Trump zal 8 miljard dollar aan muur spenderen via nationale noodtoestand

Forse kritiek op “machtsmisbruik”

Photo News
Amerikaans president Donald Trump zal vandaag om 10 uur lokale tijd (16 uur Belgische tijd) het compromis over de begroting tussen Democraten en Republikeinen ondertekenen. Tegelijkertijd zal hij ook de wet ondertekenen waarmee hij de nationale noodtoestand uitroept om zijn muur op de grens met Mexico te kunnen bouwen. Volgens bronnen in het Witte Huis zou Trump daarvoor 8 miljard dollar (7 miljard euro) weghalen bij andere departementen.

Volgens het akkoord dat Republikeinen en Democraten eerder deze week bereikten, krijgt Trump via de begroting slechts 1,37 miljard dollar voor de grensveiligheid. Zelf eiste hij 5,7 miljard. Nu hij zelf geld naar zijn geliefde project zal versluizen, zou Trump er dus nog een flinke smak bovenop doen. 

Volgens Trump speelt er langs de Amerikaans-Mexicaanse grens zowel een “humanitaire crisis” als een “crisis van nationale veiligheid”. Door formeel de noodtoestand af te kondigen, kan de president middelen vrijmaken voor de bouw van de muur zonder daarvoor eerst toestemming nodig te hebben van het Congres, dat in de regel zeggenschap heeft over de portefeuilles.

Trump zou de 8 miljard dollar bij verschillende departementen weghalen. Defensie zou de grootste brok moeten leveren, met 3,5 miljard dollar dat uit het militaire constructiebudget gehaald zou worden. Dat kan enkel via een noodtoestand. Ook zou het Pentagon 2,5 miljard dollar moeten afgeven van het ‘drugsverbod’-programma. Het departement van Binnenlandse Veiligheid zou 1,375 miljard dollar moeten bijdragen, het ministerie van Financiën 600 miljoen.

Het begrotingsakkoord werd gisteren goedgekeurd door de Senaat (83-16), later keurde ook het Huis van Afgevaardigden met een ruime meerderheid (300-128) de financieringswet goed die een nieuwe ‘shutdown’ van de federale overheid moet vermijden. De wet is nu doorgestuurd naar het Witte Huis ter ondertekening door de president. Trump zei eerder deze week dat hij “niet gelukkig” is met het compromis, maar zal de wet toch ondertekenen. 

De grens tussen Mexico en de VS in Tijuana, Mexico.
AP De grens tussen Mexico en de VS in Tijuana, Mexico.

“Machtsmisbruik”

Chuck Schumer, leider van de Democratische minderheid in de Senaat, noemt het plan van de president “machtsmisbruik”. “De afkondiging van de noodtoestand zou een wetteloze daad zijn, een ernstig misbruik van de macht van het presidentschap”, dat getuigt van een “onverhulde minachting voor de regel der wet en de autoriteit van het Congres”. 

Ook Nancy Pelosi, voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, reageerde scherp en dreigt met juridische maatregelen. “De situatie aan de grens is geen noodgeval”, beklemtoonde ze, “het is een humanitaire uitdaging voor onszelf.” Met de afkondiging ervan zou Trump overigens een precedent scheppen dat zowel door Democraten als Republikeinen niet gesmaakt wordt, waarschuwt ze. 

“Als de president de noodtoestand kan afkondigen voor een ‘noodgeval’ dat hij zelf verzonnen heeft - een illusie die hij wil overbrengen - bedenk dan eens wat een president met andere waarden kan voorstellen aan het Amerikaanse volk”, stelde ze nog. Pelosi haalde daarbij het wapengeweld in de VS aan als mogelijk voorbeeld van een andere nationale noodtoestand, een heikel thema waarin vooral de Democraten meer regulering willen zien.

Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden.
AFP Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden.

