Kapot land? Dit zijn 22 lichtpuntjes na 22 maart vorig jaar

Lukas Stallaerts
De impact van 22/3 was enorm. Maar naast alle leed en ellende, waren er al snel ook opflakkeringen - 22 tekenen van hoop

1.

Een failed state. Een hellhole. Een diep verdeelde natie. Dat beeld had de wereld van ons land na 22/3. Maar kijk: we zijn één jaar later en België bestaat nog. Maar het zijn niet de klassieke symbolen als koningshuis, Rode Duivels en chocolade die Vlamingen, Franstaligen en moslims binden. Wel de levenskwaliteit en de sociale zekerheid.

Jan Callebaut, CEO van marktonderzoeksbureau WHY5Research, werkt aan een boek over ons land. In het kader daarvan hielden hij en zijn team onlangs het merk België tegen het licht. Mensen mochten ons land een score geven en hun gedacht zeggen op een 'open vraag'.

Globaal genomen geven we ons land een 6,2/10. Slechts 6% geeft een forse onvoldoende, 13% een onvoldoende, 52% een score tussen 5 en 7,5 op 10 en 30% zijn echte 'België-lovers'. Buitenlanders - in het onderzoek gaat het concreet over een groep Britten - zijn een stuk positiever dan wijzelf en geven België 6,9/10. "Maar uit hun antwoorden blijkt dat dit komt door een vorm van onwetendheid", zegt Dries Dekeukeleire, leider van het onderzoek. Opvallend: moslims (6/10) en Franstaligen (6/10) zijn minder royaal met punten dan de Vlamingen (6,3/10).

Sociale zekerheid
Wat ons nog bindt over de taalgrens heen, zijn niet de klassieke symbolen. Wel de levenskwaliteit, de variatie van het aanbod - "Je vindt hier alles op een kleine oppervlakte: kust en Ardennen, cultuur en gastronomie" - en de sociale zekerheid. Die laatste wordt als één van de sterkste punten naar voren gehaald. Ook de frustratie over de werking van de politieke structuren delen we. De Franstaligen maken zich wel meer zorgen over de achteruitboerende sociale toestand, de "conservatieve" regering en de dalende kwaliteit van het dagelijkse leven, de Vlamingen over de stijgende consumptieprijzen (de Turteltaks!). Maar economisch zijn we goed bezig, meent de Vlaming, en met wat optimisme komt alles wel goed.

Geen thuisgevoel
De antwoorden van de moslims vertellen op één cruciaal punt een heel ander verhaal. "Rationeel voelen ze zich hier goed. Ze halen dan argumenten aan als gezondheidszorg, sociale zekerheid, onderwijs en democratie. Dat is allemaal veel beter dan in het land van herkomst", zegt Fatima Llouh, die hun antwoorden analyseerde. "Maar emotioneel is het heel wat anders. Moslims hebben geen 'thuisgevoel' of band met dit land, ze voelen geen veiligheid of geborgenheid. Ze voelen zich 'deporteerbare' tweederangsburgers. Volgens hen komt dat door de media - 'moslims zijn altijd daders, nooit slachtoffers' - door populistische politici, het toenemende racisme en de kloof met de autochtone bevolking. Elk op z'n oever. En geen brug tussen de twee. Dat legt een zware hypotheek op hun identificatie met ons land. Al is er een beetje hoop: de jongsten staan iets positiever tegenover België."

2.

Op de Gemeenteplaats in Molenbeek, waar een jaar geleden nog de wereldpers samentroepte, opent vanavond een buurtcafé. Onder het oude appartement van de familie Abdeslam dan nog. Iedereen is welkom: de barmannen schenken zowel bier als muntthee.

3.

Op hetzelfde plein onthulde het gemeentebestuur een herdenkingsmonument voor de slachtoffers van Zaventem en Maalbeek.

4.

Molenbekenaar Mohamed El Bachiri verloor zijn vrouw bij de terreur, maar maakte haar onsterfelijk met zijn oproep voor een jihad van de liefde. De video van zijn betoog in 'De Afspraak' werd miljoenen keren bekeken.

VRT

5.

Het voormalige café van Brahim en Salah Abdeslam - waar de broers drugs verkochten en naar IS-filmpjes keken - wordt straks een gemeenschapshuis voor lokale jongeren.

6.

Eén jaar na de aanslagen ligt geen enkele van de 324 gewonden nog in het ziekenhuis. Het laatste slachtoffer mocht op 15 februari vertrekken. Een aantal van hen verblijft wel nog in een revalidatiecentrum, en sommigen moeten nog opnieuw naar het ziekenhuis om bijvoorbeeld een prothese te laten plaatsen. 100 gewonden mochten het ziekenhuis binnen de 24 uur na de feiten verlaten. De overige 224 bleven langer opgenomen. Ze kwamen in 54 verschillende klinieken terecht. Volksgezondheid noteerde in totaal 2.431 ligdagen op gewone afdelingen, 940 op intensieve zorg en 690 in brandwondencentra.

