IS wilde tijdens en na Parijs nog hele reeks aanslagen

De leider van de terreurcel die in Parijs had toegeslagen, Abdelhamid Abaaoud. Pas onthulde documenten wijzen erop dat nog twee extra IS-militanten moesten toeslaan in Parijs.
AP De leider van de terreurcel die in Parijs had toegeslagen, Abdelhamid Abaaoud. Pas onthulde documenten wijzen erop dat nog twee extra IS-militanten moesten toeslaan in Parijs.
Terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) had een nog groter bloedbad voor ogen tijdens de aanslagen van november vorig jaar in Parijs. Die moesten samenvallen met aanslagen in andere Europese landen. Volgens de speurders moesten ze bovendien opgevolgd worden door aanslagen op verschillende plaatsen. Abid Tabaouni, die in juli in Brussel werd gearresteerd, is daarbij een spilfiguur. Dat meldt CNN.

CNN wist de hand te leggen op duizenden pagina's documenten van Europese onderzoekers en verzamelde informatie bij bronnen dicht bij het Parijse onderzoek. Samengevoegd brengen die nieuwe details aan het licht over de plannen van IS om Europese doelwitten te raken.

De documenten onthullen nieuwe info over twee aangehouden IS-militanten die volgens de onderzoekers van plan waren in Frankrijk toe te slaan. Ze wijzen ook richting een andere terreurverdachte die nooit eerder werd genoemd en volgens de autoriteiten banden heeft met de Parijse terreurcel. Die man, Abid Tabaouni, werd in juli in Brussel gearresteerd.

Bronnen bevestigden tegenover CNN tevens dat momenteel in Europa aspirant-terroristen op instructies van IS-leiders in Syrië zitten te wachten.

"IS is zijn organisatie van buitenlandse aanslagen aan het opdrijven", stelt Paul Cruickshank, terreurspecialist bij CNN. "Ze gaan daarbij zeer gesofisticeerd tewerk. IS heeft een ingewikkeld systeem uitgebouwd dat logistieke steun levert aan deze terroristen opdat ze hun aanslagen zouden kunnen uitvoeren".

Parijs was afgeslankte versie van groter plan

Een team van CNN pluisde maandenlang 90.000 pagina's uit: ondervragingen, onderzoeksresultaten en data afkomstig van mobiele telefoons bieden een inzicht in de werking van de cel 'buitenlandse operaties' van IS, die bekendstaat als Amn al-Kharji.

Die documenten bieden
* een vrij duidelijk beeld van hoe de terreurverdachten sociale media zoals Viber, Telegram en Whatsapp gebruiken. De boodschappen werden vaak versleuteld. Ze gebruiken ook een app die toelaat te maskeren wie hen opbelt en van waar.

* een inzicht in hoe IS hun missies beschermen: militanten krijgen net voldoende informatie en geld als ze nodig hebben om in een volgende fase te belanden. Ze contacteren die tijdens elk deel van hun tocht, zelfs intern worden pseudoniemen gebruikt.

* een beeld van hoe de terreurverdachten voortdurend logistiek advies uitwisselen met anderen in het netwerk: of ze al dan niet hun echte namen mochten gebruiken bij grensovergangen en hoe ze illegaal grenzen konden oversteken. Eén tip luidde "zich verbergen in het toilet van de trein".

Een hooggeplaatste Europese terreurbestrijder bevestigde tegenover CNN dat uit het onderzoek van het netwerk dat de aanslagen in Parijs uitvoerde blijkt dat die slechts een afgeslankte versie waren van een veel ambitieuzer plan om in Europa toe te slaan.

De speurders menen nu dat IS oorspronkelijk van plan was om ook in Nederland toe te slaan, maar ook nog op andere plaatsen in Frankrijk. Eén van de doelwitten was een winkelcentrum en wellicht ook een supermarkt in Parijs. Pas recent aan het licht gekomen informatie geeft aan dat IS ook militanten in Groot-Brittannië wil loodsen om daar aanslagen te plegen.

De speurders menen nu dat IS oorspronkelijk van plan was om ook in Nederland toe te slaan, maar ook nog op andere plaatsen in Frankrijk. Eén van de doelwitten was een winkelcentrum en wellicht ook een supermarkt in Parijs. Pas recent aan het licht gekomen informatie geeft aan dat IS ook militanten Groot-Brittannië binnen wil loodsen om daar aanslagen te plegen

Onder het mom van Syrische vluchtelingen

Diezelfde Europese terreurbestrijder verklaarde aan CNN voorts dat de veiligheidsdiensten "meer en meer IS-militanten ontdekken" op het Europese vasteland. De Europese veiligheidsdiensten struikelen vooral over versleutelde boodschappen die deze verdachten uitwisselen, in het bijzonder met de Telegram app.

Maar de Europese veiligheidsdiensten hebben ook belangrijke successen geboekt. Eén zo'n doorbraak kwam er toen twee mannen gearresteerd werden die volgens de autoriteiten van plan waren mee te reizen met de twee zelfmoordenaars die zichzelf uiteindelijk opbliezen buiten het Stade de France.

