Von der Leyen uit kritiek op 'elk voor zich'-reflex in Europa bij uitbraak corona-epidemie

"Wanneer we er in Europa echt voor elkaar moesten zijn, hebben er in het begin te veel enkel aan zichzelf gedacht", betreurt Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
REUTERS "Wanneer we er in Europa echt voor elkaar moesten zijn, hebben er in het begin te veel enkel aan zichzelf gedacht", betreurt Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft donderdag tijdens een speciale zitting van het Europees Parlement uitgehaald naar de eerste reacties van de lidstaten op de uitbraak van de corona-epidemie. "Wanneer we er in Europa echt voor elkaar moesten zijn, hebben er in het begin te veel enkel aan zichzelf gedacht", betreurde ze. Maar volgens de Duitse is de trend aan het keren. 

Ook von der Leyen kon amper vatten hoezeer de wereld is veranderd sinds ze ruim twee weken geleden voor het laatst het Europese halfrond toesprak. 

Obstakels

“In een vingerknip werd een virus dat opdook aan de andere kant van de wereld een dodelijke pandemie met tragische gevolgen, ook hier in Europa”, stelde de Commissievoorzitter vast. Europa is uitgegroeid tot het epicentrum van de pandemie, met meer dan tienduizend doden. 

De lidstaten, die bevoegd zijn voor volksgezondheid en de handhaving van de openbare orde op hun grondgebied, reageerden in verspreide slagorde op de verspreiding van het virus, met grenssluitingen en beperkingen op de export van mondmaskers en ander medisch materiaal naar andere lidstaten. 

“Een crisis zonder grenzen kan niet opgelost worden door obstakels tussen ons op te werpen”, betoogde von der Leyen. “Toch was dit de eerste reflex van vele lidstaten. Dat slaat nergens op.”

Solidariteit

Von der Leyen kreeg bijval van de grootste politieke families in het halfrond. “Het zijn niet de Europese instellingen die falen, maar de solidariteit tussen de nationale regeringen”, fulmineerde de Spanjaard Esteban Gonzalez Pons van de christendemocratische en conservatieve EVP. De Fransman Nicholas Bay van het uiterst rechtse ID daarentegen stelde vast dat enkel lidstaten in deze crisis efficiënt kunnen optreden. “Dit is de laatste nagel in de doodskist van een supranationale en impotente bureaucratie.”

De zaken zijn aan het verbeteren en de lidstaten zijn elkaar beginnen helpen, om zichzelf te helpen. Europa is nu echt aan het opstaan

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen

Helpen

Maar volgens von der Leyen is de voorbije weken ook bij nationale regeringen het besef gegroeid dat geen enkele lidstaat deze pandemie alleen de baas kan. Zo kan geen enkele lidstaat volledig zichzelf behelpen wanneer het bijvoorbeeld aankomt op de bevoorrading van medicijnen en medisch materiaal. “De zaken zijn aan het verbeteren en de lidstaten zijn elkaar beginnen helpen, om zichzelf te helpen. Europa is nu echt aan het opstaan.”

Haar Commissie werkt nu aan een Europese strategische voorraad en organiseerde gemeenschappelijke openbare aanbestedingen voor beschermende uitrusting. Onder druk van Brussel zijn exportbeperkingen op medisch materiaal binnen Europa teruggeschroefd en maatregelen genomen om het grensoverschrijdende goederenverkeer op de eenheidsmarkt vlotter te laten verlopen. Ze stelde ook concrete signalen van solidariteit vast, zoals de overbrenging van patiënten uit het overbelaste Italië naar Duitsland, of van Frankrijk naar Luxemburg.

De topvrouw stelde ook concrete signalen van solidariteit vast, zoals de overbrenging van patiënten uit het overbelaste Italië naar Duitsland, of van Frankrijk naar Luxemburg.
AP De topvrouw stelde ook concrete signalen van solidariteit vast, zoals de overbrenging van patiënten uit het overbelaste Italië naar Duitsland, of van Frankrijk naar Luxemburg.

Toekomst

Maar Europa moet volgens von der Leyen ook de blik richten op de toekomst. De gezondheidscrisis en de sociaaleconomische storm brengen het continent op een existentieel “kruispunt”, dat grote gevolgen kan hebben voor het aanzicht van de democratieën, de welvaart en de verdeling ervan en de plaats van Europa op het wereldtoneel. 

