Traditionele partijen beperken verlies in Zweden, extreemrechts boekt bescheiden winst

De Zweedse premier Stefan Löfven hoopt ondanks licht verlies opnieuw premier te kunnen worden.
EPA De Zweedse premier Stefan Löfven hoopt ondanks licht verlies opnieuw premier te kunnen worden.
Met het slechtste resultaat in meer dan honderd jaar hebben de Zweedse sociaaldemocraten de verkiezingen gewonnen. De partij van premier Stefan Löfven kon de schade evenwel beperken: na telling van zo goed als alle kiesdistricten ligt ze op kop met 28,3 procent van de stemmen. De rechts-populistische Zweden Democraten zijn met 17,6 procent van de stemmen opnieuw de op twee na grootste kracht geworden. De partij kon er bijna vijf procent bijdoen.

Exit-polls van tv-zender SVT plaatsten de rechts-populisten eerder nog op de tweede plaats, maar de liberaal-conservatieve Gematigde Uniepartij (Moderaterna) stak hen uiteindelijk nog voorbij. 

De partij van premier Stefan Löfven werd dus opnieuw de sterkste kracht. Zijn coalitiepartner, de Milieupartij, zakte tot net boven de kiesdrempel van 4 procent terwijl de radicaal linkse gedoogpartij Vänsterpartiet (Linkse Partij) dan weer licht steeg tot bijna 8 procent. Aan de rechterkant van het spectrum was de winst voor de Centrumpartij en de christendemocraten. De Moderaterna daalden uiteindelijk het zwaarst: -3,5 procent tot 19,8 procent.

Links blok één zetel groter dan rechts 

De traditionele blokken behaalden zo bijna evenveel stemmen: de regerende coalitie van sociaaldemocraten en groenen, en de Linkse Partij kon uiteindelijk 40,6 procent binnenhalen, goed voor 144 zetels van de 349. De liberaal-conservatieve vierpartijenalliantie, onder leiding van de Gematigde Uniepartij, behaalde met 40,3 procent net één zetel minder: 143. De Zweden-Democraten, die zich tot geen enkel blok rekenen, liggen in het midden met 62 zetels.

Wie Zweden zal regeren, blijft nog onduidelijk. Geen enkel blok heeft een absolute meerderheid. Premier Löfven, die de afgelopen vier jaar al met een minderheid regeerde, riep gisterenavond alvast op een einde te maken aan de traditionele blokken in de Zweedse politiek. Hij hoopt op die manier mogelijk een partij uit het concurrerende kamp te kunnen losweken om opnieuw premier te kunnen worden. "Dit is geen machtsspel, het is een nederig inzicht dat geen partij Zweden alleen kan leiden", aldus Löfven. Hij zei ook dat alle ernstige politici een verantwoordelijkheid hebben voor het land. Wie Zweden wil verbeteren, moet de krachten bundelen, klonk het.

De tweede partij, de centrum-rechtse Moderaterna, wil zijn vel echter duur verkopen en zegt dat Löfven afgestraft is. Partijleider Ulf Kristersson wil mogelijk zelf proberen premier te worden met gedoogsteun van de Zweden-Democraten.

"De Zweden-Democraten hebben de verkiezingen gewonnen" 

Die Zweden-Democraten (SD), die kritisch staan tegenover het immigratiebeleid, roepen zichzelf, ondanks de kleiner dan verwachte stijging en de derde plaats, uit tot de grote winnaar van de verkiezingen. "Ik weet wie deze verkiezingen gewonnen hebben, het zijn de Zweden-Democraten", zei lijsttrekker Jimmie Åkesson gisterenavond aan zijn aanhangers. Volgens hem heeft zijn partij haar positie versterkt, meer zetels in het parlement gewonnen en zal ze de komende maanden en jaren niet meer te negeren zijn.

Zo zet de ruk naar rechts zich ook in Zweden door, zij het minder dan verwacht. Sinds de vluchtelingencrisis van 2015 heeft rechts zijn stempel gedrukt op bijna alle verkiezingen in Europa. 

Zweden Democraten van deze Jimmie Åkesson boekte een winst van meer dan vier procent.
REUTERS Zweden Democraten van deze Jimmie Åkesson boekte een winst van meer dan vier procent.

Europees plaatje

Het succes van de SD past in het plaatje dat elders in Europa was te zien. Rechts-populistisch en extreemrechts trokken recent in Italië, Oostenrijk en Duitsland al veel kiezers door hun ideeën over de aanpak van de vluchtelingencrisis. Zweden kreeg in 2015 een toestroom van 160.000 immigranten, vooral Syriërs, te verwerken. Löfven slaagde er wel in die in te dammen maar werd daarvoor niet beloond. In slechts zes van de 28 EU-staten leiden klassieke centrumlinkse partijen de regering: in Roemenië, Portugal, Slovakije, Malta, Spanje en tot nu in Zweden. Nu moet de partij ook daar zware verliezen incasseren.

De Italiaanse vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken Matteo Salvini feliciteerde al zijn geestgenoten van de Zweden-Democraten. "Zweden, geboorteplaats van het mulitculturalisme en links model, heeft eindelijk gekozen voor verandering na jaren van ongecontroleerde immigratie", zei hij. 

EPA



260 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Hendrik Goris

    Michael Aastrup Jensen van de Deense liberale regeringspartij Venstre was als verkiezingswaarnemer in Zweden voor de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Hij zegt dat de verkiezingen niet eerlijk verliepen en dat kiezers door linkse partijen geïntimideerd werden tot in het stemlokaal. OOk zijn de verkiezingen niet geheim! Men moet in volle zicht een ander stembiljet nemen per partij!

  • eric maier

    In Zweden zijn ze de uitslag aan het vervalsen. misrekening noemen ze het. Links krijgt nu 2 zetels extra ten koste van rechts. democratie zoals wij het al eens meemaakten.

  • peter colson

    Bescheiden winst, LOL. Van 12 naar 17%. Dat is op zijn minst 40% winst. Als ik met beleggingen op een jaar tijd 40% winst maak is dat ook bescheiden.

  • rob jamers

    Het soort Europese neoliberale graaibeweging die juist het populistisch nationalisme in de kaart speelt. Ook niets geleerd van de geschiedenis waarschijnlijk niet Zoals nva en vb

  • Lucien PEETERS

    Linkse coalitie behaalt twee zetels meer dan centrumrechts in Zweden, blijkt na rekenfout.