Van Rompuy: "EU-top was moeilijk, maar vruchtbaar"

Herman Van Rompuy.
AFP Herman Van Rompuy.
Herman Van Rompuy is moe maar tevreden na de net afgelopen Europese top. "Het was een moeilijke top, maar wel vruchtbaar", zei hij. Niet alleen kwamen de leiders van de eurozone overeen om het noodfonds ESM banken rechtstreeks te laten herkapitaliseren, alle 27 gaven bovendien groen licht aan een groeipact.

"Als we investeerders naar obligaties van eurolanden willen lokken, moeten ze weten waar de economische en monetaire unie (EMU) over tien jaar zal staan", legde Van Rompuy uit.

Daartoe werd kort het EMU-toekomstrapport besproken van de president samen met Commissievoorzitter José Manuel Barroso, eurogroep-voorzitter Jean-Claude Juncker en ECB-voorzitter Mario Draghi opstelde. Er werd niet op de details ingegaan, wel werd afgesproken dat de vier voorzitters in oktober een interimrapport zullen voorleggen en tegen het eind van het jaar een eindverslag. In de zomer komt al een wetsvoorstel dat het Europees toezichtssysteem op de bankensector moet regelen.

Het ondenkbare is gebeurd
Een van de 'bouwstenen' van de EMU is een meer geïntegreerde financiële sector. "Het akkoord over de nieuwe rol voor het ESM is in dat opzicht een eerste resultaat van het rapport", zei Van Rompuy.

Commissievoorzitter Barroso zei het krachtiger: "Dit zijn beslissingen die enkele maanden geleden nog ondenkbaar waren."

Maar het blijft allemaal vaag: over de voorwaarden waartegen het ESM de banken precies zal kunnen herkapitaliseren, en over de "flexibele en efficiënte manier" waarop het ESM en het voorlopig noodfonds EFSF ingezet zullen kunnen worden om de rentelasten van noodlijdende eurolanden te doen dalen, is voorlopig weinig geweten.

Met hun concessies richting Italië en Spanje creëerden de Europese leiders ook de nodige goodwill om het pact voor groei en jobs goedgekeurd te krijgen. Immers, bij de herkapitalisering van de Spaanse banksector zal het ESM zijn status van bevoorrechte schuldeiser verliezen.

Al bij al staan daar weinig spectaculaire maatregelen in, wel zal op korte termijn 120 miljard euro gemobiliseerd worden voor "groeibevorderende maatregelen". Zo zal de Europese Investeringsbank meer armslag krijgen door een verhoging van het kapitaal met 10 miljard.

Hoofdrol voor Angela Merkel
Eens te meer was de hoofdrol op de top weggelegd voor Duits bondskanselier Angela Merkel. Dat ze zou toestaan dat het ESM banken rechtstreeks herkapitaliseert, zijn status van bevoorrecht schuldeiser naast zich neerlegt en actief tussenkomt op de obligatiemarkten, leek tot voor kort ondenkbaar.

Zelf benadrukt Merkel dat aan al die ingrepen stevige voorwaarden verbonden zijn, maar toch leeft de indruk dat ze serieuze toegevingen heeft gedaan.

Perceptie
De Europese leiders spreken die beeldvorming tegen. "Ik spreek niet over winnaars en verliezers, dat is toch altijd een kwestie van perceptie", zei bijvoorbeeld Herman Van Rompuy. In eigen land kreeg Merkel alvast een paar kritische opmerkingen van de socialistische oppositie. Merkel heeft daar steun nodig om vanavond het ESM-verdrag en het begrotingsverdrag door het parlement te sluizen, maar.

Maar de begrotingsspecialist van de SPD zei al: "wij stemmen niet voor iets dat we niet kennen". In de loop van de namiddag zag het er echter naar uit dat de SPD, die vooral verrast was door de demarche van Merkel, meer dan door de inhoud van de maatregelen, zoals voorzien voor beide verdragen zou stemmen. Eerder zei Merkel al: "We zijn onze filosofie trouw gebleven."

Hollande tevreden
Wie zonder meer tevreden is over de uitkomst van de top, is de Franse president François Hollande. Nu er een groeipact is, gaat hij "alle beslissingen die Europa aangaan" ter goedkeuring aan het Franse parlement voorleggen, kondigde hij aan. Naast het groeipact citeerde hij op een persconferentie het begrotingsverdrag, de financiële transactietaks en het bankentoezicht, mocht het nodig blijken dat over dat laatste een goedkeuring van de nationale parlementen nodig is.

"In mijn presidentscampagne heb ik gezegd dat ik wilde heronderhandelen wat al overeengekomen was. Deze top laat dat toe", zei Hollande. "We hebben nog niet alles bereikt, maar ik vind dat Europa geheroriënteerd is zoals het moest."