Spanje woest op fabrikant van scheermesjesdraad

De grens tussen Servië en Hongarije is bijna helemaal afgesloten voor vluchtelingen
anp De grens tussen Servië en Hongarije is bijna helemaal afgesloten voor vluchtelingen
De laatst bekende dode viel in 2009: een man bloedde in Ceuta dood nadat hij zich ernstig aan een omstreden hek verwond had. Het hek was gemaakt van 'scheermesdraad', een agressieve versie van de ouderwetse prikkeldraad. Die wordt nu, na Hongarije, ook door Slovenië aangelegd om vluchtelingen tegen te houden.

Alleen de aanblik ervan schrikt al af: een stevige platte metalen draad met, in het standaardmodel, om de 34 millimeter twee vlijmscherpe mesjes van 22 millimeter breed en 15 millimeter hoog. Een stuk pijnlijker en vooral gevaarlijker dan doodgewone prikkeldraad. Door de aanblik heet het 'scheermesdraad', al staat het ook bekend als het 'NAVO-draad', omdat de organisatie een grote afnemer is.

Honderden Afrikaanse emigranten zijn de laatste jaren gewond geraakt, soms met heel diepe sneden en ernstige verminkingen, toen ze vanuit Marokko over het met scheermesdraad beschermde hek de Spaanse enclaves Ceuta en Melilla binnen probeerden te klauteren. In 2009 verloor een van hen in Ceuta zo veel bloed dat hij overleed.

De Spaanse onderneming die deze speciale draad maakt, European Security Fencing (ESF) uit Málaga, heeft een monopolie in Europa op de grote rollen draad die snel en eenvoudig kunnen worden aangelegd.

Toen Hongarije dit jaar een megabestelling deed bij de fabriek in Málaga om een deel van de 175 kilometer van zijn grens met Servië tegen de vluchtelingenstroom te 'beschermen', kon ESF zijn trots niet verhullen. "Van hieruit naar de rest van Europa! 100 procent van de concertinas in Europa komt uit onze fabriek", twitterde ESF.

Verontwaardiging
De verontwaardiging in Spanje was groot, omdat daar bekend was wat de 'scheermesjes' bij mensen kunnen aanrichten. En het is één ding om dat draad te gebruiken op gevangenismuren of om bij militaire bases indringers buiten te houden, iets anders om er vluchtelingen mee te weren.

Dezelfde dag nog haalde ESF zijn twitteraccount uit de lucht. Het bedrijf, dat het prikkeldraad in alle anonimiteit vervaardigde, was ineens beroemd. Op vragen over de omstreden draad en de bedrijfspolitiek wilde ESF niet antwoorden. De woordvoerder stuurde slechts een opsomming van de manieren waarop de draad wordt gebruikt. Een lange lijst, met naast militaire bases, vliegvelden, raffinaderijen en gevangenissen inderdaad ook grenzen.

Een Duits bedrijf dat het scheermesdraad verhandelt, weigerde onlangs aan een grote bestelling van Hongarije te voldoen. "Normaal weten we niet waarvoor de draad is bestemd, maar in dit geval konden we het wel raden", zei eigenaar Talat Deger tegen de Tageszeitung. "Ik laat toch niet een vluchteling, met een kind op zijn arm, door NAVO-draad lopen?"

Het Hoge Commissariaat voor vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR) heeft zich al beklaagd over het gebruik van de draad aan de nieuwe grenzen. "Uit angst voor politie proberen mensen soms weg te rennen en lopen zij ernstige verwondingen op door de scheermesdraad", stelde de UNHCR al in augustus.

Dat belette Slovenië niet om ook vele rollen draad te bestellen, al wilde European Security Fencing niet bevestigen dat dat ook uit haar fabriek komt. "100 procent van de draad in Europa is van ons", vermeldt echter ook de website van het bedrijf.

De grens tussen Servië en Hongarije is bijna helemaal afgesloten voor vluchtelingen. Alleen via een spoorweg lopen nog migranten de grens over.
anp De grens tussen Servië en Hongarije is bijna helemaal afgesloten voor vluchtelingen. Alleen via een spoorweg lopen nog migranten de grens over.