Rechtszaak

De Democraten zullen de maatregel zo goed als zeker aanvechten voor het gerecht. Volgens de Amerikaanse grondwet is het het Congres dat de overheidsbudgetten vastlegt, niet de president. Een wet uit 1976 geeft de president echter de mogelijkheid zelfs de fondsen te beheren in het geval van een “noodtoestand”. Wat zo’n noodtoestand juist is, staat er echter niet in. In het verleden is de maatregel ook gebruikt, bijvoorbeeld door Barack Obama in 2009 om een griepepidemie aan te pakken. 

Juristen zijn verdeeld over de vraag of Trump te ver gaat of niet en zijn macht misbruikt met de noodtoestand. Sommigen zeggen dat het Congres buitenspel wordt gezet, anderen wijzen erop dat het parlement nog altijd een vinger in de pap te brokken heeft. Het Congres kan de noodtoestand ongedaan maken als zowel het Huis en de Senaat dat willen. Trump kan wel zijn veto tegen die wet stellen, maar het Congres kan daar weer overgaan met een tweederde meerderheid. Al is dat allicht allemaal theorie.

De situatie aan de grens is geen noodgeval. Het is een humanitaire uitdaging voor onszelf

Nancy Pelosi, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden

Republikeinen niet allemaal tevreden

De Republikeinen reageerden in meerderheid positief op Trumps beslissing. Zij lijken vooral tevreden dat een nieuwe shutdown vermeden is, ook al waarschuwde bijvoorbeeld Senaatsfractieleider Mitch McConnell enkele weken nog dat een noodtoestand de Republikeinen zouden kunnen verdelen. Gisteren zei McConnell dat hij Trump toch steunt.

Niet al zijn partijgenoten volgen hem echter. Senator Susan Collins stuurde een mededeling de wereld in dat “de noodtoestand voor dit doel afkondigen, een fout zou zijn”. "De wet rond de noodtoestand is gemaakt voor natuurrampen of catastrofale gebeurtenissen, zoals 9/11.” Senator Jim Inhofe steunt de president, “maar ik wil niet dat het geld van Defensie wordt afgenomen”.

Twee andere Republikeinse senatoren, Mike Rounds en Cathy McMorris Rodgers, hoopten dat Trumps manoeuvre geen precedent wordt voor een eventuele volgende Democratische president. “Want wat als die denk dat de klimaatverandering ook een nationale noodtoestand is? Wat gaat hij of zij dan doen?”

Shutdown

In december en januari zaten 800.000 Amerikaanse ambtenaren al 35 dagen zonder inkomen wegens de gedeeltelijke shutdown waarbij de overheidsdiensten op non-actief werden gezet, nadat Trump weigerde in te stemmen met een eerder akkoord waarin hij te weinig geld voor zijn grensmuur kreeg. Wie toch moest blijven verder werken, kreeg geen loon tot na afloop van de shutdown.




87 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Dominique Cox

    En als er een strenge aardbeving of andere natuurrampen gebeuren, kunnen de mensen niet gered worden want dan is er geen geld meer in't laatje. Zo kunnen er dan veel mensen onnodig sterven. Trump krijgt meer en meer haters.

  • MICHELINE GEVERS

    @Luc Brouckaert::: Het is niet zoals hier dat de illegalen naar het OCMW kunnen. In Amerika moeten de illegalen werken om in levensonderhoud te voorzien. Dit kost geen $ aan de Amerikanen.

  • Willy Van Craen

    Bouw een muur rond zijn " het witte huis " want de metalen afscherming hiervan is maar niets.Zowel voorzijde als achterzijde.

  • Maya Debie

    Dit is niet wettelijk. Daarvoor kan hij voor de rechter gedaagd worden.

  • Daan Dhont

    Constan, de Mexicanen zullen de muur betalen op lange termijn via tol als ze de USA in willen. Als ik een frietkraam bouw, kan ik ook zeggen dat de bezoekers zullen betalen voor de bouw van dat frietkraam uiteindelijk. Het zou geen goede reclame zijn voor mijn frietkraam om dat te zeggen, maar het is wel zo.