Verkiezingsmoeheid speelt Spanjaarden parten: opkomst valt tegen

AFP
De opkomst voor de parlementsverkiezingen in Spanje valt tot nog toe tegen. Rond 14 uur bracht 38,8 procent van de kiezers zijn stem uit, aldus het Spaans ministerie van Binnenlandse Zaken. In april stond dat percentage bij de eerdere verkiezingen op dat tijdstip op 41,5.

De Spanjaarden trekken vandaag voor de tweede keer dit jaar en voor de vierde keer in vier jaar naar de stembus. Interim-premier Pedro Sánchez, van de socialistische PSOE, zag zich in september genoodzaakt nieuwe verkiezingen uit te schrijven, omdat hij na de stembusgang in april onvoldoende steun kon vinden om een regering te vormen. 

Het is twijfelachtig of een nieuwe stembusgang wel een duidelijke winnaar zal opleveren. Het zijn de vierde parlementsverkiezingen in vier jaar. 

Moeilijke regeringsvorming

De PSOE won de verkiezingen in april met 123 van de 350 zetels en is ook nu weer de favoriet. Uit de peilingen blijkt dat het politieke landschap wederom erg verdeeld is en dat een regering vormen weer moeilijk gaat worden.  Enkel een coalitie tussen de sociaaldemocraten van PSOE en de conservatieven van PP zou een ruime meerderheid opleveren, maar Sanchez heeft die optie al categoriek van tafel geveegd.

Al vier jaar lang moet Spanje, de vierde economie van de EU, het doen met regeringen in lopende zaken of minderheidsregeringen. Sanchez nam het in juni vorig jaar over met een minderheidsregering, en hoopte op een steviger mandaat van de kiezer bij de verkiezingen van ruim een half jaar geleden. Zijn partij won wel stevig, maar eindigde ver van een meerderheid in het parlement. Hij slaagde er bovendien niet in over links een coalitie te sluiten. De gesprekken liepen spaak toen Podemos-leider Pablo Iglesias maar bleef aandringen op een echte coalitieregering, met eigen ministers, terwijl Sanchez aanstuurde op een minderheidsregering met steun van Podemos en regionale partijen.

Er werd geen vergelijk gevonden, en dus werd Sanchez’ voorstel eind juli weggestemd. Na bijna vijf maanden onderhandelen schreef koning Felipe nieuwe verkiezingen uit. 

Separatisme

Net als bij de mislukte regeringsvorming van afgelopen zomer, zullen ook nu weer regionale partijen een rol kunnen spelen. Dat belooft nog moeilijker te worden, nu de separatistische kwestie recent nog verder aan belang gewonnen heeft. Aan de ene kant staan het extreemrechtse Vox, dat aan populariteit wint en niet wil dat aan de Spaanse eenheid geraakt wordt, aan de andere kant staan verschillende regionale partijen die meer onafhankelijkheid willen, maar die wel nodig zullen zijn voor een meerderheid in het parlement. Door de Spaanse politiek lopen nu drie breuklijnen, aldus Federico Santi, analist bij Eurasia Group. Behalve de traditionele tegenstelling tussen links en rechts is dat sinds kort ook de separatistische kwestie en een anti-establishmentsfeer.

Die spanningen werden nog verder versterkt na de celstraffen waartoe een tiental Catalaanse separatisten enkele weken terug werden veroordeeld. Slechts een paar dagen voor de verkiezingen ging Sanchez hierover nog serieus uit de bocht, in een poging centrumkiezers voor zich te winnen. Sanchez had in een debat op maandag gegarandeerd dat de naar België gevluchte Carlos Puigdemont in Spanje berecht zou worden. Enkele dagen later werd hem gevraagd hoe hij dat zou doen, en hij gaf als antwoord dat het parket van de regering afhangt. Later trok hij die uitspraken, na zware kritiek, weer in.

Veiligheidsmaatregelen

In Catalonië zullen zondag forse veiligheidsmaatregelen gelden. Niet enkel 8.000 agenten van de Catalaanse politiemacht Mossos d’Esquadra maar ook 4.500 leden van de nationale politie en de Guardia Civil zullen de veiligheid en orde tijdens de verkiezingsdag bewaken. Er zijn in de regio al een aantal weken massaprotesten aan de gang die enkele keren op geweld uitdraaiden. Dat geweld deed de aanhang van Vox nog verder groeien: wat Vox-leider Santiago Abascal betreft moeten separatistische partijen gewoon verboden worden.

De recente opgraving van dictator Franco, een campagnethema van Sanchez’ PSOE, is een ander thema waarop het extreemrechtse Vox zich profileert. Voor Abascal was de opgraving van het lichaam van de oud-dictator “heiligschennis”.

De stembureaus openen zondag om 9 uur, en stemmen kan tot 20 uur. Goed 37 miljoen Spanjaarden zijn stemgerechtigd.




2 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Jean De Grande

    De aap komt uit de mouw. De ten onrechte opgesloten Catalaanse vrijheidsstrijders als pasmunt voor samenwerking van de separatisten met sanchez.

  • robrecht Peeters

    Na wat de socialist Sanchez met Franco's resten uithaalde om zuiver electorale redenen zou hij wel eens van de kille kermis kunnen terugkomen met als grote winnaar de PP de partij van oud premier Aznar nu toch niet direct bekend als Franco vijandig gezind......