FANC: "Helft meer scheurtjes in Doel 3 en Tihange 2 dan eerst gedacht"

Het probleem met scheurtjes in de kernreactoren Doel 3 en Tihange 2 zijn ernstiger dan aanvankelijk gedacht werd. Dat heeft het FANC na een nieuw onderzoek gezegd aan de VRT. Het agentschap raadt overheden in de hele wereld aan alle kerncentrales te onderzoeken, want het probleem kan overal opduiken.

Doel 3 en Tihange 2 liggen momenteel stil. Ten vroegste in de zomer zullen ze weer stroom kunnen produceren. Maar dan moet eerst het probleem van de scheurtjes verholpen worden, en dat blijkt nu groter dan gedacht.

Beide reactoren hebben de helft meer scheurtjes: in Doel 3 zijn er geen 8.000 maar 13.000; in Tihange 2 zijn geen 2.000 maar 3.000 scheurtjes. Jan Bens van het FANC benadrukte in 'Terzake' dat er geen nieuwe scheurtjes zijn bijgekomen. Wel werden de reactoren herbekeken met meer nauwkeurige parameters.

Bovendien bestaat het risico dat de scheurtjes nog zullen groeien, zegt kernenergiespecialist Digby Macdonald van de universiteit van Berkeley. De kernreactoren zitten immers vol water, dat voor twee derde uit waterstof bestaat. "Door de waterstofatomen bouwt de waterstofdruk zich op. Het staal zwelt vervolgens op en de scheurtjes groeien." Door die extra druk kan een breuk ontstaan in een kernreactorvat en kan koelwater verloren gaan, zegt MacDonald.

Volgens Jan Bens treft het FANC geen schuld. "We hebben in België alles gedaan wat we konden. We hebben de testen opgelegd en uitgevoerd. Toen we de indicaties in 2012 voor het eerst gezien hebben, werd een hele reeks mogelijke oorzaken en gevolgen onderzocht. De accumulatie van waterstof werd bekeken en na berekening is men tot het besluit gekomen dat die hoeveelheden zo klein zijn dat ze geen gevaar vormen. We zullen die berekeningen nu met de nieuwe informatie opnieuw bekijken."

"Op internationaal vlak hebben we onze collega's verwittigd; op Europees niveau hebben we een associatie van toezichthouders die het opvolgt", aldus nog Bens.

De twee bewuste reactoren zijn niet de enige met scheurtjes, zegt ook de Belgische expert Walter Bogaerts. "Als ik een inschatting moest maken, zou ik inderdaad verwonderd zijn als het zich nog nergens anders had voorgedaan." De experten betwijfelen voorts dat de scheurtjes niet verder gegroeid zijn, zoals test uitwezen.

Kernenergiespecialisten en het FANC raden overheden wereldwijd daarom aan alle kernreactoren te controleren. "Dit is mogelijk een wereldwijd probleem voor de hele nucleaire sector. De oplossing is bij alle 430 kerncentrales wereldwijd nauwkeurige inspecties uit te voeren", zegt Jan Bens van het FANC. Atoomgeleerden spreken van "de mazelen of ebola van de kernreactoren".

Als ik een inschatting moest maken, zou ik inderdaad verwonderd zijn als het zich nog nergens anders had voorgedaan

Walter Bogaerts

Electrabel: "Extra scheurtjes zijn niet nieuw"
Electrabel neemt het nieuws bijzonder ernstig. "We hebben het fenomeen al onderzocht en besproken met gerenommeerde experts in binnen- en buitenland", klonk het in een reactie aan de VRT. "Maar indien het FANC vraagt dit bijkomend te onderzoeken, zullen wij daar zeker gevolg aan geven. Voor alle duidelijkheid: het is het FANC dat beslist over sluiten of heropstarten."

Een woordvoerder van Electrabel liet vrijdagavond in een verklaring wel weten dat de "extra scheurtjes niet nieuw zijn". "Het gaat niet om een toename van het aantal vastgestelde gebreken", aldus de woordvoerder. "Het resultaat is een gevolg van de verhoging van de gevoeligheid van de analytische parameters", waardoor de detectiegrens veel strenger is geworden. Dat heeft geresulteerd in een verhoging van het aantal vastgestelde gebreken, luidde het.

Volgens de krant Le Soir brengt de ontdekking de voor juli voorziene heropstart van Doel 3 en Tihange 2 in gevaar. "Momenteel zitten we nog steeds in de onderzoeksfase. We doen al het nodige om de situatie naar best vermogen te analyseren. De reactoren blijven dus nog minstens tot 1 juli stilliggen", reageerde Electrabel.

Dat het risico bestaat dat de scheurtjes nog zouden groeien, zoals kernenergiespecialist Digby Macdonald vreest, ontkent Electrabel. "We hebben die piste onderzocht, maar ze is uitgesloten."

Het resultaat is een gevolg van de verhoging van de gevoeligheid van de analytische parameters

Electrabel

Calvo: "Jambon en Marghem moeten verantwoordelijkheid nemen"

Groen-kamerlid Kristof Calvo vindt dat ministers Jambon van Binnenlandse Zaken en Marghem van Energie hun verantwoordelijkheid moeten nemen. De groenen vragen al sinds 2012 dat het FANC, het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle, en de federale regering zouden aandringen op internationaal onderzoek, zegt Calvo.

"Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon moet zijn verantwoordelijkheid nemen en op zijn minst bij zijn Europese collega's aansturen op internationaal onderzoek naar de reactorvaten. Er zijn wereldwijd heel wat reactorvaten die op een gelijkaardige manier geproduceerd werden als Doel 3 en Tihange 2." Volgens Calvo hebben het FANC en de vorige minister van Binnenlandse Zaken Joëlle Milquet "dit nooit willen oppikken".

Het Kamerlid legt de bal ook in het kamp van minister van Energie Marie-Christine Marghem. Ondanks verschillende rapporten die aantonen dat Doel 3 en Tihange 2 niet veilig zijn, blijft uitbater Electrabel zijn aanpak van het probleem op de lange baan schuiven, stelt Calvo. "Marghem moet nu eindelijk eens een deadline stellen aan Electrabel. Als er op dat moment nog maar de minste twijfel blijft bestaan over de veiligheid van de reactoren, moeten ze definitief gesloten worden."