Die twee worden in de documenten onthuld als de in Algerije geboren Adel Haddadi en zijn Pakistaanse reisgezel Mohammad Usman. Uit hun ondervragingen blijkt dat IS de mannen ondersteunde tijdens hun tocht van Syrië naar Europa.

De documenten onthullen ook hoe ze zich voordeden als Syrische vluchtelingen. Samen met tientallen Syrische vluchtelingen maakten ze per boot de oversteek van het Turkse Izmir naar Griekenland. Daar werden ze door de Griekse marine onderschept. De Griekse autoriteiten ontdekten dat Haddadi en Usman vervalste Syrische paspoorten hadden. De twee werden gearresteerd, hun geld werd in beslag genomen en ze werden een maand lang gevangen gehouden.

De Algerijn Adel Haddadi wordt ervan verdacht IS-militant te zijn.
Kos De Algerijn Adel Haddadi wordt ervan verdacht IS-militant te zijn.
De Pakistaan Mohammed Usman.
Kos De Pakistaan Mohammed Usman.

Porno op mobiele telefoon

Die vertraging was volgens onderzoekers betekenisvol: daardoor konden de twee geen deel uitmaken van de aanslagplegers in Parijs.

Eind oktober vorig jaar werden Hadddadi en Usman in Griekenland vrijgelaten. Ze contacteerden meteen hun IS-instructeur, die hen 2.000 euro liet overmaken. De twee volgden verder de vluchtelingenroute door de Balkan. Tijdens die tocht leek Usman geobsedeerd door een niet bepaald islamitische hobby: op zijn mobieltje bezocht hij tientallen pornosites.

De telefoons van beide mannen waren voor de speurders een rijke bron aan contactpersonen in Europa en het Midden-Oosten. Eén van de mannen die Haddadi contacteerde om hulp te vragen was een technieker in één van de belangrijkste nucleaire onderzoekscentra in Europa. Die werd door de Franse autoriteiten meteen geschaduwd.

Op 14 november, de dag na de aanslagen in Parijs, kwamen Haddadi en Usman aan in Salzburg, vroegen er asiel aan en vonden onderdak in een vluchtelingencentrum. Daar zaten ze wekenlang, volgens de speurders wachtten ze er op instructies. Haddadi en Usman maakten deel uit van dezelfde terreurcel als de aanslagplegers in Parijs en, gezien ze niet hadden deelgenomen aan die aanslagen, wachtten ze op een nieuw doelwit.

De dagen voor ze gearresteerd werden, wonnen de twee info in over treinen naar Parijs en contacteerden ze personen in België en in Frankrijk. De speurders zijn ervan overtuigd dat de twee wachtten op een derde man die zich bij hen zou voegen: Abid Tabaouni.

Op 14 november, de dag na de aanslagen in Parijs, kwamen Haddadi en Usman aan in Salzburg, vroegen er asiel aan en vonden onderdak in een vluchtelingencentrum. Daar zaten ze wekenlang, volgens de speurders wachtten ze er op instructies

Spoor naar Abdelhamid Abaaoud

Die werd in juli in Brussel aangehouden nadat een Europees aanhoudingsbevel tegen hem was uitgevaardigd. Hij wordt door het federale parket van terrorisme beschuldigd. Zijn naam en zijn vermoedelijke rol werden nooit eerder openbaar gemaakt.

Net als Usman en Haddadi reisde Tabaouni langs de vluchtelingenroute van Syrië naar Salzburg, waar hij op 10 december aankwam. Hij begaf zich naar het vluchtelingencentrum waar Haddadi en Usman verbleven. Die dag vielen Oostenrijkse agenten het vluchtelingencentrum binnen en arresteerden ze er Haddadi, Usman en nog enkele anderen die ervan verdacht werden banden te hebben met de aanslagplegers in Parijs.

Tabaouni was nergens te bespeuren, maar zijn gsm lag te laden naast het bed van Haddadi. Daarin vonden speurders een nummer dat verband hield met de leider van de terreurcel die in Parijs had toegeslagen, Abdelhamid Abaaoud.

Haddadi ontkende dat hij Tabaouni kende, maar speurders ontdekten dat Tabaouni het nummer van Haddadi in zijn contacten had opgeslagen. De telefoon bevatte ook een foto die een halfuur voordat de agenten het vluchtelingencentrum binnenvielen was genomen. Daarop was te zien hoe Tabaouni op een bed zit, geflankeerd door de slapende Haddadi en Usman.

De speurders menen dat Tabaouni naar Salzburg kwam om er zich bij Haddadi en Usman aan te sluiten en dat de drie nieuwe aanslagen beraamden.

De Marokkaanse Tabaouni wordt binnenkort door ons land uitgeleverd aan Oostenrijk. Haddadi en Usman werden uitgeleverd aan Frankrijk, waar ze zullen terechtstaan wegens terrorisme.

Verschillende bronnen stellen tegenover CNN dat er wellicht meer slapende cellen en IS-militanten Europa binnenkomen via de overbevolkte en chaotische vluchtelingenroute die Haddadi, Usman en Tabaouni volgden.