Spaanse premier wil Catalaanse leiders ontslaan, massaprotest in Barcelona

afp
De Spaanse premier Mariano Rajoy wil de Catalaanse leider Carles Puigdemont en de andere bestuurders in Catalonië ontslaan. Vervolgens zou de Catalaanse bevolking binnen zes maanden een nieuw regionaal parlement moeten kiezen. De Spaanse Senaat zal vrijdag stemmen over de maatregelen. Rajoy benadrukt dat hij niets verandert aan de autonomie van Catalonië. Catalaanse nationalisten protesteren momenteel massaal in de straten van Barcelona tegen het ingrijpen van Spanje.

Rajoy baseert zich op artikel 155 van de Spaanse grondwet. Dat is nooit eerder gebruikt. In het artikel staat dat Madrid het bestuur in een regio mag overnemen als de leiders daar ingaan tegen het algemeen belang. Volgens Rajoy was het onafhankelijkheidsreferendum van 1 oktober illegaal. De premier wil daarom het bestuur in Catalonië tijdelijk overnemen.

"Dit was niet onze wens en dit was niet onze ambitie'', aldus Rajoy. Maar de regering had geen andere keuze meer, na de "eenzijdige en illegale" acties van de Catalanen, zo klonk het nog.

De Spaanse premier noemde geen datum voor de verkiezingen, maar zei dat de stembusgang kan worden gehouden zodra de situatie weer normaliseert. Het besluit is nog niet bindend. Niet alleen moet de Senaat uiteindelijk beslissen, Puigdemont heeft ook het recht om te reageren op de plannen. 

De premier maakte voorts duidelijk dat Puigdemont niet zal mogen deelnemen aan die verkiezingen. Hij zal bovendien geen kandidaat kunnen voordragen. Met die maatregelen wil Rajoy naar eigen zeggen komaf maken met de mensen die de Catalaanse autonomie "buiten de wet" hebben geplaatst. De bedoeling is om Catalonië na de verkiezingen opnieuw een "legaal" bewind te geven. Catalonië wordt volgens de Spaanse premier dus niet uit zijn zelfbestuur ontheven.

epa

De regering had geen andere keuze meer, na de eenzijdige en illegale acties van de Catalanen

Premier Rajoy

Stemming in Senaat

De maatregelen die de Spaanse regering aankondigt, moeten wel nog worden goedgekeurd door het Spaanse parlement. De stemming daarover volgt komende vrijdag, zo liet een woordvoerder van de Senaat vandaag weten. De Partido Popular, de partij van Rajoy, beschikt over een meerderheid in de Senaat. Als er tegen de stemming geen nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden, lijkt die goedkeuring dus niet meer dan een formaliteit te zijn.

De Spaanse premier uitte tijdens een persconferentie voorts nog felle kritiek op Puigdemont. Hij stelde dat het gedrag van de regering in Barcelona ernstige economische gevolgen had voor de regio. Bovendien zou Catalonië bij afscheiding automatisch de Europese Unie, de Europese Centrale Bank en de Wereldhandelsorganisatie verlaten, met grote economische schade als gevolg.

De partij van Rajoy, de conservatieve Partido Popular, en de sociaaldemocratische oppositiepartij PSOE hebben al laten weten dat ze de plannen steunen. Protestpartij Podemos is kritischer en spreekt van een verschrikkelijke dag voor de democratie. "Iedere democraat moet de rillingen krijgen van wat we hebben gehoord'', zei partijkopstuk Pablo Echenique. 

Rajoy hekelde voorts nog het feit dat Catalonië de confrontatie zocht en, in tegenstelling tot wat de regio zelf beweerde, niet bereid was om de dialoog aan te gaan. Volgens Rajoy heeft Madrid wel degelijk aangeboden om over bijvoorbeeld de financiering te onderhandelen.

Verschrikkelijke dag voor de democratie

Protestpartij Podemos
getty

Demonstranten verzamelen in Barcelona

De Catalaanse leider Carles Puigdemont zal vanavond om 21 uur in een televisietoespraak reageren op de aangekondigde maatregelen van de Spaanse regering. 

Honderdduizenden aanhangers van de onafhankelijkheidsbeweging uit de Spaanse regio Catalonië zijn zaterdag in Barcelona op straat gekomen om te protesteren tegen de centrale regering in Madrid. De demonstranten eisten de vrijlating van twee leidende activisten van de separatistische beweging, Jordi Sanchez en Jordi Cuixart. Volgens de politie van Barcelona waren er zo'n 450.000 deelnemers.

De twee activiste werden begin deze week opgepakt en achter de tralies gezet. Ze zijn respectievelijk de voorzitters van de Nationale Assemblee van Catalonië (ANC), een burgerinitiatief, en Omnium Cultural, een culturele organisatie. De 'Jordi's' wordt "opstandig gedrag" verweten bij een manifestatie in september.

Het protest richtte zich zaterdag ook tegen het inroepen van het veelbesproken artikel 155 van de Spaanse grondwet. Onder de deelnemers waren de Catalaanse minister-president Carles Puigdemont en Ada Colau, de linkse burgemeester van Barcelona. Colau is weliswaar geen lid van de onafhankelijkheidsbeweging, maar staat wel kritisch tegenover de centrale regering in Madrid. 

ap
reuters
getty
getty
afp
afp
reuters