Wat is er aan de hand in de Rif?

Betogers in Al Hoceima
afp Betogers in Al Hoceima
16.000 mensen betoogden in Brussel op 25 juni in solidariteit met de betogers in de Noord-Marokkaans regio Rif. Ze eisten de vrijlating van politieke gevangenen die de afgelopen maanden opgepakt zijn, maar schaarden zich ook achter de eisen die al maanden gesteld worden door de betogers in Marokko. Veel Belgische Marokkanen komen uit de Rif en hebben begrip voor de situatie, zegt Vlaams Parlementslid Yamila Idrissi (SP.A) in "De afspraak" op Canvas.

Wat is de Rif?

De Rif situeert zich in het Noorden van Marokko. Het gebied strekt zich uit van Cap Spartel in het Westen tot de rivier Moulouya in het Oosten en werd decennialang achtergesteld onder de vorige koning Hassan 2.

Hoe is het gestart?

Het protest startte toen in oktober vorig jaar visverkoper Mohcine Fikri stierf. Fikri werd geplet in een vuilniswagen in de kustplaats Al Hoceima toen hij zijn in beslag genomen goederen probeerde terug te krijgen. Mensen kwamen op straat als protest tegen de dood van de visverkoper. In eerste instantie probeerde de overheid de betogingen te bedaren door de verantwoordelijken van de dood van de visverkoper te arresteren, maar de grieven van de betogers lagen dieper.

Wat willen de betogers?

De dood van Fikri was de laatste druppel voor de inwoners Al Hoceima en omstreken. Het Rifgebied, waar Al Hoceima deel van uitmaakt, werd decennialang achtergesteld onder de vorige koning Hassan 2 door spanningen tussen de koning en de plaatselijke Berberpopulatie, schrijft Newsweek. De werkloosheid in de Rif is er ook veel hoger dan in de rest van Marokko. De mensen willen veranderingen en eisen onder andere een einde aan de marginalisering van de gemeenschap, de bestrijding van corruptie, een betere infrastructuur en de bouw van een ziekenhuis. De laatste tijd zijn de betogingen verspreid tot buiten de Rif, tot zelfs Casablanca en de hoofdstad Rabat.

Een betoger en haar kind houden een foto vast van Nasser Zafzafi.
epa Een betoger en haar kind houden een foto vast van Nasser Zafzafi.

Reactie van de Marokkaanse regering

De regering beloofde om te luisteren naar de grieven van de betogers, maar daar hebben de betogers hebben geen vertrouwen in. In 2011 beloofde de Marokkaanse regering al een nieuwe Marokkaanse grondwet toen mensen de straat op kwamen naar aanleiding van de Arabische Lente, schrijft De Wereld Morgen. Dat is nog steeds niet gebeurd. De demonstranten willen nu dat de koning een delegatie naar de regio stuurt. De overheid reageerde met repressies en het arresteren van hun leider, Nasser Zafzafi. Zafzafi werd op 29 mei opgepakt omdat hij een preek van een imam verstoorde in de moskee Mohammed V in de stad al-Hoceima. Volgens het aanhoudingsbevel wordt Zezafi verdacht van "beledigen van een predikant", "het hanteren van een provocatief discours" en "het zaaien van onrust".

Amnesty International hekelt massa-arrestaties

Volgens Amnesty International zijn er massa-arrestaties uitgevoerd in de Rif, waarbij sommige arrestanten geen toegang kregen tot een advocaat of werden mishandeld door politieagenten. Tussen 26 en 31 mei alleen al hebben veiligheidsdiensten 71 mensen gearresteerd na protesten.  Amnesty International vreest dat vreedzame betogers en bloggers die op sociale media verslag uitbrachten van de demonstaties zullen worden beschuldigd en terecht zullen moeten staan voor misdrijven tegen de veiligheid van de staat. "We vrezen dat deze arrestatiegolf een bewuste poging is om betogers in de Rif te straffen voor maanden van vreedzame betogingen", zei Heba Morayef van Amnesty International vorige maand. "Het is essentieel dat de Marokkaanse autoriteiten het recht op vrijheid van meningsuiting en het recht om vreedzaam te betogen respecteren. Personen die beschuldigd worden van een wettelijk erkend misdrijf, moeten toegang krijgen tot een eerlijk proces. De autoriteiten moeten er ook voor zorgen dat vreedzame activisten niet veroordeeld worden voor gefabriceerde feiten, als straf voor hun deelname aan de demonstraties in de Rif."

Politie schoot traangas op betogers in Al Hoceima tijdens schermutselingen na een betoging.
afp Politie schoot traangas op betogers in Al Hoceima tijdens schermutselingen na een betoging.