Hoe Thalys-terrorist zijn aanslag had voorbereid

Wie had de Facebookinloggegevens van de man die vrijdag als vermoedelijke aanslagpleger werd gestopt in de Thalys van Amsterdam naar Parijs? Die vraag komt volgens Franse media naar boven in het onderzoek naar de achtergronden en mogelijke handlangers van verdachte Ayoub El Khazzani. Toen El Khazzani vastzat, ging zaterdag namelijk plots zijn Facebookaccount offline. Procureur François Moulins kondigde op een persconferentie aan dat er een gerechtelijk onderzoek wordt geopend naar terroristische feiten.

Franse en Belgische veiligheidsdiensten proberen de laatste dagen van de 25-jarige Marokkaan te reconstrueren en doen onderzoek naar mogelijke handlangers. Ze denken niet dat El Khazzani een 'lone wolf' was en vermoeden dat hij hulp heeft gehad bij het verkrijgen van het wapenarsenaal dat hij in de Thalys bij zich had. Hij was in het bezit van een AKM, de modernere versie van de AK-47, met 270 kogels van het kaliber 7,62 en een fles met een halve liter brandstof toen hij vrijdag op de trein van Amsterdam naar Parijs werd overmeesterd. Ook werd zaterdag bekend dat de schutter mogelijk heeft meegedaan aan acties in Syrië van de terreurgroep Islamitische Staat (IS).

Een ander pikant detail steunt de diensten in hun vermoeden over eventuele handlangers. In de dagen na het incident ging zijn Facebookprofiel offline, terwijl de verdachte vastzat. Het Franse l'Express en Europe1 stellen de vraag wie het profiel sloot. Mogelijk wilde iemand met nauwe banden met de verdachte zijn digitale sporen uitwissen.

Eerste klasse
Daarnaast zou El Khazzani op de dag van zijn aanvalspoging een van zijn mobiele telefoons voor het eerst hebben aangezet. Het zou kunnen duiden op een professionele voorbereiding. Mogelijk ontving hij via de telefoon nog aanwijzigingen over de actie die hij moest uitvoeren. De Parijse procureur wees op de "vastberaden" houding van de man en merkte op dat hij in de toiletten van de trein een islamistische video had bekeken waarin tot gewelddaden werd opgeroepen.

Behalve de video doet ook het gedrag van El Khazzani vermoeden dat er terreurmotieven in het spel zijn, aldus Molins. Zo kocht hij een ticket van 149 euro voor een rit in eerste klasse, wat indruist tegen zijn verklaring dat hij passagiers wou overvallen om eten te kunnen kopen. Bovendien zou hij op 4 juni naar Europa zijn teruggekeerd vanuit Turkije. De reisroute zou kunnen wijzen op een mogelijk verblijf in Syrië.

Procureur François Molins
AFP Procureur François Molins

Huiszoekingen in Brussel
In de reconstructie naar El Khazzani's laatste dagen voor zijn daad zijn maandagavond twee woningen in de Brusselse gemeente Molenbeek doorzocht door de politie.

De huiszoekingen vonden plaats in een huis waar mogelijk de zus van El Khazzani verblijft. Zij staat weliswaar niet ingeschreven bij de gemeente, maar zou in de omgeving van Brussel verblijven. Ook zou een inval zijn geweest in een huis van een vriend van de verdachte.

Zaterdag werd bekend dat de schutter mogelijk heeft meegedaan aan acties in Syrië van de terreurgroep Islamitische Staat (IS). El Khazzani was bij de Spaanse veiligheidsdiensten in beeld om zijn radicaal-islamitische overtuigingen. Zij brachten begin 2014 hun Franse collega's op de hoogte. In dat land werkte hij drie maanden bij het Franse telecombedrijf Lyca Mobile. Zijn chef, Alain Jochimek, noemt hem in Franse media een 'goede kracht'. El Khazzani's vader gaf het bedrijf eerder echter de schuld van het ontsporen van zijn zoon.

Rechter
El Khazzani moet dinsdag voor de rechter verschijnen. Dinsdagmiddag verschenen foto's van hem terwijl hij het gerechtsgebouw in Parijs werd binnengeleid, blootvoets, geboeid en geblinddoekt. Later op dinsdag zal het Franse parket meer uitleg geven over het onderzoek naar de zaak. Zeer waarschijnlijk zal de Marokkaan dan in staat van beschuldiging worden gesteld voor een poging tot een terroristische aanslag.

Een aanslagpoging die El Khazzani zelf ontkent. Hij verklaarde eerder reizigers in de Thalys slechts te hebben willen beroven. De wapens die hij bij zich had, zou hij naar eigen zeggen hebben gevonden in een Brussels park. Na zijn verklaringen weigerde hij verdere vragen te beantwoorden.