Aantal asielaanvragen in ons land blijft stijgen: "Veel minderjarigen uit Afghanistan"

Commissaris-generaal voor vluchtelingen en staatlozen, Dirk Van den Bulck.
BELGA Commissaris-generaal voor vluchtelingen en staatlozen, Dirk Van den Bulck.
Het aantal vluchtelingen dat asiel aanvraagt in ons land blijft toenemen. Bovendien blijkt ook het erkenningspercentage in stijgende lijn: "Maar liefst 59 procent van de asielzoekers heeft nood aan bescherming", zegt Dirk Van den Bulck, hoofd van het Commissariaat-Generaal voor Vluchtelingen en Staatlozen. Van den Bulck pleit dan ook niet voor een asielstop. "We moeten vooral inzetten op een snel en geïntegreerd beleid, en op de versterking van de opvang aan de buitengrenzen." Dat zegt hij in 'De Ochtend' op Radio 1.

Met een totaal van 22.000 ligt het aantal asielaanvragen in ons land dit jaar beduidend hoger dan enkele jaren geleden. Bovendien blijft dat aantal gestaag stijgen. In september kwamen er zo maar liefst 4.800 aanvragen binnen. In oktober was er een kleine daling van 12 procent, maar die lijkt in november weer verdwenen te zijn: "De laatste dagen stijgt vooral het aantal personen afkomstig uit Afghanistan enorm", zegt Dirk Van den Bulk. Veel van die Afghanen blijken zich bovendien - al dan niet ten onrechte - voor te stellen als minderjarigen. Het aantal alleenstaande Irakese mannen die zich aanmelden, is dan weer beduidend lager.

Dat zou wel eens te maken kunnen hebben met het consequente weigeringsbeleid van mensen die geen nood hebben aan bescherming.  Enkele weken geleden besliste het Commissariaat immers om niet zomaar alle Irakezen uit Bagdad automatisch bescherming te geven. Een beleid dat ook wordt doorgetrokken naar andere landen. "Wanneer het duidelijk is dat mensen geen nood hebben aan bescherming, treffen we consequent weigeringsbeslissingen. Op die manier willen we voorkomen dat mensen die geen recht hebben op asiel toch tot in Europa afreizen."

'Mensen waarvan duidelijk is dat ze geen nood hebben aan bescherming, worden consequent geweigerd'

Dirk Van den Bulck, commissaris-generaal voor vluchtelingen en staatlozen

Vrijwillige terugkeer

Ook voor de nieuwe instroom aan Afghanen moet goed bestudeerd worden of ze al dan niet in nood verkeren. "Afghanistan is een land in oorlog, waar de situatie weliswaar duidelijk problematisch is, maar niet van die aard dat elke persoon afkomstig uit dat land ook bescherming nodig heeft." Om het migratiebeleid in ons land zo vlot mogelijk te laten verlopen, pleit Van den Bulck er dan ook voor dat het Commissariaat vooral consequent inzet op een geïntegreerd beleid, waarbij vrijwillige en gedwongen terugkeer belangrijke ankerpunten zijn. 

"Wanneer blijkt dat mensen geen recht hebben op asiel, en dat hen slechts een illusie werd voorgehouden, zijn ze vaak zelf bereid vrijwillig naar hun land van herkomst terug te keren." 

Ook het percentage dat wél in aanmerking komt voor asiel blijkt echter in stijgende lijn te zitten. "Het erkenningspercentage ligt in ons land op dit moment op 59 procent, dat is bijzonder hoog, zeker in vergelijking met pakweg twee à drie jaar geleden toen het nog slechts 25 procent bedroeg", zegt Van den Bulck. "Er zijn dus bijzonder veel mensen die met recht komen aankloppen, maar ook nog altijd een groot aantal ongerechtigden."

Asielzoekers in de rij voor een aanvraag bij de Dienst Vreemdelingenzaken.
Eric de Mildt Asielzoekers in de rij voor een aanvraag bij de Dienst Vreemdelingenzaken.

Asielstop?

Pleiten voor een asielstop - zoals men in Zweden doet - doet Van den Bulck echter niet. "Onze situatie is fundamenteel anders als die van Zweden. Het aantal asielaanvragen ligt daar al jaren drie keer hoger dan in de meeste andere Europese landen." En de laatste maanden scheert de asielcrisis er pas echt hoge toppen: op één maand tijd kreeg het land meer dan 24.000 aanvragen te verwerken. "Dat is meer dan ons land in een heel jaar. Europa moet dan ook dringen bekijken hoe in die ongelijke situatie verandering kan worden gebracht", aldus Van den Bulck. 

Daarnaast is de commissaris-generaal ook groot voorstander van een Europese versterking van de asielprocedures aan de buitengrenzen. "De opvang aan de buitengrenzen moet beter georganiseerd en ondersteund worden, bijvoorbeeld door grote kampen op te richten in Griekenland. Dit niet alleen om de verwerking van aanvragen binnen de verschillende lidstaten vlotter te laten verlopen, maar ook om drama's in de Balkan bij het aantreden van de winter te voorkomen."

'Onze situatie verschilt fundamenteel van die in Zweden: dat land kampt al jaren met een asielaanvraag die drie keer hoger ligt dan elders'

Dirk Van den Bulck, commissaris-generaal voor vluchtelingen en staatlozen

Screening van verdachte individuen

Of ons land ook voorbereid is op de mogelijke infiltratie van IS-leden onder de vluchtelingen? "We zijn daar zeker voor beducht en ook op voorbereid. Niet alleen het commissariaat trof maatregelen, maar ook andere betrokken diensten deden dat: de Belgische inlichtingendiensten, de politiediensten en de Dienst Vreemdelingenzaken." Van den Bulck benadrukt dat er een blijvende aandacht is voor de screening van individuen die er mogelijk terroristische motieven op nahouden: "We bekijken voortdurend hoe we dat type persoon uit de massa kunnen oplichten en ook na aankomst nog verder kunnen opvolgen."