7.

Staatsveiligheid kan terroristen en ronselaars beter opsporen en in de gaten houden, omdat de speurders nu over een uitgebreider arsenaal aan onderzoekstechnieken beschikken. Ze mogen onder meer hacken, telefoongesprekken aftappen en gebruikmaken van fictieve identiteiten.

8.

Nabestaanden van Maalbeek-slachtoffer My Johanna Atlegrim zamelden geld in om postuum een boek uit te brengen van de tekeningen van de 30-jarige Zweedse illustratrice.

9.

De weduwe van Johan Van Steen (58) uit Beersel liet zich door haar overleden echtgenoot inspireren en richtte praatcirkels op om slachtoffers bij elkaar te brengen voor troost of een luisterend oor. "Mijn man leerde me dat je zélf kiest hoe je met tegenslagen omgaat", zegt Kristin Verellen (54). Zij organiseerde ook een expo met zwart-witfoto's die Van Steen maakte.

AP

10.

"Bedankt dat jullie ons land zo goed beschermen!" Defensie heeft afgelopen jaar een enorme stapel brieven en tekeningen van kinderen ontvangen. De militairen hebben in Zaventem ook heel wat levens gered dankzij hun snelle optreden.

11.

In heel 2016 is geen enkele Syriëstrijder vertrokken vanuit Molenbeek.

12.

Hoewel het dreigingsniveau voor België nog altijd op 3 staat ('de dreiging is ernstig en waarschijnlijk'), is de aanwezigheid van militairen al serieus afgebouwd. Sinds oktober vorig jaar worden nog maar 1.200 soldaten ingezet in plaats van 1.800.

13.

"Liefde gaat door de maag", dacht een Antwerpse student na de aanslagen. En dus nodigde Mohamed Ouaamari (nu 25) spontaan landgenoten uit om te komen eten. Op Twitter kreeg de hashtag #sameneten  massaal navolging en in een mum van tijd kropen overal moslims en niet-moslims samen aan tafel.

14.

Na rampjaar 2015 (vlak na de aanslagen in Parijs) was het vorig jaar weer over de koppen lopen op de Brusselse kerstmarkt. Ruim 2,46 miljoen bezoekers werden er geteld, 1 miljoen méér dan het jaar ervoor.

15.

Een 31-jarige vrouw die een 33-jarige vrouw uit het metrowrak redde in Maalbeek, zijn boezemvriendinnen geworden. "We praten over van alles en nog wat, maar liefst niet over de aanslagen", zeggen Orphée Vandenbussche (links)  en redster Christelle Giovannetti .

Baert Marc

16.

Vlak na de aanslagen toonde ons land zich erg solidair. Omdat het openbaar vervoer lam lag, zaten veel mensen vast in Brussel. Meteen werden op sociale media slaapplaatsen en vervoer aangeboden.

17.

Een man die zijn been verloor op de luchthaven van Zaventem, zet zijn trauma om in iets positiefs: in september richtte Brusselaar Walter Benjamin (48) een praatgroep op. "Door naar mensen te luisteren en hen over mijn eigen worsteling te vertellen, hoop ik ook anderen te helpen."

Walter Benjamin ontmoet zijn derde redder in het Universitair Ziekenhuis van Jette: militair Nathan.
Jan Aelberts Walter Benjamin ontmoet zijn derde redder in het Universitair Ziekenhuis van Jette: militair Nathan.

18.

Dat 22/3 een financiële uppercut betekende voor de luchthaven van Zaventem, zal niemand verbazen - Brussels Airport was 12 dagen gesloten. Maar ondanks alles werd het jaar afgesloten met 15 miljoen euro winst.

19.

Bijna alle 1.617 vzw's in Molenbeek zijn al door de politie gecontroleerd. En de rotte appels worden eruit gehaald: 93 verenigingen zijn al ontbonden, 51 worden nog verdacht van een link met terreur.

20.

Een pastoor en imam uit Jette hebben de handen in elkaar geslagen. "We hebben een ander geloof, maar dezelfde waarden", zeggen Dirk Vannetelbosch en Boubker Macbahi. En dus stelt de pastoor zijn kerk gráág open voor andersgelovigen.

21.

Rondleidingen door Molenbeek zijn booming business. Tien keer meer toeristen uit binnen- en buitenland trekken door de 'jihadhoofdstad' van Europa. De gidsen stellen alles in het werk om dat clichébeeld bij te stellen. (SRB)

22.

Het toerisme in Brussel komt weer op gang. Akkoord, de Amerikanen en Aziaten hebben de weg naar onze hoofdstad nog niet teruggevonden, maar dat wordt gecompenseerd door de bezoekers uit onze buurlanden. De hotelcijfers zitten al maanden in de lift en ook de bezoekersaantallen van toeristische attracties en musea pieken.