“De beslissingen die we nu nemen, zullen nog lang herinnerd worden. En ze zullen de fundamenten van de Europese Unie van morgen bepalen”, zei von der Leyen, die later op de dag ook nog deelneemt aan een videoconferentie van de Europese staatshoofden en regeringsleiders.

Heruitvinden

Volgens Frédérique Ries van het liberale Renew beleeft Europa “een existentiële crisis” waarin ze zichzelf zal moet “heruitvinden”. “Business as usual” zal niet volstaan, aldus Ries, die pleitte voor een “Europees Marshallplan waarbij allicht taboes zullen moeten sneuvelen”. 

Ik hoor vandaag zeggen dat de EU alles zal doen om de euro te redden. Ik denk dat het tijd is om de mensen te redden

Marc Botenga van de uiterst linkse GUE

Marc Botenga van de uiterst linkse GUE kloeg de besparingen in de gezondheidszorg aan. “Ik hoor vandaag zeggen dat de EU alles zal doen om de euro te redden. Ik denk dat het tijd is om de mensen te redden. Whatever it takes voor ons openbaar gezondheidssysteem.” 

Johan Van Overtveldt van de conservatieve ECR tenslotte acht de tijd rijp om de oriëntering van de Europese uitgaven voor de komende jaren te herzien. “Als dat betekent dat andere programma’s zoals de Europese Green Deal moeten bijgestuurd worden, so be it.”

Stemming op afstand

Ries (MR), Botenga (PVDA) en Van Overtveldt (N-VA) waren de drie Belgische sprekers tijdens de buitengewone sessie van het Europese halfrond, die is georganiseerd om een aantal noodmaatregelen voor investeringen in gezondheidszorg en kmo’s en ter ondersteuning van luchtvaartmaatschappijen goed te keuren. Omdat de meeste parlementsleden vastzitten in hun thuisland, gebeurt dat voor het eerst ooit via een stemming op afstand. “De democratie mag niet opgeschort worden tijdens zo’n dramatische crisis”, betoogde voorzitter David Sassoli bij aanvang.

Lees ook: 

Nederlanders en Britten keren hun kar: dan toch strenge maatregelen (+)

Waarom Spanje zo hard getroffen wordt? Schuld van premier en boze vrouwen (+)

ANALYSE. Als het Westen geen leiderschap toont, vult China vacuüm (+)

Von der Leyen in het Europees parlement in Brussel.
EPA Von der Leyen in het Europees parlement in Brussel.



42 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Erwin Van Roy

    Om de EU te doen slagen moet je in alle EU landen de parlementen stoppen en de mensen in de Eu een parlement laten stemmen iedereen betaald dan belast gen aan de EU en elk land een groep van 10 a 20 mensen naar gelang de grote om de het land te sturen. Iedereen evenveel belastingen iedereen op zelfde leeftijd pensioen enzovoort een meegemaakt EU. Max een Max belastingêvoor iedereen gelijk bv 30% en dat mag ieder land apart Max tot 10% Extra innen zoals de vs systeem

  • walter destrycker

    altijd geweten een Europese eenheid zal pas na vele generaties misschien lukken.De landen dragen een geschiedenis van oorlogen, twisten, vetes en onderlinge geschillen en vooroordelen met zich mee en dat wordt op een eeuw tijd niet uit het geheugen gewist . Zeker niet als er ondertussen nog andere frustraties bijkomen want dan wordt de geschiedenis en de vooroordelen versterkt.

  • Ivo Vandeneynde

    Ik ben weer eens beschaamd om bij de EU te horen. Geen greintje solidariteit is er nog. Net in deze periode is dit nodig. De EU us een stille dood bezig en corona is de fatale doodsteek. Ik ben heel mijn volwassenen leven fervent voorstander van de EU geweest maar wat ze de laatste 5 jaar laten zien en (niet) doen is ronduit beschamend!!

  • Rene Philips

    Europa, één groep poenpakkers met groot boerenverstand.

  • Gerard Braeckmans

    Het wordt duidelijk dat 'Europa' op bepaalde punten geen enkel nut heeft. Zoals gezondheid. Het is zelfs zo dat elk land moet doen naaa goeddunken. Dus daar doen ze het zo en op een ander anders.