VTM Nieuws spreekt met Belgen in grootste IS-gevangenis in Syrië

VTM Nieuws
VTM Nieuws-oorlogsjournalist Robin Ramaekers en -cameraman Lennert Potums zijn de afgelopen dagen als eerste Belgische journalisten binnen geraakt in de “vergeetput” van al Hasakah, de grootste IS-gevangenis van Syrië. Onze ploeg kon er spreken met Belgische IS-gevangenen die nooit eerder spraken. Het verslag en de interviews ziet en leest u vanaf morgen op HLN.be en op VTM Nieuws.

Tussen de 10 en de 20 Belgische mannen. 30 tot 40 vrouwen. En 68 minderjarigen met minstens één Belgische ouder. Dat is de voorzichtige balans van het aantal Belgische IS-ers dat vandaag nog in de Koerdische kampen en gevangenissen in het noorden van Syrië zit. Echt concrete cijfers zijn er niet, simpelweg omdat niemand het precies weet. 

OCAD, het Belgische orgaan voor de dreigingsanalyse, zegt het zo: de cijfers zijn evolutief, rekening houdend met de chaotische toestanden in de kampen en de identificatie die niet evident is. De Belgische veiligheidsdiensten blijven weg uit Syrië. De Koerden sparen hun informatie op voor mensen die de moeite doen om tot hier te komen. Dus trokken we voor VTM Nieuws en HLN zelf naar het noorden van Syrië op zoek naar antwoorden daar waar ze zich bevinden: bij de Belgische gevangenen, hun vrouwen en hun kinderen. 

Het blijkt geen eenvoudige missie. Er is de constante dreiging waar de Koerden in het noorden van Syrië mee geconfronteerd worden sinds het begin van het Turkse offensief nu twee maanden geleden. Bovendien zijn de kampen van Al Hol en Al Roj broeihaarden geworden van heroplevend extremisme. Om de haverklap zijn er uitbraken doordat de bewaking door de Koerdische strijdkrachten tot een minimum is herleid. Het kamp van al Hol telt niet minder dan 70.000 gevangen vrouwen en kinderen. Ook de gevangenissen voor de mannelijke IS-strijders barsten uit hun voegen. De grootste in al-Hasakah huist 5000 gevangenen uit 25 verschillende landen.

Sinds een paar weken krijgen buitenlandse journalisten mondjesmaat toegang tot wat in feite echt de laatste bolwerken van IS zijn. Dag na dag wordt beslist wie er waar een paar uur binnen mag. De omstandigheden in de kampen en gevangenissen zijn zo slecht dat er elke dag nieuwe incidenten worden gemeld. Massale uitbraakpogingen, afrekeningen tussen de fanatieke en de minder overtuigde IS’ers, ziekte, moord en zelfmoord.

De veiligheidssituatie zorgt ervoor dat de deuren soms dagenlang dicht gaan voor de buitenwereld. Wij kregen alvast toestemming om binnen te mogen in de grootste gevangenis van allemaal: de zogenaamde vergeetput van al-Hasakah. We worden naar een groot anoniem schoolgebouw gereden enkele kilometers buiten de stad. Er is niets dat ook maar doet vermoeden dat dit een gevangenis is. Geen prikkeldraad, geen tralies, geen wachters voor de poort. Eenmaal binnen worden we door de gevangenisdirecteur ontvangen en mogen we ons lijstje afgeven van Belgen die we zouden willen zien. Een half uur later worden we opgehaald. Er zijn er drie die ze voor ons hebben gevonden. 

Verslag van bij de gevangen IS-Belgen in Syrië, vanaf morgen op VTM Nieuws en op HLN.be.