Waarom je geen glazen bol nodig had om de coup in Thailand te voorspellen

REUTERS
Het leger dat de macht grijpt en verzoeningsgesprekken tussen politieke kampen die mislukken. De alarmcode rood-toestand waarin Thailand zich momenteel bevindt mag niet verbazen. De kroniek van een aangekondigde coup, volgens nieuwsplatform Bloomberg.

Thailand is een welvarende natie met sterke banken, moderne bedrijven, een bloeiende toerismesector, een groeiende middenklasse en andere typische kenmerken van een succesvolle democratie. Maar laat het nu net democratie zijn die de Thai sinds jaar en dag moet missen.

Thailand is in haar moderne geschiedenis zodanig vaak met coups geconfronteerd dat academici de laatste 82 jaar als het 'Thaise coupseizoen' omschrijven. Tussendoor waren gewelddadige politieke afrekeningen schering en inslag. De coup die momenteel woedt, bevat dodelijke straatprotesten, processen rond corruptie met een politiek tintje en een leger dat de macht grijpt na woelige verkiezingen. In tegenstelling tot quasi alle andere activisten wereldwijd, vragen die in Thailand trouwens mínder democratie.

In tegenstelling tot quasi alle andere activisten wereldwijd, vragen die in Thailand trouwens mínder democratie.

De Rode Hemden
De drijfveer voor de Thaise militaire coup is het herstellen van de vrede nadat concurrerende politieke groepen er niet in geslaagd zijn om een oplossing te vinden voor de crisis. Eerste minister Yingluck Shinawatra werd eerder deze maand uit haar functie ontheven door het Grondwettelijk Hof. Meer dan 100.000 anti-regeringsbetogers gingen  toen de straten van Bangkok op omdat aanhangers van de regering het pleit dreigden te winnen.

De activisten bonden de strijd aan met de regeringsgezinde Rode Hemden, die Yingluck en haar broer, voormalig premier Thaksin Shinawatra, door dik en dun steunen. Thaksin werd tijdens de vorige coup in 2006 verdreven, maar had desondanks vanuit het buitenland nog een stevig zegje in de Thaise politiek via zijn zus en haar Pheu Thai-partij.

Deze Rode Hemden zijn een doorn in het oog van de Thaise middenklasse.
AFP Deze Rode Hemden zijn een doorn in het oog van de Thaise middenklasse.

Thaise economie veerkrachtig
Thailand heeft een dozijn coups gekend sinds het einde van de eeuwenlange heerschappij van de koningen in 1932. Die eindigde met een uiterst bloedige coup die het Koninkrijk van Siam heeft omgevormd tot een constitutionele monarchie. De Thaise economie werd er weer bovenop geholpen door de Verenigde Staten als wederdienst voor de Thaise hulp in de campagne tegen het communisme. De Thaise economie heeft zich in de 20ste en begin 21ste eeuw tout court veerkrachtig getoond, ook na de Aziatische monetaire crisis in 1997, de allesverwoestende tsunami in 2004 en de kolkende overstromingen in 2011.

Maar politiek ging het Thailand dus steeds minder voor de wind. Opeenvolgende regeringen werden veelvuldig vervroegd tot ontslag gedwongen door het leger of de rechterlijke macht.

Thailand heeft een dozijn coups gekend sinds het einde van de eeuwenlange heerschappij van de koningen in 1932

Splitsing land dreigt
Bangkoks stedelijke middenklasse denkt er niet aan om de strijd tegen Thaksin te staken. De activisten verwerpen het idee dat zij de democratie in de kiem willen smoren; ze zijn er naar eigen zeggen gewoon op uit het beschadigde politieke systeem te herstellen en het van Thaksins invloed te ontdoen. Thaksins aanhangers zijn het op hun beurt beu dat 'hun' opeenvolgende verkiezingsoverwinningen niet door de middenklasse gerespecteerd wordt en gaan dan ook over tot geweld.

De meest vreedzame oplossing lijkt een overheveling van bevoegdheden naar de regionale overheden, de minst vreedzame een opsplitsing van het land, of zelfs een burgeroorlog. De 86-jarige koning Bhumibol Adulyadej zou een sleutelrol kunnen spelen in het vreedzaam beslechten, maar wordt daar op dit moment te zwak voor geacht.

Heeft de Thaise koning Bhumibol Adulyadej de sleutel in handen?
REUTERS Heeft de Thaise koning Bhumibol Adulyadej de sleutel in handen?