Verhofstadt wil visumvrij reizen Turken voorlopig niet goedkeuren

Guy Verhofstadt.
EPA Guy Verhofstadt.
Guy Verhofstadt, liberaal fractieleider in het Europees parlement, reageert bijzonder sceptisch op het voorwaardelijke groene licht dat de Europese Commissie aan Turkije heeft gegeven over het visumvrije reizen naar de EU. "In de afgelopen jaren zijn de Turkse antiterreurwetten misbruikt om journalisten brutaal aan te pakken. Zolang dit het geval blijft, kan het Europees Parlement de visumliberalisering onmogelijk goedkeuren", zo zegt hij in een reactie.

Turken met een biometrisch paspoort mogen vanaf juli zonder visum naar de EU reizen als het land eind juni aan alle 72 voorwaarden heeft voldaan. De Europese Commissie gaf Turkije hiervoor extra tijd. EU-burgers zullen voortaan ook geen visum meer nodig hebben om naar Turkije te reizen. "Turkije heeft een indrukwekkende vooruitgang geboekt, vooral de laatste weken", aldus vicevoorzitter Frans Timmermans. Er is nog veel werk te doen, maar Turkije kan het voor elkaar krijgen, zei hij. Daarom stelt hij aan de Raad en het Parlement voor om de visumvereisten af te schaffen als tegen eind juni ook die laatste stappen gezet zijn.

"Erdogan moet goede wil tonen"

Maar Verhofstadt zegt dat daar, zoals de zaken er nu voor staan, geen sprake van kan zijn. De liberale fractieleider laat weten dat zijn groep in principe altijd voorstander van visumliberalisering is geweest, maar alleen op voorwaarde dat Turkije aan alle eisen voldoet en dus ook de nodige wetswijzingen doorvoert. Verhofstadt is bijzonder bezorgd over de Turkse wetgeving ter bestrijding van terrorisme die gebruikt wordt om kritische journalisten - zowel in Turkije als Europa - het zwijgen op te leggen. "Persvrijheid en vrijheid van meningsuiting zijn fundamentele waarden van de Europese Unie. In de afgelopen jaren zijn de Turkse antiterreurwetten misbruikt om journalisten brutaal aan te pakken. Zolang dat het geval blijft, kan het Europees Parlement de visumliberalisering onmogelijk goedkeuren."

Turks premier Erdogan moet volgens de liberaal "zijn goede wil tonen door zijn aanklacht tegen de Duitse komiek Jan Böhmermann te laten vallen en door de Nederlandse journalist Ebru Umar terug naar huis te laten gaan. Hij moet eveneens stoppen met het vervolgen van meer dan 1.800 andere journalisten." Bovendien beklemtoont Verhofstadt dat Europa dringend zijn eigen lot in handen moet nemen: "We hebben onszelf afhankelijk van Sultan Erdogan gemaakt en dat is verre van in ons eigen Europees belang. We moeten stoppen met een beroep te doen op Turkije om de vluchtelingencrisis op te lossen."

'Erdogan moet zijn goede wil tonen door zijn aanklacht tegen de Duitse komiek Jan Böhmermann te laten vallen en door de Nederlandse journalist Ebru Umar terug naar huis te laten gaan'

Guy Verhofstadt

Vijf kwesties nog te regelen

Nog vijf belangrijke kwesties staan open in het debat: Turkije moet de strijd tegen corruptie opvoeren, beter samenwerken met Europol, en zijn wetten rondom databescherming en terrorismebestrijding in lijn brengen met Europese standaarden. Ook krijgt het land tot het eind van het jaar om te werken aan verbetering van biometrische paspoorten.

De Commissie stelt wel vast dat het praktisch niet haalbaar is om alle Turken een biometrisch paspoort te geven wanneer de visumvereisten over enkele weken zouden wegvallen. Daarom wordt met een tussenoplossing gewerkt. Hoe dan ook zullen enkel de houders van zo'n paspoort zonder visum naar Europa mogen reizen, benadrukte Timmermans.

Het visumvrij reizen maakt deel uit van de vluchtelingendeal tussen de EU en Turkije die in maart werd gesloten. Daarbij worden migranten die illegaal in Griekenland aankomen, teruggestuurd naar Turkije als ze geen asiel aanvragen of als hun aanvraag is afgewezen. Voor elke Syrische migrant die wordt teruggestuurd naar Turkije, vangt Europa een vluchteling op die wel een correcte asielaanvraag heeft ingediend.

Getty Images