Spanje vraagt arrestatie Puigdemont: wat nu?

De afgezette Catalaanse minister-president
REUTERS De afgezette Catalaanse minister-president
Carles Puigdemont moet gearresteerd worden: dat heeft een Spaanse rechter zopas afgekondigd. Daarmee komt de kwestie al heel snel op het bord van het Belgische gerecht terecht. Wat nu? “En een uitlevering weigeren, is niet evident”, zeggen experts.

Het Spaanse gerecht laat echt geen gras groeien over de vervolging van de leden van de afgezette Catalaanse regering, na de recente onafhankelijkheidsverklaring. Acht ministers moeten naar de cel in afwachting van hun proces op beschuldiging van rebellie, poging tot afscheiding en misbruik van overheidsgeld. Tegen de ontslagen minister-president Puigdemont, die in Brussel is gebleven, wordt een Europees aanhoudingsmandaat uitgevaardigd. Het gerecht in Madrid heeft geen oren naar de vraag van advocaat Bekaert om zijn cliënt door de Belgische politie te laten verhoren.

Wat nu?

Komt de regering-Michel dan al meteen in lastige papieren terecht? Niet meteen. De procedure is volledig juridisch, zegt professor Internationaal Recht Jan Wouters (KULeuven). Het bevel wordt verstuurd naar het Federaal Parket in Brussel, dat er na vertaling een onderzoeksrechter op moet zetten. “De kwestie zal dan voorgelegd worden aan de raadkamer van de rechtbank van eerste aanleg in Brussel, die erover moet oordelen. Veel marge heeft die niet. Het principe is dat een uitleveringsbevel automatisch moet afgeleverd worden als het tussen EU-landen gaat. Er zijn wel een paar uitzonderingen die aanleiding kunnen geven tot het niet overdragen van een persoon, bijvoorbeeld wanneer er objectieve redenen zijn om te vrezen dat zijn grondrechten in gevaar zijn.” 

'Het principe is dat een uitleveringsbevel automatisch moet afgeleverd worden als het tussen EU-landen gaat'

Jan Wouters

De advocaat van Puigdemont heeft al aangegeven dat hij daarop wil inzetten. Andere academici, zoals professor rechtstheorie Jogchum Vrielink, zien meer mogelijkheden om een uitlevering te verhinderen. Er moet immers sprake zijn van een dubbele strafbaarstelling, wat betekent dat de misdrijven waarvan Puigdemont in Spanje beschuldigd wordt, ook in ons land strafbaar moeten zijn. 

En volgens Belgisch recht is er van rebellie maar sprake als er geweld gebruikt is, wat in het geval van Puigdemont niet zo is. Maar volgens professor Wouters kan het Spaans gerecht daar een mouw aan passen. “De strafbaarstelling moet niet letterlijk dezelfde zijn. Men kan zoeken naar een misdrijf in dezelfde sfeer, bijvoorbeeld misdrijven tegen de veiligheid van de staat.”

Is er verzet mogelijk?

Jazeker. “Als een rechter beslist dat er moet worden overgaan tot uitlevering, kan de betrokkene eerst in beroep gaan bij de Kamer van Inbeschuldigingstelling en vervolgens in Cassatie gaan. Deze zaak zou dus zeker nog een paar maanden kunnen aanslepen”, aldus professor Wouters. Toch is de tijd beperkt voor Puigdemont. Een EU-burger kan maximum 90 dagen in een ander land blijven zonder bewijs van werk. Daarna komt hij in de illegaliteit terecht.

Photo News

Wat als hij asiel aanvraagt?

Maar Puigdemont kan dus ook nog altijd politiek asiel aanvragen in België. Hijzelf ontkende dinsdag dat dat zijn intentie is, zijn advocaat is daar minder eenduidig over. In dat geval moet het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen de asielaanvraag onderzoeken. 

Eerder liet deze onafhankelijke instelling al verstaan dat een asielaanvraag van een Europeaan weinig kans maakt, omdat EU-lidstaten elkaar als veilige landen beschouwen. In vijf jaar heeft geen enkele EU-burger asiel gekregen in België. Maar ook deze procedure kan een tijdje aanslepen. “Dit kan een techniek zijn om ervoor te zorgen dat hij niet kan uitgeleverd worden”, aldus professor Wouters.

Wat als uitlevering wordt geweigerd?

Dan krijgt een puur juridische kwestie onvermijdelijk diplomatieke gevolgen. De Spaanse overheid heeft zich eerder al heel hard opgesteld tegenover de regering-Michel na kritische opmerkingen over het geweld van de Spaanse regering op de referendumdag.  En regeringspartij N-VA houdt zich ook nu niet in. Volgens Europees parlementslid Sander Loones wordt het steeds duidelijker dat er sprake is van een "politiek proces" in Spanje. 




60 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Sharon Debeul

    Als het al zelfs voor Soedanezen compleet veilig is om terug naar Soedan gestuurd te worden onder dwang of vrijwillig, dan zal het nog zeker veilig genoeg zijn voor Puigdemont om onder dwang of vrijwillig terug gestuurd te worden naar Spanje.

  • Anna Vandenberg

    Volgens politiek correct tellen de mensenrechten niet voor Puidgemont, hij heeft evenveel recht om hier te verblijven als andere politieke vluchtelingen uit andere landen. Selectieve verontwaardiging, Rajoy startte zijn loopbaan bij een uiterst rechtse partij van Franco aanhangers. We weten wat Franco aangericht heeft in Spanje, maar centen zijn altijd belangrijker dan mensenrechten.

  • Guido Delrio

    Als je als crimineel niet gevonden wil worden is Belgie the place to be

  • robert dumortier

    Volgens de Europese unie zou dat en enkele dagen moeten opgelost zijn wand er zitten geen landen in de unie die niet voldoen aan de wetten anders geraakt men niet in de unie zo er valt niet te onderzoeken of te controleren aan de vraag als het rechtvaardig is anders was dat land niet in de eeg! nu eens kijken hoe lang er gaat gezevzrd worden over de uitlevering als ze de wetten van het Europees verbond zullen volgen!!!!

  • Werner Van den brouck

    voor diegene die het niet begrepen hebben, Rajoy heeft verkiezingen uitgeroepen en heel de oppositie in de bak gestoken. zo een verkiezing winnen is niet moeilijk.. Toppunt van democratie!