Waarom de electorale aardverschuiving in India belangrijker is dan u denkt

Aanhangers van Narendra Modi
AP Aanhangers van Narendra Modi
"India heeft gewonnen" Zo luidt de tweet die Narendra Modi deze morgen de wereld heeft ingestuurd. Modi en zijn Bharatiya Janata-partij (BJP) hebben de Congrespartij, die decennialang aan de macht was, een electorale pandoering van jewelste verkocht. Maar wat betekent dat voor het internationale politieke toneel?

Narendra Modi, een selfmade politicus die in zijn twintiger jaren thee aan pendelaars verkocht, heeft 'zijn' Bharatiya Janata-partij naar een klinkende overwinning geloodst. Voor het eerst in drie decennia heeft één enkele partij het recht om een meerderheid van de zetels in het Indische parlement te claimen. De Congrespartij blijft met haar slechtste resultaat ooit verweesd achter.

Modi's overwinning komt er na een geladen kiescampagne waarin hij Sonia Gandhi's Congrespartij in bevlogenheid heeft overklast. Aan beloftes bij Modi geen gebrek: hij ijvert voor een snelle economische groei, goed bestuur tout court en een regime dat zich godsdienstig neutraal opstelt.

Geen ver-van-ons-bedshow
In de lawine aan berichtgeving rond het overlijden van oud-premier Jean-Luc Dehaene dreigt dit historische verkiezingsresultaat in de Belgische media te vervallen tot een fait divers, maar vergis u niet, de eclatante overwinning van Narendra Modi heeft ook voor u, wereldburger, consequenties. Voor de wereldpolitiek tout court.

India is een land rijk aan economische machtsattributen: het beschikt over een sterk uitgebouwde technologische industrie, een dienstensector en bijzonder competitieve ondernemingen. De laatste jaren heeft het BRIC-land zijn economische macht in toenemende mate naar militaire vertaald. Door militaire oefeningen met Japan, de Verenigde Staten en Israël heeft Delhi zijn regionale militaire aanwezigheid versterkt. Grootmachtallures zijn niet veraf.

Aziatische conflicthaarden
Op het Aziatische continent is India sinds jaar en dag in twee conflicthaarden verwikkeld. Vooreerst met Pakistan omwille van territoriale disputen, de grensregio Kasjmir als hoofdtwistpunt. Pijnlijk dieptepunt vormen de bloedige aanslagen in Mumbai van 2008 en 2011. Dat beide landen over kernwapens beschikken maakt de situatie vrij precair, maar het moet gezegd, de respectievelijke regeringen ondernemen wel toenaderingspogingen. Tot nog toe.

De tweede broeihaard waarin Delhi verwikkeld is, is met die andere Aziatische reus op lemen voeten: China. Vooral de assertiviteit van de Chinezen op maritiem vlak kan in India maar op bijster weinig begrip rekenen. Maar ook hier luidt het van 'slaan en zalven'. De Indische regering heeft reeds veelvuldig ingezet op nauwere relaties met haar grootste buurland. Tot nog toe.

Pakistaanse terroristen richtten in 2008 en 2011 een bloedbad in Mumbai aan.
REUTERS Pakistaanse terroristen richtten in 2008 en 2011 een bloedbad in Mumbai aan.

Ambigue houding
De vraag op menig diplomaats lippen luidt nu: welke koers gaat weldra nieuwbakken eerste minister Narendra Modi varen? Volgens sommige academici zal India's buitenlands beleid op continuïteit eerder dan grove verandering teren. Anderen spreken dan weer over "de vooravond van fundamentele verandering". Feit is wel dat Modi de voormalige Indische regering in het verleden heeft aangepakt omwille van haar lakse houding in tal van internationale kwesties, het door Pakistan gesteunde terrorisme op kop.

Ook de houding tegenover de Verenigde Staten zal er één zijn die baadt in ambiguïteit. De twee zijn dan wel tot elkaar veroordeeld om tegenwicht te bieden tegen de Chinese opgang, feit is wel dat onder de regering-Obama de belangstelling voor een geprivilegieerd partnerschap met India compleet weggedeemsterd is. De weigering door de VS om Modi een visum te verlenen omwille van zijn betrokkenheid bij bloedige rellen in Gujarat in 2002, zal een toenaderingspoging eveneens bemoeilijken.

Wordt deze Narendra Modi de man van de verandering?
REUTERS Wordt deze Narendra Modi de man van de verandering?

Eén luttele pagina
Of Modi de man van de verandering dan wel de continuïteit op het vlak van Indisch buitenlands beleid wordt: één groot vraagteken. Uit zijn programmaboekje, waarmee hij verkozen is,  raken we niet veel wijzer. Slechts één luttele pagina is immers opgedragen aan India's externe relaties. Maar Modi is vastberaden om India terug op de geopolitieke kaart te zetten en of dat ten koste dan wel met de grootmachten zal zijn, blijft koffiedik kijken. Hoe dan ook, een dergelijke machtsverschuiving zal niet onopgemerkt blijven. Niet voor de Indiër, niet voor de Amerikaan, niet voor ieder wereldburger.