Charlie Hebdo onder vuur voor cartoon over "islam, religie van vrede" na aanslag Barcelona

De cover van Charlie Hebdo: een witte bestelwagen gaat ervandoor nadat het enkele mensen heeft aangereden.
Charlie Hebdo De cover van Charlie Hebdo: een witte bestelwagen gaat ervandoor nadat het enkele mensen heeft aangereden.
Het Franse satirische magazine Charlie Hebdo plaatste op de voorpagina van het nummer van deze week een cartoon met daarop een wit bestelbusje dat mensen omverrijdt en de tekst 'Islam, religie van vrede... voor eeuwig!'. Het blad krijgt nu de wind van voren omdat het zou aanzetten tot islamofobie.

Charlie Hebdo staat er in Frankrijk voor bekend nooit een blad voor de mond te nemen en met alles de spot te durven drijven. Zo ook deze week, na de dodelijke aanslagen in Barcelona en Cambrils, waarbij in totaal vijftien mensen om het leven kwamen en meer dan 120 anderen gewond raakten. De twaalfkoppige terreurcel werd maandagavond met de dood van Younes Abouyaaqoub volledig opgerold.

Op de voorpagina van het blad tekende cartoonist Juin deze week een cartoon die rechtstreeks verwijst naar de raid op de Ramblas, waarbij Abouyaaqoub aan het stuur van een witte bestelwagen dertien mensen doodreed. "Islam, religie van vrede... voor eeuwig!", zo luidt de satirische titel bij de tekening van twee dode toeristen. Binnenin wordt ook de link gelegd met de recente discussie over het massatoerisme in Barcelona, onder de titel 'Tourisme ou islamisme, pourquoi choisir?' ('Toerisme of islamisme, waarom kiezen?).

Veel Fransen reageren negatief op de cover en beschuldigen het blad van racisme en islamofobie. Zij vinden het niet kunnen dat een hele religie van 1,5 miljard mensen op één hoop wordt gegooid met een aantal terroristen. Stéphane Le Foll, oud-minister en ex-woordvoerder van de vroegere Franse president Hollande, sprak zijn afkeuring uit: "Dit soort associaties zijn erg gevaarlijk. Zeggen dat de islam een religie is van vrede en in feite beweren dat het een religie van de dood is, is uiterst gevaarlijk."

'Barcelona, somos todos'

Anderen verwijzen naar de cover van het Spaanse satirische tijdschrift El Jueves. Dat publiceert deze week een tekening van een castell, een menselijke toren, een typisch gebruik op dorpsfestivals in Catalonië. Bij de toren de verbindende slogan: "Barcelona, dat zijn we allemaal".

Toch krijgt het blad ook steun, vooral van lezers die vinden dat kritiek en spot moet kunnen en deel uitmaken van de vrijheid van meningsuiting. Patrick Pelloux, oud-medewerker van het blad, noemt de cover bijvoorbeeld "heel goed". "Het is het islamistisch terrorisme en het religieuze radicalisme dat we moeten bestrijden, niet een weekblad."

Het debat wordt in elk geval al heel de dag levendig gevoerd op sociale media in Frankrijk, waar Charlie Hebdo een van de trending topics op Twitter is. Er werden al meer dan 15.000 tweets over de cover verstuurd.

#JeSuisCharlie

Het is niet de eerste keer dat Charlie Hebdo de islam gebruikt als mikpunt van spot, al doet het dat ook met andere religies en bij uitbreiding met alle onderwerpen. Toch krijgt het regelmatig kritiek voor het aanwakkeren van islamofobie. In januari 2015 werd de redactie van het blad aangevallen door twee gewapende terroristen, die er twaalf mensen doodschoten, onder wie enkele bekende tekenaars.

De daders namen daarmee wraak omdat Charlie Hebdo het had aangedurfd tekeningen van de profeet Mohamed te publiceren. Na de aanslagen reageerde de wereld met de hashtag #JeSuisCharlie, waarna Charlie Hebdo een week na de aanslag een tekening van een huilende profeet Mohamed publiceerde met de tekst 'Tout est pardonné', 'Alles is vergeven'.

Charlie Hebdo bleef echter daarna op zijn vrijheid staan en publiceerde ook na de aanslagen van Brussel of bijvoorbeeld de dood van het Syrische jongetje Alan Kurdi nog vaak cartoons die veel mensen als kwetsend beschouwden.