Turkije herdenkt mislukte coup en pakt tientallen IT'ers op

Een beeld uit Istanboel een jaar geleden, nadat Turken een tank hebben buitgemaakt op rebellerende soldaten.
epa Een beeld uit Istanboel een jaar geleden, nadat Turken een tank hebben buitgemaakt op rebellerende soldaten.
In Turkije worden vandaag herdenkingen van de mislukte poging tot staatsgreep vorig jaar gehouden. President Recep Tayyip Erdogan en premier Binali Yildirim hebben in Istanboel de Begraafplaats van de Martelaren bezocht waar vijftien van de omgekomen slachtoffers liggen.

De couppoging werd uitgevoerd door militairen en begon op de avond van 15 juli 2016. Het leidde tot massaal verzet onder de bevolking. De coupplegers misten ook voldoende steun onder militairen en politie. Het was de volgende dag al duidelijk dat de coup was mislukt. Er vielen ruim 240 doden en bijna 2.200 gewonden.

De Turkse president Erdogan.
epa De Turkse president Erdogan.

Het is nog steeds niet duidelijk wie en met welke motieven de bloedige couppoging heeft gewaagd. Erdogan wees een oude politieke rivaal, Fethullah Gülen, als het brein achter de couppoging aan. De in de VS wonende Gülen ontkent dat stellig.

Erdogan heeft de macht naar zich toe getrokken en vervolgt met harde hand mensen die mogelijk tot de aanhang van Gülen behoren. De voortdurende repressie die op de coup volgde, heeft tot grote spanning in het land zelf en in de relaties met andere landen geleid. Nederland en Oostenrijk hebben bijvoorbeeld Turkse politieke kopstukken geweigerd toe te laten die 15 juli wilden komen gedenken.

De Turkse leider en zijn partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AK) beklemtonen met de herdenkingen dat zij de lakens uitdelen. Hoogtepunt van de herdenkingen is de redevoering van Erdogan in het parlement in Ankara. Hij begint in de nacht van zaterdag op zondag om 01.32 uur (onze tijd) met zijn toespraak. Het is dan precies een jaar geleden dat coupplegers het parlementsgebouw bombardeerden.

Tientallen IT'ers opgepakt

De Turkse autoriteiten hebben ondertussen de aanhouding gelast van 105 IT'ers. Zij worden volgens staatspersbureau Anadolu verdacht van betrokkenheid bij de mislukte staatsgreep.

De politie heeft tot dusver zeker 52 van de verdachten opgepakt. Het gaat onder meer om oud-medewerkers van de wetenschappelijke onderzoeksraad Tubitak en een telecomautoriteit. Zij worden verdacht van het gebruik van Bylock, een app waarmee versleutelde berichten kunnen worden verstuurd. Volgens de Turkse regering wordt die app gebruikt door volgelingen Gülen.

Gisteren vaardigden de autoriteiten 72 arrestatiebevelen uit tegen medewerkers van universiteiten, onder wie een voormalig adviseur van oppositieleider Kemal Kilicdaroglu van de CHP.