Voorganger vulkaan Anak Krakatau barstte in 1883 al uit: knal 5.000 kilometer ver te horen, schokgolf drie keer de wereld rond, 36.000 doden

Vloedgolf van 46 meter

De Anak Krakatau.
EPA De Anak Krakatau.
Het gebied in Indonesië dat getroffen is door een tsunami, is seismisch heel erg acief. Er zijn veel aardbevingen en vulkaanuitbarstingen. 

De dodelijke tsunami werd waarschijnlijk veroorzaakt door een onderzeese aardverschuiving bij de vulkaan Anak Krakatau. Die ligt tussen Java en Sumatra in. Het eiland is behoorlijk nieuw: het ontstond pas in 1927. Het eiland is gevormd door de magma uit een onderzeese vulkaan.

Anak Krakatau betekent Kind van Krakatau. Op dezelfde plek lag eerder namelijk de vulkaan Krakatau. Die barstte in augustus 1883 uit, een van de grootste erupties in de moderne tijd. Dat gebeurde met vier explosies en die waren zo hevig dat de vulkaan zichzelf vernietigde. De knal was bijna 5.000 kilometer verderop, voor de kust van Afrika, nog te horen. Het is een van de hardste geluiden ooit gemeten. De ontploffing had een kracht van 200 megaton of 13.000 keer zo groot als de atoombom op Hiroshima in 1945, de schokgolf ging drie keer de wereld rond.

Door de aardverschuivingen ontstonden ook enorme tsunami's. De plaats Merak op Java werd verwoest door een
vloedgolf van 46 meter hoog. Krakatau viel toen onder Nederlands gezag, net als de rest van Nederlands-Indië. De Nederlandse autoriteiten schatten dat er 36.000 doden vielen.

Lees ook: LIVE. 222 doden en minstens 843 gewonden door tsunami Indonesië: schokkende beelden tonen hoe vloedgolf inslaat tijdens concert

Maar daar hield de ramp niet op. Want ook de rookwolken van de Krakatau, vol zwaveldioxide, trokken de hele wereld over. Die hielden zonlicht tegen. Gemiddelde temperaturen aan de andere kant van de wereld zakten met meer dan een graad. De lucht was jarenlang donkerder dan gebruikelijk en pas in 1888 had de planeet zich hersteld.

Op tweede kerstdag 2004 werd Indonesië ook getroffen door een tsunami. Die ontstond door een aardbeving met een kracht van 9,1, een van de grootste bevingen aller tijden. Het epicentrum lag ten westen van Sumatra, zo'n 1500 kilometer van Anak Krakatau. De vloedgolven gingen de hele Indische Oceaan over en er stierven meer dan een kwart miljoen mensen, van wie meer dan de helft in Indonesië. Onder de doden waren 36 Nederlanders.

Deze foto van de vulkaan werd al op 24 september genomen vanuit het ruimtestation ISS.
EPA Deze foto van de vulkaan werd al op 24 september genomen vanuit het ruimtestation ISS.
De vulkaan in juli van dit jaar.
EPA De vulkaan in juli van dit jaar.



14 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Juliaan Van Reeth

    @Gerard Braeckmans: Als de mens iets kon veranderen aan het klimaat dan hadden we dat al lang gedaan, zowel in positieve als negatieve zin. Ik weet niet waar jij woont maar ik leef in ieder geval niet op een vuilbak. Je gaat het niet geloven maar volgens de Curieuze Neuzen woon ik in één van de gezondste straten van het land en 80% van de mensen hier rijdt met een diesel. Nou jij?

  • Gerard Braeckmans

    "De invloed van de mens is te verwaarlozen." zegt Juliaan Van Reeth. Dat kan goed zijn best, maar dat wil niet zeggen dat we er niets aan moeten doen. We leven op een vuilbak bij manier van spreken. Er is geen enkel diersoort (want dat zijn we tenslotte) die zijn biotoop zo vervuilt als de mens.

  • Jean-Pierre Vega

    Yellowstone, dat wordt de zwaarste catastrofe ooit. Binnen 10000 jaar? 1000? Morgen?

  • Filip Catz

    Op de foto van uit ISS zijn de contouren van de oude vulkaan mooi zichtbaar. De mond van de Anak ligt precies middenin de oude Krakatau. Wellicht is het de lavapijp van de oude vulkaan die terug actief geworden is. Hopelijk wordt deze uitbarsting niet zo heftig als de vorige, of het zouden duistere tijden kunnen worden, letterlijk èn figuurlijk.

  • Peter Schijven

    @Jan Van Overveldt, de hongersnood in Ierland werd veroorzaakt door de aardappelziekte, niet door de uitbarsting van de Krakatau. Die was pas later.