschreef eerst hoe tijdens een inwendige schouwing op 18 februari 2012 bleek dat de kogel Saelens' lichaam binnendrong naast zijn rechterschouderblad, zich door de longholte boorde, en vervolgens het lichaam weer aan de voorkant van het lichaam verliet. "In zijn longholte rechts had Stijn Saelens een halve liter bloed. Ook in zijn maag bevond zich bloed. Dat wil zeggen dat hij bloed aspireerde en inslikte", zei Van Parys.

Volgens De Durpel is het onmogelijk vast te stellen van hoe ver het schot werd afgevuurd, omdat er geen kogel werd teruggevonden. Wel staat vast dat de loop van het geweer zich niet bij het lichaam van Stijn Saelens. Uiteindelijk zou Stijn Saelens omkomen door "acute en massieve interne bloedingen", zei Van Parys. De bloedtoevoer naar de hersenen stokte, waardoor Saelens in shock ging en stierf.

11.23 uur: Autopsie

Beide deskundigen kwamen op dat moment tot de conclusie dat de schotwonde moest toegebracht zijn in het hoofd of de torso. "We konden met stelligheid uitsluiten dat deze bloedvlekken waren aangebracht in het kader van een simulatie", aldus Geert Van Parys.

Op 17 februari werd het lichaam aangetroffen in het Blekkerbos in Maria-Aalter. De wetsdokter ging ter plaatse om te helpen met de ontgraving. "Een eerste kenmerk om aan te nemen dat het ging om Stijn Saelens, was de sleutel van zijn BMW die werd teruggevonden", zei dokter Van Parys. Later werd ook de portefeuille van het slachtoffer nog op het lichaam aangetroffen. Een tanddeskundige bevestigde dat het inderdaad om het lichaam van Stijn Saelens ging.

In de kledij van Stijn Saelens werd vooraan en achteraan een schotgat ontdekt. Zijn broek was op verschillende plaatsen wit verkleurd en de ritssluiting was losgekomen. "Het valt op dat de kledij op verschillende plaatsen zeer onregelmatig gescheurd was." Een virtuele autopsie en een uitwendig onderzoek van het lichaam maakten duidelijk dat het slachtoffer in de rug getroffen was door de kogel. "Door de morfologie van de inschotopening hebben we die zekerheid gekregen", aldus Erik De Durpel.

11.04 uur: Bloedspoor

Wetsdokter Geert Van Parys en wapendeskundige Erik De Durpel zijn aan hun getuigenis begonnen. Nog voor de inwendige autopsie was het voor de deskundigen duidelijk dat Stijn Saelens (34) met één schot in de rug om het leven werd gebracht.

Op 2 februari 2012, twee dagen na de feiten, trokken de wetsdokter en de wapensdeskundige op vraag van de onderzoeksrechter naar het kasteel in Wingene. Ze onderzochten de bloedsporen in de inkomhal en op de trappen. "Het gaat om een zeer dikke bloedvlek met kleine bloedspatten aan de randen. Dat wijst erop dat we een dynamisch bloedpatroon hebben", vertelde dokter Van Parys over de grote bloedplas. Ook het sleepspoor was duidelijk zichtbaar. "Het bloed was ook zichtbaar op de trappen buiten. Er was een breder bloedspoor op de plaats dat het lichaam moest getransporteerd worden."

Wapendeskundige Erik De Durpel stelde in een tegel van de vloer van de inkomhal een kogelinslag vast. "Rond die inslag lagen een aantal zeer kleine kogelfragmenten, afkomstig van de kern en de mantel van het projectiel. Bij de radiator werd een kogelhuls kaliber 9 mm parabellum aangetroffen." Volgens de getuige werd bij de moord een half-automatisch pistool gebruikt. "We konden daar al concluderen dat we sporen hadden van één enkel schot en dat die kogelinslag vrij loodrecht ingeslagen was in de tegel."

Wetsdokter Geert Van Parys.
BELGA Wetsdokter Geert Van Parys.

10.43 uur: Vertraging

De zitting startte met ruim een uur vertraging. De overbrenging van André Gyselbrecht vanuit de gevangenis van Beveren nam door het verkeer blijkbaar meer tijd in beslag dan verwacht.

Tijdens het onderzoek hield dokter Gyselbrecht vol dat het enkel de bedoeling was om zijn schoonzoon een lesje te leren. Op de eerste dag van het proces, dinsdag, legde hij dan toch volledige bekentenissen af waardoor de getuigenverhoren van gisteren werden uitgesteld. Vandaag komen wel nog de wetsdokter en de wapendeskundige aan het woord. De publieke belangstelling is minder groot dan dinsdag, maar uiteindelijk liep de zaal toch aardig vol.